Пропаґанда #58 - Посеред шырокой рівнины, люде і політика
Ц01:Е58

Пропаґанда #58 - Посеред шырокой рівнины, люде і політика

•

Опис епізоду

Русины в Сербіі ведут i політичне жытя. Олена Папуґа, котра была найбільше напомічна при реалізациі проґрамів з циклю «Посеред шырокой рівнины», єст послом до Скупштины – сербского сойму – з Ліґы Социяльдемократів Войводины. Окрем того, єст тіж діячком русиньского самоуряду – Совіту Руснаків. Совіт, то єст рада, є сопоставленый з выбраных цілом руснацком громадом в Сербіі репрезентацийом ріжных політичных опций, часто і такых, якы не согласят з еманципацийныма стремлінями Руснаків.

Автоматычна транскрипция

Перед веце як <unk> роками нашы люде з карпатскых гір одышли за хлібом далеко на полудне З того што зо собом взяли доднес не остало гідні На паноньскій рівнині мусіли навчыти ся інакше жыти інакше ґаздувати трудити ся інчым ремеслом як в себе на Ґорници Лем єдно што од зачатку ся не змінило в тым народі то нацийональны переконаня язык і віра Завдякы еманципацийным стремліням і пронацийональній роботі ґенераций русиньскых діячів учытелів писменників священників та вірности рідній достоменности Русинам зо Сербіі подарило ся сотворити інституцийональний модель плеканя і розвитку рідных етнічных прикмет Основны досягніня якы сут заслугом Русинів в Сербіі то признаня державом русиньского языка як урядового на обшыри автономічного краю Войводіна Дальшы успіхы берут ся з того першого Сут то державны медиі лист радийо і телевізия выдавнича ґрупа Рускє слово шкільництво в русиньскым языку од передшколя аж по університатскы студиі театр і куды то сут культурны домы важну ролю в роботі для розвитку нацийонального жытя полнит грекокатолицка церков яка єст щыро і явно прорусиньска признає русиньскій язык як літурґічний а священникы служат в языку своіх вірных а не в нашмареным ззовни Наконец Русины в Сербіі ведут і політычне жытя Олена Папуґа котра была нам найбільше напомічна при реалізациі тых проґрамів єст послом до Скупштіна Сербского Сойму з Ліґы Социяльдемократів в Войводіны окрем того єст она і діячком русиньского самоуряду Совіту Руснаків Совіт то єст рада є сопоставлений з выбраных цілом руснацком громадом в Сербіі репрезентацийом ріжных політичных опций часто і такых якы не согласят з еманципацийныма стремлінями руснаків Запрашам слухати вісточок од нашых реляций з далекой войводины котры вызвучат в радийо Лем фм в рамках проґраму Русиньска пропаґанда Запрашам слухати третю част реляциі з циклю посеред шырокой рівнины Наперед підеме до містечка Сыт де проходила друга едиция фільмового русиньского фестівалю Русин Фест Фільм Як раз того рока Присвячений был тот фестіваль <unk> річниці Акциі Вісла на Лемковині Прошу на стрічу з головном орґанізаторком того фільмового фестівалю Саньом Тыркайвом А пак підеме лем о пару кілометрів од Шыду до села котре ся зове Бікіч Доль а давно Рускій Дол Село было основане през еміґрантів з Лемковины і з Пряшівщыны якы пішли там жыти в половині ХХ столітя з русиньскых сел на Лемковині з Ождыні з Грабу з Мухначкы і клинківкы Запрашам на стрічу з єдным такым котрий бесідує чысто по нашому Буде то староста села Деян Бобаль а на конец ку справдивой політикы Запрашам до досправдового проґраму з циклю пропаґанда а пак підеме до Совіту Руснаків до рады яка мала бы совіт єст сопоставлений з активістів котры сут выбераны в выборах до самоурядів а пак мают за задачу орґанізувати ціле культурне і освітове жытя Русинів Од долшого часу Совіт Руснаків в Сербіі єст здомінуваный через політиків украіньской орієнтациі якы на розділ од векшыны проукраіньскых лемківскых діячів і політиків дотримуют правил русиньского языка Сме в Шыді то єст місто котре єст положене при хорватскій границі на самій граници медже Сербійом а Хорватийом і ту што рока Уж єст така традиция можме мы повісти што є традиция же єст друга едиция Русин Фільм Фестіваль тамтого рока была перша Але я м хтіл жебы головна орґанізаторка того фестівалю представила ся і дашто одповіла О тым самым фестівалю просиме Гей фестіваль того року уж другій раз То єдна ідея хторыше родзеля най так повем скоридескєльо років жебы сме медже Руснатцями мали не лем фестіваль як фестіваль але жебы едукували наш народ преіщы єдну файту культуры Понє же фільм як седмо метност можеме гварит дакус зынязбана при Руснацух а істнує і єст єй ве сме добіли таку ідею жебы праве у нас зоснували такій фестіваль Прошлого року фестіваль бультематскій як і того року каждый фестіваль буде мат свою тему Швецені Талергофі і страданю Руснацу у Лаґрі Талергоф поня же того року <unk> ручници Акциі Вісли мієво рішыли жебы сме упознали наш народ ту а єйшійше руснацу Цо си случувало на Лемковині у тых часах Так же тот фестіваль не лем фестіваль жебы сме зіходили нашы цо і крашнє але жебы были едукативны І упознали і нашых людсых і ге в тіхтурі не Руснациі жебы знали хто Руснациі цо прижыли як жыю яку традицию маю яка іх філософія жывота і вшытку тоту сушы подругя Нацийональны нацийональна свідому Ішыцку герцу ци і другы народи Маю То че Фестіваль має презентувати лем фільмы котры сут зроблены Русинами ци то мают быти фільмы котры сут присвячены Русинам Де іде прорусиньскы темы Хоц якы русиньскы темы але зроблены не Русинами Якє єст ваше думаня Заци як фінска продукция барз драга І вона у Швеце то єдна індустрия мі Руснаци то не маме Але то сме ся так одлучыли жебы сме мали фестіваль О Руснацух і Руснацих торі робля в фільмі О Руснацух і ням Руснацух просто жебы Руснаци нашо мали єдно место у Швеце де знаходзыли люде режысере камермані шіскє тітроґена в фільму на єдным месци розміняли своі ідеі І указали як то цупоробили Поняже нас мало і поняжеміня маме свою фільмску індустрию мі мушыйме так Значы в фільмі О Рус насок і Руснаций той робля на фільму мож ся ту представит Може м пове же того року тема уж тота хто сом Акц <unk> помля уж маме ідею за ідущи рок а то буде Представляня Подкарпатя Праве люди котры пришли з Подкарпатя нам дали тоту ідею жебы ся Подкарпатє представило і то зос фільмами хторі указуют так Подкарпатє вчера і нєжка єдна я допомяну поледзеня од як было як вонитераз там жыл так же то буде ідуци Як вы орґанізуєте тот фестіваль Ци мате ґрант ци мате підпору совіту ци мате підпору обштыны хто вас фінансує Фестіваль як фестіваль Бітня але найбіднійше як го выпровадит Можем повес же підпору подпору фінансилю сме добили од нашой Общыны Шыд Вони нам дали комплетні средства котрі сме глядали і дакі мали средства сме добили од Покраіны На жаль рускы орґанізациі не одволяли ани того року обецали же то поробяна рок то уж тераз друга тема Думам же села вім до того уходит Але просто не мали як доповем слуха за тото сто робіме або іщы другє не знам але Овщына Шіт наісце отворила нам двері і гварили нам же вшытко цут потребне дыше не ганьбіме да глядаме і же они то потримают Я праве автоповем за Лем фм радию была себе воля предсідатель Обштыні Сколи дескєльо дні я було унго і вон мі гварил так цо вам треба повеце вшытко поробіме не доше ганьбіме кєдем приду люди зо Швецаршы А хто єст орґанізатор фестівалю орґанізатор реґіональны одбору рускы маткы уж іду і руска матка зо Сербіі А Вы сте кым ту в рускій матці Я секретар Реґіонального одбору Рускє Маткі а во нім іменували дале мі так же бым была директорка фестівалю Не ям мало быти директор так же добре дак усе фронтуєме Але як водителька проєкту Кілка вшыді мешкат Рыхує ся же єст коло <unk> Так не вельо Було нас веце але асиміляция у Сербіі вобщы Русен і на злошців Сербіі єст мало коли <unk> тис А ту уж іду і о куліску до Скєльо Валялох нас коло <unk> так шерахує же нас єст Єст бікіс до <unk> Беркасовой Бачінці села Ба три Три на ніно шыт а шыт тошто місто Гей гей а містечко Гей містечко Маленькій город Маленькій Горо Коло <unk> тисячі ма жытелів Шыду Обштина Шыд Так же правил тыме сут за нашых слухачов де знают землі міту правил Рускым Двору мі так воляме то Рускій Двор то літня владіческа резиденция хтора збудувана уж почас Мариі Телезиі року І тот будинок єпрезентативні будинок то мішкє нашы люди ушыду Полоша І будинок торі тераз барзхаснови тиміл хоснуєме за не лем руснациі але в главным але за промоциі книжкок за ріжні проєкциі за колониі подобові колониі А нормально і наш паноцец Михало Режак дзекує му барз вельо на потримовкі міг вели жевы наш Добріангєл во наш лушыцкым потріма і отворі нам звері того прекасного будинку за хоснуваня кєд нам давст за культуру треба А то з місцевой Вас парох Михало Режек А як выслужыте в церкви торославяньска редакция церковнославянскій І мі грекокатоликы ту за нє О рускій По рускы по русиньскы Шыцкій гуторя же кєд приду до нас до церкви і гварят же мімше барш бач і тото співаня у нас же то гевтоориґінальне старе гевтоспіваня хторися уж мені хаснує по рускых церквах то баж гевтоориґінальне старе співаня Саня Тиркайло зошыду гей зошыду не записи та звівати мале безе треба оти привітати зами робита высвіта лем море сосвідны Што років стегодиш і дале так але не было концерту то може децет років Але як сте підшли же нам єст ваша родина паназы фурт з забесідового селизе мышли зкети страны Карпальзыс Ґолобардійова ауков тех Ґорлиц як місто там з села Муклячка клинковка одбатила тіж Луковы Боґярка Віснітворожец Стебник то уж впоминало каждой родины же з котрого села походят А зґрабу хто Зграбу тиж фамили Давид То помоє мой брадіЛіл Давит Зождини Зо Ждині є Ждіняк Так шато вам так Змухнацкє вухнацкє Романяк Мужы Мухы з Мухначкы цілиці з Мушынькы тамтышкых мой прадідо пришол з Лукова Венеция там час мал тем тоту деревяну Прийшли ту першы на фружку гору ту робили монастірі мали великі ліси і віниці де робили што не робили тот пали єс і робили в Вніцохы тоті монастіри ювілей жебы пришли тоті нашы руснакы бо фурт были такі добры робіли роботний і не кламали никого так што казали так зробили так же іх ту хотяли о тій монастіро по Фрушкій Горі ту Бєльск може <unk> монастері такє православны великы І ту кудим тот наш груз робити през літо ходили а в вілочні ся вертали дому А часом на Лемковину Та кажут же три тижні ходили пішы там Піше так Мали такы боцькорі купінові ак ся там пришли товбы такы подарти стюхани Не каже і чытати на Румунию єшка на банат ту і што было такі Біґорусы зробили через Румунію м жебы і не хотіли през Мадярсю же не знали бесідувати по мадярскы А по румуньскы знал та же были по тій берегы і там рузнаків нишка Талех де сте ся навчыли радити так по свому По свом подумай научыл ся одбави прибавы нимеци собу так бесідували Але така ваша бесіда єст іста така як і наша Пагены там з того краю мі рузнакы Лемкы так же В нашым селі то по другы то войну вшыткы так бесідували як я а повек по войні почало шо школи учіти руснацку тоту бесіду як ша тепер бесідує ту Так же з часом люде почали забывати тоту бшыду ним найстаршы істі знали так же Повісти же я медже остатніма штоси знам вічытувати од тых молодых Штарі уж Евняшкєдзідо єден ту Зомрал <unk> років а дуже тобре бесідувал так по нашому Я з нім такы кєдно стрітнили то бесідували єм жебы я не запих жеймалскєм дашто А діти Дзяти чу по сербско з бесідую не знаю ни русинавскєни сили по серпскій знай будут так най співати по начого і танцувати ма себіо серед сой Выдай тебе мій мільний буд зі Садому Што так зворот моє семце мезасновы Войне рідной нера дві дівциі Фут чую на телевізиі до Тай му сідує дале Ходите там до Старого Карю Гей я ходжу там Два раз до рока три може Дубардийова до вічного Тваріства до Лукова они приходят до нас як мом оберачку грозну то привід Та входили сме і там до Польсти до Граву і там ґе там бы никого не нашли не было Любож не бо нело Были сме Яме раді на тоты Давидо што были два рокы тому гравы та было там два три хіжы лем церква там был лем Хрест де Тєден чловек ма дома як ушка книжку з той церкви там горіла церков ці што уже мал Для поли запалем Віврену книжку цисти та муказывах што пішы іде а тот мораль нашли ден біло хіжы доколи Кымко ту єст руснаків в селі Селі <unk> процент Руснаків ото є і дуже мале село аме <unk> люди <unk> люди жыє вшыткы дате так же як сам можна собі вырагувати же веце ак <unk> патры Руснаків І вшыткы пришли там свос тых сел бо мы <unk> років пізнійше пришли як Руснакы до кыристура і до батькы так же місце знаме з котрых сел мі пришли Так же смы понаходили свою родину і як они ту приходят мі там так же то як я послат старостом та Ях цілю же писа того зробило жебы ся обновіли тоты вязы бо остатній раз нашли ішли там в <unk> року пришу войну писы Ішырокый поді Вычкы Істи років не ішли Мате в селі шкому ей мамы сколюют першы по четверту класы кыклы два діти і Але по русиньскы єст тота школа на раз тижньо Лем раз в тыжни так єджат ся по русиньска так сербско сербскє Да дале до тых высшых кляс де они ідут по душыну душыты <unk> кілометрів од Мате якыси автобус же іх напавтобус коли гкажде рано вотами приложыт і в селі єст церков церкви грекокатолицка церков тур жебы відер село Так є Ту є сята причыста то вам збушок В нашых церквах збудувано з масла і молока У нашого Як ся то бесідує по вашому з бущок з бушок Боденка Боденка не мате такого слова Нічы А тотрикы першы ту пришли Русины до села <unk> а першы загорозна як символ Рускій воды Але товды пришли і ся ту оселили ци одышы коло монастыря ту Небріло села мі Руснакы основали тото село оснували не было села То коло монастыра два кілометры од нас і монастір та ту хотіли робити тоті якниці лісі викорцювати втуры колишні остали ту єден дул такій де іх найвеце было В тотій Сербіі назвали го як рускє дол дыжів як руснакы рускій діл та джа і так наше село Теварошова Рускє до лем вец приміняли на пікіст Но мате в церкви священника а як служыте в якым языку Пы по по церковнославяньскы А казаня Казаня по русиньскы А чыканя тіж по русиньскы Были нам думарі з Ґєрлахова з там село Колобардво рішыли нам задармо вымелювати церкву зробили іх Вісе маляри і пришли тубіль два тыжні Кажда хыжа ім єден ден варила дашто На обід на вечеру ходили по хыжах што вам малювали церкву з внука Знука м так вшытко задару Але то розпис робили даякій так ци якы Ци так мілий фабили такы фабірли церков Пали не мали сме пінязі пачак Хтіли поздоровити вшыткых слухачів Лемків з цілого світа же ето ту в Сербіі в Нофрушкы Горі в сели Бікіждоль жыют Лемкы котры щы не забили одказу де ім коріня і же шысті тримали свойого так жебы треба вшыткі Лемкы ся тримати докупи має Муаві Што єст совіт в нас не є совіт Ага нияк Што то єст яку ролю він полнит чым ся трудит по што він єст Начы нацийональний совіт то іскєвшыєй недефінуване формально статус не має медже тым то В Нацийональным совіті єст у Сербіі <unk> у тых нацийональных совітів заступені сіцкі тоты тырі по уставе де пише же до найменій <unk> припадник єдной етномі меншыны кєрі яснят же сцу мат свою нацийональну заєдніцу можу мат Украіни ліберанкові список де шыбуду уписок зменом і призвиском рецка Тота ґрупация тота орґанізация тото цело може формувати свой нацийональный совіт Начы <unk> нацийональный совіт єст у Республиці Сербіі і його фінансує держава Фінансує в державі єдна чаше фінансує зос Украіны і єдна чаше фінансує зос єдинкох локальной самуправі так молами обштіна є выякше то улас Е тераз заєдницкій буджет тых нацийональных заєдніцох на уровню Республикы Сербіі то <unk> мілийонів і тераз тійо Лемко ємкєльо то од у постотку ті мож баже нары хіба млийоні то сідска сума пиєжок то шыдзелі Нацийоный Совіті Ет <unk> потворі <unk> по тіх пиєжох іде сітскым єднак па ці єст руснаток <unk> по заднім попису д <unk> р Ці єст Восняков Мадярок <unk> Першый <unk> посто іду шыцкій єднак другій <unk> посто іду з розмірно тому кєльо єст припадником Натале Меш по остатнім попису од <unk> р кєльо єст кєльо тота друга частого з Розміно гейдя а треця час іде на основу того кєд єдна нацийональна заєдніця Нацийональным світі мірку наци маме свойо установі од окремого значыня кєд маме той совіт кєд має єзно музей кєд ма даякій культурный дом кєд ма дацо такы велькє важности за іх заєдницю лед на тото іщы достава <unk> пост тых средствох Е Другій уровень то уровень Покраіни то покраіна гей походна то рейве воєводство в нас ста Войводина кілько має обывателів но того воєводства то на ці другій уруєн фінансуваня і резка тоты як Варициі ту окресля общына тото куля монескій щы фінанснач там де єст Руснато а Руснатий жыє у общыні Шіт жабель Вербас Куля Бачкатополя і городнові Сад Там же і Руснаци і веце і тоті городскій управі даваю і локальны единт локальной самы давали седце за зароботу Тоту со важне барз жебы нацийональны совіті мают тірі компетенциі шыхлове значі то насым пред образуванє почынаючы од предшкольского до закладного єбо основне вец ка маме щенє і маме катедру за рускій язык Факультет в Новым Сад за русиністику культура сітскій культурны материяльны і материяльны добра танец піваня вшыткы тотірні рухомости хторі вязаны за тоту руску заєницю уходит до культуры дівадло вшітко тото то другє медиінформуваня поціняючы од локальных медийох тут зогнатых окресов до явного сервісу радийовой Водині де маме тіж нашы проґрамы на нашым рускым материньскым языку на телевізиі на радию і чварте урядове хоснуваня языка і писма То жебы сме мали написы уліцо на своім языку жебы был уход докєсто написаны на сербскым наруснацкім терази по мадярскій Пішым і <unk> жебы сіткі тоты табли явны установы інституциі як Цет за социяльну роботу Общына Суд сітскій было нашідскій за урядове ХУщыні Куля накличат то мадярскій і руснацкій наш <unk>Аatumшыньского сельского языка То тоты штырі области на котрій Евецкє єст іщы по додвори ріжной роботни села але пнижтой між остає од Штату од держави тоті піні же мусиме на тото потрошыт Добрі І тепер так совіт має якысий буджет так має гей тішто єм пізнійше тото ділит даст так даст бана мілийоній дорогых тисяч тис евро до рока <unk> мілийонка мі буде <unk> тис євра Дівечка мі тоты Пенєжі розподзелюєме наприк Удбор за образовані даваме два мінари то коло <unk> євра Кус мені гей вечка маме Одбор за культуру та мілийон і пол то коло тис <unk> тисяч євра і єдна част іде на плати забыстаных котрі ту роблят за запощені дна ця материял а є в чад друга част іде за тоты вас і роботни села в тотримі маме і маме нашу подручну конзелярию в корі у тых містох де жыю Руснациі Там бо помагаме жебы они мали за свою роботу жебы они там могли трошкы хторі мают І тепер так жебы нашы слухачы радийови зрозуміли совіт то сут люде значыт то сут люде котры сут выбраны а тілько такых любіт <unk> Держава одрядзяла справ тоже Значы вшыткы руснаці є дожы були лем на попісу тым щітаню выясняти як руснаці значі ждемеци полтисячі але вшыткє тоты котрі мают право гласа маю при <unk> років полну літнісу мушу піс на Окремый бранковий спісок значі і там мушы потвердит же гей я Русин Руснак Я Руснак уписуєм шыдовови Беранкового Спіску і лем тоті ци упішу до Окремовы Беранкого спіску має право гласа Може бы дака диверсия зна же приголосит ахто хто неом жебы заголосувал же то акіт єм єст єст того не барз вельо годме Русновцями Нє але другы тамтотя Шкалиє Єгіпчанє Ромі вынімают такыме ісову є су скоро єдны тис є подили дам товеци Дамай ласида кошы осаіщы як жебы сме тоту тему заперли коли Русинів єст тис як мают <unk> люди в совіті так то такій Совіт мадярскій ды Мадярів єскілько <unk> тис абой Понімаю веций понимают ций то із там толку Кєли єст Гей значіє слоты гей єст нам вшы выясніли но окремі віберанковый спису коло <unk> тисячы руснаці котрі согласы за нацийональный совіт і спрам того держава одрезила жымами <unk> Словацух єст <unk> тисяч неважне <unk> Мадярух єст <unk> тисяч є знам гей маю мают <unk> членув Боснякі Мадяра Юнайвец бо іх єст найвеце Боснякі Далу на Яу Санджаку а Мадяры ту на Сіві не маю найвеци бо і сут найціщеньшы од тій нацийональных меншыны в Чехі мают думом жеден уж єзника в Румунє маю Хто одшытко одрецены з тым толкє о кого єст А то доктор Поту і тепер так бо то так на примірах найліпше собі пооповідати єст така орґанізация дайме на то Руска Матка І она має якысы активности То што она пізнійше пише ґрант і жадат од Совіту нотацию дай ге пише проґрам на вас І совіт одредзує же ці дапи єжіня І совіт дає такє і Руска матка уж не ма інчого фонду з котрого може брати в каждый ревай не може коншырувати новец з Републикы Але товды она конкурує з орґанізациями сербскыма дайме на тота Нє паці єст єст ту меншыновый в конкурсі котрі намієні за проґрамы активности нацийональных меншынох і Републичне Міністерство Усті за меншыны ці за культуру ци лзе уты канцеляри за людскы меншыньскы права і сут такі в покрыністі ту кажда орґанізация котра реґіструвана як меншыньска може без проблема конкурува Добрі А коли совіты были основаны не знам ци в серцівецкого скорше в Югославіі не было мє І тоці мали парляменті при ту же Ліберанкы за Нацийональный сувіті кажды <unk> рокы як і за реґулярный державный парлямент Республична Ліберанкова Комісия ту провадит тото за ці то ту паралельны ліберанкы явит і за Парлямент Республикы Сербіі Шіцкоісты перерісуваны Грит Совіт Він мат дяку Дакы леґіслятивны власти значыт може він мінити просто даку або нацийонали сой може отверат в школі Нацийонали сой може мат школу може мат культурну інституцию може мат тоту шквольку цу іволяцизаы може мат ріжны інституциі А єшідску інтересу свойой заєдніти ці словацкых ці рускых ціктори якый а єшідску інтересу заді жебы же нацийональный ідентитет будовы затримало тут з є нацийональный совіт може не може отворіт фабріку але можу отворіт што тото профітабірне тото нядже Нацийональный сойт може мат свой маєток чы нацийональный совіт може купі дом може купіт того жатав як приписує на Нацийональный совіт то маеток Нацийонального Добрі Але коли бы основал школу найме на то совіт а має в буджеті лем <unk> тисячы еврів то як тота школа ефіп звана Школа то єст Памі знат як то робля Мадяре Мадяре мают матичну жым котра барз близко на Сівервой Водині і тупу Носом на <unk> км ім Мадярска держава барз бумага і мадярска держава напр у Новім Садзе направела студентскій Дом огромні заізощеню школу і за За студентох і то приписане на нацийональный сой хто мату державу ма тічну тот може робити зосе І на жаль можеме отворит школу але му тым немо хто помогут Словаци кєд я мам інформацию вони до рока доставают <unk> тисячів евро зос од Републикі Словацкой Пито же они выясня як Словациі і они має уряд Словак заграниця і <unk> тисяці до рока доставают винежы зос Републикы Словацкой мі Руслаці не маме маме мож матичный край Пряшолску цілю Мож бы ся бороли ярку лепити це боро за то Жебы Кєд же нихто не вызнават Русинів просто в тым смыслі такым же нихто ся ґу ним не голосит на прик еміґрациі і же тым же не маме власну державу русиньску то леско вшытка еміґрация еміґрация по Америці тше то ани Словацка Република ся аґуним не голосит єй ани шыска реґуло ани ниц І просто Янко Лепеньскій мал таку думку і писал товды бо ішло ся одкрывати мы такій памятник в Братіславіі словацкій еміґрациі словацкій емі але мало там быти написане просто же Словакам котры еміґрували і так дальше Янко втоды ішл як член премі Я член выбору то был якы Лебіньскый а він тотам він тото за такого і написал просто на уряду Лады Жы то не мож просто змінити жебы то не было просто же Словакам котры еміґрували або просто людям котры зо Словакі еміґрували просто і за вшыткы тоты періоды Бо в тім припаді кібы то было же людям котры еміґрували зо Словакі так то просто сут і Русины котры еміґрували по Словакі так не сут лем слова Лем же самособо же нацийоналисты тото просто не хотят бо они собі будут охоронити просто лем своіх в словацкій державі то не вынтересу жебі Припознала же еміґрували і Руснаци з Горници Одка тоты Руснаци еміґрували з той Горніци Ани не пришли з Польска Евту зо з тых краів там <unk> ґенерация мі є знали же Тоты остатых тоты пришли до Сріму Тан до Соколово Пабобанівок Сосле Гей о не знаю ще с кєд мож же шкацочка зосомсі ґупор кєд пойдеме до Словацкы там го єм не тот суме так як уж на водзи Кєд я переходим през Збегньом або през Капущани або през Маковцян то мі асоция на тотый хторі нові такскій Шоре бівал на Старым Збыгньове А такє місто єст у словацкы восочній словацкій Соторый то яка сіты вязы постоєш єм то асоция єсна на <unk> Маковскій св Пустя Шырньовых Быгньов тошіско міста чорівні <unk>or Так як ся м селами не брали лем зо свого села та і увас мулицями бы ся не мало обрати важый гадже Буд сошка тобі повязувало Ґабриє іщы так Єворбом ся просил на тоты Судек леґіслятивных власти в тых сойтах тепер А вы сте самы повіли же тоцовіт ма діяти простораты жебы ідентита той народности і так дав жебы ся розвивало жебы она сукотого зыхабило пости так долше Но і тепер То проблем думам же не інчой меншыны але нашой меншыны В каждій державі не лем не лем Сербіі але Словакі і так дальше такій просто лем ми не маме совіты і так дальше А в нас ся про украіньскы голосидґы Украінцям і ходят на украіньскій уряд просто і так дальше не сідят і нашых тых Тепер ту кєд є такій просто кєд тує така ситуация є совіт і просто совіті сідят люди котры сут і такого заміряня і такого Вопрос єм такый не то лем вопрос такій же Бо люде собі іхобрали то леґітимы просто вшытко в порядку я том розумію В нас бы мала быти така сама ситуация просто в Польщы така сама же кєд бы просто нам зробили совіт дакы нацийональны то само через удвори ся може дістати хоц хто і етолоґітимне проти того нич не мам Але просто іде о то же Держава кєд вызнала просто окремо просто Русинів і окремо просто украіньску меншыну і так дальше І тепер кєд видитже же у русиньскым совіті просто є такий просто і такій напрям котрий не мусит быти згодний з тым же восні же іде о зохобліня той русиньской ідентиты то о держава медже не може односно того зробити або як собу тому справит Ци то просто держава так зохавит же перешли сте выборами а уж вы собі рішайте цілый період як хочете Але унас на ній єт тут проблем Нацийональный сойт украінців Шыстара о Украінцух Рацийональный Совіт ся не зназ кєд дахту ту мож быти в русиньскым нацийональным сой тус про украіньскє орієнтуваны якого особно стояла особна ствар Лунту не уношы ани до кніж ряд ани уж о недобрий добрий вычы порядку Я бы сиду о тім але я бы сидию о тій ситуациі Може перейти така ситуация не бы си дужы тепер так Але може пройти така ситуация же просто же через выборы перейдут лем просто люде досовіту лем люде котры будут простороцкы Нє мож Нє Бо ту ішто мед на дой поділіня але тоту цого арміоленька і я же я мож бы дусовні важні думам же не знал сой русаци Украінц лемко можу думам же барже руска матка але то чісто моя особна статоль орґанізациі торі рокы активніх той буднеладові сектор котрій робили до нього цераз леґітимні члени совіта котрі нас земнот і котры одлучуют о тых бідных найбітнійшій староса Руску заєдницю на Републиці Сербіі Так я не жо розуміл Я том розумію лем мый далем просто о то же особліня привас ци є такій механізм на то же наприклад Добрий Совіт бы ся поставил і бы повіл просто Зачынаме учыти украіньскій язык о такы ци тото може ци може тото совіт зробити ниґде си не лучы І знаж як Руснациі у Сербіі улавным ном прорусиньскє урієнтуваны ніст сут тоті вязи ніякі ном мідалі не роздумуєме усушности од Сербіі приту же сме ту два сусідшол рокы і я ніґда ні в моє фамилиі ні чул што дахто тут раз бесідує Украінці Руснацию не знам дум то робі є на час і єдного боку до мож бы Не зна ты не можут успня До нєно єст ту союз єс єст Русинів Русинів Украінці без спойку писале Пойку Нє і але Русині Украіта так же на хорватску бы і Але ту аресті єс без спойком І они діют своіхослушка єджыня діют они діют в рамках свo То єст федерацию украіньскых Обєднань не знам што гей Ци они достают підпору ґрантову од совіту Добивают істу част пинє же в <unk> тисяч тоєвей до то <unk> евро доставає і союз русновци Украінцих і руска матка достає а воді мают своду апліцират нашыткы проєкты нашыткіяны конкурсы то списаны і з боку Покраіні і з боку Републикы з боку Міністерства а тота вязах котра нам зо по моім особным думаню зо зматку і зо союзом тото же союз украінізаций матка у польскій украіні у словацкій тримає фестівали І веце тото ео тераз о тійдень Кєструскій Хор іде до Сні прейк Союзу Руслав Украінців Республиці Словацкій і Союз Украінця Русланцив у Републиці Сербіі даці тота вяза постоіт же хорі де тамшят розміня на фестівалях а іщы друга част того вопросу єст така Бо они аплікуют о ґранты од совіту русиньского тіжне так А ци они тоты самы тота сама орґанізация аплікує аплікує о ґранты в совіті украіньскым Ци достают ґранты од Украінців Нє Должы В Польщы і Вас напр і тоты проукраіньскы русиньскы орґанізациі сидят просто за Русинів Ей осу но они судя хібы просто в рамках русиньского того руху і то діяня русиньского жетує просто і Руска матка і сут Русинів Украінці а голосит ся Ґрусинам просто гей то єдной дыперы Вы ві сідайте єже просто же союз Русині Украінци і просто зо Сербіі іде тепер Дуснино і так дальше Чере союз Русині Украінцях Ховацкых Рекова Слухайте але різнице в тім же нашы Русины Украінці ся голосит Украінцям сідят Коли уряду Лади сідят за украіньску меншыну они не сут нами але розумієте же же они они они спілпрацуют же вашы з Русинів Украінців як просто спілпрацує на Словакі не з русиньском не з русиньску але і украіньску орґанізацию Нашым людям то не проґ нашы люди необтеркувані з основы армаленько Аж і аж і одношеня наприклад Амбасадіі Украіні спрам Руснацо і прав Союзу п такє може быти лепше як о справ Украінц тоты ся але ні роніч то тераз зле воні добрі воді істо Тепер тот розговор в рускым слові просто даєме ся дочы тоже же мосме сепаратисты просто і робиша ісі з кым шовіш по моі наш доброту то не робит наш доброту тото не робит Кі тото ся людям дістане просто же сі той Конґрес Русинів є власно сепаратистичний вяне зазеренєнє і Як любил єдны Руснак сом такше вяснює о не Украінцем Я Руснак і бадем ту але же на може быти осідскых тій украіньскы найблизше і по писму і по нього ці Окей ушорем Але же як баже прихильник нє то я ніж ме буде до концерме леґально вібраны од людзох котры треба жебы сме заступали інтересы Рустав Републикы Сербіі нам тото нам бідных той мечы раді Совіту Ґєода до так робіля Тереже дахту маслу орґаніцию триважыга на тоты у тому ктоужы Ту ниґде не буде украінізация На У Сербіі украінізациі не буде ниґда Притуже ту мі маме зажны ту без угляду же дахто і трі можем Украінотічна держава Але нигды з себе не повежый Украінец ниґда повесельник по хыстельник а на ради Тыш на ради рапінци робували пробували пробували што на рады того Рапельци не порбели дацо і порбили ніч І же думали особні так але пробували з народом але народ мал свою тверду нацийональну ідентитет і Сідому зо ты і провели ніч Але проблем зос асиміляцию зо Сербами Нітупустиніми Сербіі <unk>eov Бу єдина з фамилисти рускых Словаків Вексиньскій народ до уплів не нароком але доставно і мішали маженства єшыцко і уплів маел одділіня єст по рускій по сельскій родиці дают по сельств выдатицку Лесі ущедні Школі Там то такє роздумуваня і том ту мі проблеме кєдно можеме але ся так десидує же чом наша біда Же Руснак мат розумлом до обіда бо повіді уж выбє а вшытко основне ся рішыты в полуді од родів І свадьба Но як ся то уж в повиді порушат свадьба суєр В рамках Округлого Стола намагате ся зробити самосправы наперед закон про народности меншыны про фінансуваня про совіты а не знам што самосправуваня так попічне Вшыткы тоты інституциі котры в інчых державах сут а вас іх неє Вначыт закон про народности меншыны єст польску наприклад Мы не маме основны законы але маме найвеций веце як вшыткы але остатні бо мали професийональный злівці мали професийональный театер на одрады Але зараз малай театр просто не вате професийональы театры мате полопрофесийональні то я єм неволопрофесийональны профе спис так же в нас єст закон ту сут самосправы Мате тіж якысы акциі культурны а не знам выдавництва медиі та д они ся розвивают і ту і ту але коли приходит до чытаня мы сме мали тзв ідентифікацию подвійну і вышло нам же меньше більше <unk> процент процент тых котры ся голосят за Русинів за Лемків в Польщы они ся голосят меньше більше за Поляків В припадку інчых меншын то было іщы більше іщы векше Была тота подвійна ідентифікация а они мают <unk> інституций кілько русиньскых сел Досправды русиньскых де жыє векшынове соспільствосиньскым мы высмете мали наступ кєд было позволене просто дві народности бы было веце Русинів бо люде просто кєд мают Зато маме наште кєд є просто тис грекокатоликів кєд є <unk> тис персых православных Так просто не може быти же <unk> єс собі напише материньскій язык русиньскій і <unk> тіс собі напише народно з русиньску Просто гей то не то нелоґічне Я собі думам же нам нам Бы просто двойте на голошыня просто же чує быти і такым і такым нам бы то чысло підняло А в назы простейшій тото добре же я собі не думам же кєбы было одвойте на голошуваня жебы просто з тых людей котры собі дотепер писали русиньску жебы собі другу написали кібы написали другу бо не муси не мусяли Але кєд написали другу поклою жебы собі написали просто украіньску бо нас то досправда так розділене же тот союз Русинів Украінців він ся голосит просто і за представителів ґу державі простой дальше за украіньску меншыну і тоты котры сут його прихыльниками оні ся голосит ґураінців то значыт на сто ясне же тых тисяч котрых ся проголосило а <unk> тистич ґу материньскому языку же то сут Русины Русины А тых чысті ся котрых цим што ся приголосило просто ґу Украінцям же то они остали просто Украінцями але нам бы могло помочы просто тото в тых селах де не можеме гей перейти наприклад <unk> процентну границю і так дальше бо они Много такых думат так сме на словемску прост голосиме ґу Словака не кєдыш але але Украінцом кєд <unk> руснацов кєд ґу Украінців ся пригосило Ґо Украінцям загоросило <unk> але ґу материньскому языку у них ся приголосило вам два і пиваты Ей не розумію але Але мали <unk> тисяч Ґурусинам а <unk> тисяч ґу языку то тіж же просто же іщы сут такы котры знают добры просто же сут Русинами ґу языку стайно штовашы порускій будучловецка же будут школоснацкого Мы ідеме заран на фестіваль Буде в Шыді фестіваль присвячений як раз о <unk> <unk> річниці Акциі Вісла то з часів коли была знищена цілком Лемковина вшыткы остали дві годины під Ґвером В Сербіі оддавна был такій модель зрыхтуваний же сут інституциі сут самоуряды і вы Коли мате такій ідеальний модель фінансуваня самоурядів мате і театры і культурны інституциі і ґімназию і театер і нарічете на тото же поступлює барз міцно асиміляция то што мы маме повісти Ні можемети же притаргуєм препач аленка но зложы можеме дзиковат з тым ґенерацийом котры были мож бы <unk> років і пред нами як мож бы не знам Латяк є бохторы єдных торістів тых <unk> роках ці кєди дале же урядово можеме мат своя у новса у бачкай тополі Ушіду Жадий же мі маме образуваня <unk> років вец як <unk> рокы ту на тых просторах де поєдна Нацийоный Совіті ради аж раз уходит до дум Чывніков до ґрупох до Aарз добры мами домі Може будрусати ту можете бы звати же оддама єнци Вали Ты хочеш такы Так же можеме ту дзыкуват тым котры были в скори наші борелі за тото же Руснати мают тоты права І образуваня і культуру і гірнезіі і урядовых хас языка же то рідко мішы складеме до ранґу тых совітов мадярского словацкого румуньского і хорвацкого котры вельовеци цісленый удносою попиє <unk> тисячів або бучнякі тераз коли отирают на тым санджаку тераз ні Тераз почынают з образуваньом Добри А інчы меншыны II другы меншыны Мадяры не знам Словакы Ци они ся тот проблем асиміляциі в них тіж єст подібний траготов тертивают вою державдавство же маю положуват мадярскій пас словацкій румуньскій хорвацкій одхозеткы зато мадярска влада укладе пінє Жыдовини жебы тій Мадяро затримала Ту у словацкій словацка така общына Бачкє Петровец школя то велькє то гомуґена найгомуґенша словацка общыня Ґудкуло або Вербас Значі там жів лем Словациі єс вельо валяли кульня цотам гей Воній у школі было <unk> школярох воні лем по словацкы мают сумітує маме лем по русиньскій школю Тераз єс осем <unk> заполни Заловаків шы препотыткы тоту войну де желяты же могли доступ пасал тот треразкі проказ На то што што што што кінчыме наш проґрам безпесимістичні Та я собі оптимістичні По Словакі меньше Руснаци ся тримут і тым пя потіжны А тепер так нашы авдициі брали участ і бесідували Выпрошу представити посяду Фунпуґа і іщы раз і функцию іщы Олена Попуґа посленницив Народной Републикы Сербіі і член Нацийонального Совіту Руснаци А добрі но то вшытко маме до Яжелько Ковач прит вічного двора того Совіту Руснацих Не знаю вшытко Та і мене знают дале перед стим Дайси функцию тист член выборі Проґрам был зреалізуваный завдякы фінансовій підпорі Медженародового выжеградского Фонду <unk>em