Про Русин #15 - Укач Возняк не лем про вчыня лемківского языка на чужыні
Еп. 15

Про Русин #15 - Укач Возняк не лем про вчыня лемківского языка на чужыні

•

Опис епізоду

Odcinek jest rozmową z Łukaszem Wózniakiem, wieloletnim nauczycielem języka łemkowskiego w Legnicy, działaczem kulturalnym i członkiem Stowarzyszenia Łemków. W nagraniu pojawiają się jego wiersze oraz refleksje o historii, kulturze i losach Łemków, w tym o Łemkowynie i doświadczeniu wygnania.

Автоматычна транскрипция

Проґрам был зреалізуваный завдякы фінансовій підпорі Медженародового выжеградского Фонду <unk>em<unk>er <unk> Дай
Боже добрі вечер находиме ся в хыжы пана Лукача Возняка долголітнього учытеля
лемківского языка в Ліґниці культурного діяча та члена Стоваришыня Лемків Витайте Дай
Боже витам Барз мі ми ми ми ми ми миложес пришол тіжу
ся же не можете гостити в своіх порогах Хтіл бым несказаным порадити
про дакус тему лемківского языка тему Вашого учытелюваня але так власні на
початок зачати од того што Переказал Вам вважняньом што лишы вожняня записаны
вершы оповіданя про Болцарьову про інчы річы звязаны з нашом лемківском історийом
культуром Так на початок виджу же мате в руках вергей Мам вершы
ґнянів котры свідчыт о барз великым патріотизмі няньом дуже річы написали О
селі боцарьові о жытю боцаривян о істориі цілого села но і уняли
част тых трести в вершах Мам ту так єден верш барз може
долгій за кустьох за долгій Ах Лемковино Як позволиш што прочытам як
найбарже прошу Ах Лемковино яка єст красна Была ты для нас Лемків
як мати власна Ты своі діти Лемків од віків власныма богатствами обсыпувала
а тепер твоі діти зостали перед світом новинно клеветаны і з твоіх
материньскых обыймов одлучены ошуканы бо нас ворожа сила і свого не видно
выгнала Припомните собі Лемкы браты любы нашы горы Карпаты в котрых нас
наша рідна мати на світ привела де од віків нашы Діды і
прадіды жыли а тепер сусідска рука з Карпат нас вымила Припомните собі
Лемкы братя якы в нашых любых горах Карпатах весело і свобідно ся
жыло свойой прязной прекрасной околици і напрадідной власной нашой землици жытя наше
радистно і щастливо щастливо плыло Наша люба Лемковино мила і причудна стороно
жаль нам на выгнаню Тебе споминати мы Лемкы невинны Но очырнены його
плеветаны і своіх сторн Неправно выгнаны тяжко серцю тото все припоминати Ци
памяташ любы брате Лемку як то перше в святу Недільяньку зышли ся
люде до свойой церковці ци в неділю ци в свято все люди
богато і благаславили і себе шанували бо в свойой знаной околици припомните
собі Лемкы браты як то в нашых урокливых горах Карпата ялиці букы
сосны смерекы гет аж до неба зазероли а на шырокых пасвисках зеленых
і просторых в долинках мленых стада худобы і овец гуляли Як рано
в частний ранці на розлогій ліс ниполянці в зазулі закукали так же
далеко чути было Отломоном залунало і так ся выдавало як бы сто
дзвонил і дзвінків дзвонило Як зашуміли аж загуділи лісы в Карпатах аж
страх божнили то далеко гет гет было чути Такєт голос шум і
грим як бы дзвонил смертельный дзвін як бы м мал зараз вулькан
выбухну А в лісниц тудинках і кірничках і гірскых быстрых потичках журчали
чысты і здоровы воды хто гірской чыстой воды напил ся Хотя был
слабий то підкрипил ся хотя был старий то почул ся молодий Як
в садах заспівали пташкы на весні в тій лемківскій стороні чудесний як
візвал ся солейко Пыли гармонійны мельодиі слухали спіл птахів стары і молоды
каждому іс Приємности радило сердечко зышли ся люде в часі забавы або
весіля то в каждым аж душа раділа весело І в згоді ся
забавляли сходили ся Лемкы на ярматах або і інчых собранях якых то
аж єм сусіды завидувал сонечко грювало там высокы горы зелены пахучы просторы
Весняну долгу днину сердечно іх любило і так до себе голубило як
рідна мати голубит свою любу дітину Долгыма столітями жыли Лемкы на Лемковині
село в село хыжа в хыжу як тота цегла в цементом стіні
і творили як бы свій лемкоскій мур але ворогы од віко до
того мура плювали на партиі ріжны Лемків розділювали штобы наробити в тым
мури дзюр Тепер Лемкы уж не жыют на Лемковині а жыют в
Вроцлаві в Зленій Гори в Ґожовій Щеціні Єленій Гори і там в
Явори і в Золоториі в Кошаліні І там в опольскым роблян на
поли жыют і в Діґніци при своій працы а декотры працуют в
копальни в Любіні Дотепер Лемкы ю уж не сут Муром по пересяг
пересякают чужом культуром лемківскы дівкы берут собі за мужів чужы младинци так
само і з обчыма паннами Польтанімцями і інчыма нациями женят ся нашы
лемківскы хлопці а на вінчаня до латиньскых ксєнзів ся удают і там
іх наново перехыщают штобы іх од схізмы очыстити а діточкы тых родичів
помішаных на ново перехрещаных не знают ани слова по свому горити І
так ся Лемкы на заході вынарадуряют самы себе на сміх выставляют єдны
ся свого встдают другы ся дослуго признати боят а треті Хотя приятельство
правительство никому свого не заборонює і вриді ривнист для каждого єднаку диктує
а они добровільно своє не стоят Лемкы на Заході Таку мают орґанізацию
Бєдны сут Свідкы Єголо тукуют святу Біблию другы ся з украіньскыма орґанізациями
бротают треті Уніты католикы а четверты православны а пяты то тоты помішаны
а <unk> то тоты што ся не признают в ничым до слов
Як уж по войні другых <unk> років мин уплыне то наше вшытко
цілком загыне Як не буде кому о своє пост постояти то сме
готовы в своім о своім забыти В дачыій культуры ся втопити не
буде хто о нас ани споминати єс іщы єдна надія бы нашой
вывченой молодины молодежы єст уж стількіс многа котры то люде ту ріжны
уряды займуют сут священникы учытелі правникы промысловці інжынеры технікы може прийде такій
час што ся о належну долю народа постарают Барзгардий і долгий верш
і в ним видно же помістил автор цілу тоту історию тяжку історию
Лемковины але тіж і тоту остатню історию тоту повыгнаню коли сме ся
потратили на заході цви можете меньше більше приблизити в якых роках тот
верш міг быти написаный Во шымняньом Тот верш был написаний в роках
<unk> знач докладні то єст <unk> рік Тамтого віку бо то мы
уж жыєме в <unk> Повідсте так за тоты рокы свойой творчой роботы
важняньо кілько такых творів міг подібных выдати Написати бо видати тоні николи
не вышли але кілько іх міг написати Но єс іх зо три
зышыты Такы дозвелькы треба бы было упорядкувати бо част єсти в книжечці
болцарівскє весіля там сут співанкы Дуже єст такы што они самы выдумали
і співали А решта єст в такых зошытах котры не мам вшыткых
ориґіналів Мам лем два ориґіналы а решта Єст десив брата але іщым
не просмотрил по його смерти Вшыткого там і недотерям тых Жыдів Спомнули
сте на лемківскє весіля коли остатній разом з вами бесідувал повідали сте
што рыхтуєте ся уж выдати тоту книжку так жебы тото был царівскє
весіля лемківскє весіля вышло до люди жебы мож тото было собі придбати
жебы мож было ся з тым запознати коли до того діде Но
то мам уж згрубша вшытко зрубене тераз належало бы іщы до тых
пісен вшыткы шы до співаног ци до приспівок тоты мельодиі котры были
стосуваны в назво в царьовій бо кус ся ріжнили помимо же было
на селах лемківскых дуже подібны річы і співали так само а але
были єй ориґінальны мельодиі так же Мам таку надію і спілпрацую з
моім кузином Ярославом Трохновскым і обіцял мі опрацувати і прислати мі тоты
В співанкы опрацуваны уж музы ріплізацийовой Ци як так посмотрите на гнешні
весіля і тото што было колиси весля тото описане в тікнисті то
досправды дуже стратили сме Праві вшытко так треба повісти бо ту тото
весіля єст представлене ориґінальні зо вшыткыма етапами якы были весіля перше трвало
не пілдня ани неєден єдно пополудни трвало три дни два дни три
дни І нескы люде навет нашы не знают якы были етапы по
колеі Што коли было і што в тых частях было уняте што
домінувало што было найважнійше низкы факт же заховане єст тото же не
єст шлюб то барз важне По злюбіду на забаву на забаві одразу
ся уж забала єст нема тых вшыткых церемоній котры бывали перше І
не ма як уж навернути до того бо раз жей варункы сут
інчы по другє люде працуют не мают тільо часу по третє І
вытрималіст і хлонніст людска не єст така жебы хтіли тото выслухати і
прирабяти Добре же іщы так єст бо мам надію же іщы молоды
ся хоц котры хоц будут вертати будут хтіти принаймні знати тото ся
робит може в школи в школи і ансамблі котры тіж Припоминают о
весілью Походите з буцарьовы родили сте ся в тым вызначным русиньскым селі
на Лемковині на західній Лемковині Я знам і думал же нашы слухаче
тіж тото знают што был царьова то такє село вызначне під тым
взглядом што з него вышло за рокы плідньой Лемковины Лемковины до <unk>
р і по ній тіж дуже люди якы ся для Лемковины прислужыли
Я му хтіл ся лем вас звідати не жебы сте вымінювали вшыткых
бы то певно тяжкє жебы сте може в яксий спосіб спрібували одповісти
на звіданя Чом як раз был царьова чом як раз тото село
одкал ся тото зяло же як аж так дуже люди з того
села вченых інтеліґенциі Трудно мі повісти чого бо не знам докладні того
підкладу історичного такого докладного Але відомо же в своіх часах было важне
якы священникы были на селі што потрафили зробити на реліґіі як потрафили
попровадити люди до до якісого такого жебы думали і жебы штоси робили
Священник был тым передовым чловеком і гнас был такій мыґ отец качмарчык
котрий барз дуже вымагал од люди тримал дисциплину од себе вымагал і
робил і діял може і тото тіж мало вплыв Але так як
бы сте мі дали кус часу то я вам приготило цілу листу
того як што одкаль ся зачало пм і было бы то такє
кустьоґвартостьове Знам про тото певно тіж недолго будеме могли чытати бо знаме
же пан Петро Трохановскій рыхтує книгу бо у царьови велику книгу в
котрій будут певно тіж і власні вштурены тоты великы персоны з того
села заві за міф лем Не міня не міняй ніс дія а
мах Боже Божем мало шака Візнат бій добре насядань скора подре та
буде добра Ахо збіє аме далі бы моса ійте і мам ніч
на стій там полумнич то іде іде устано брафы мало саня більша
надрем та буде добра мал церы на свого своєвізны полямань боями разы
ми ів мене бо темя Пил мене нита віл мене А тепер
пане Лукачу хтіл бы м загаіти тему бесіду про лемківскій язык в
котрым році зачали сте вчыти Зачале єм вчыти докладні треба повісти же
в <unk> першым році уж єм мал першы занятя бесідували сме прудче
уж о тым жебы зачати Н трафило ся так в сам раз
же Стоваришыня Лемків было за тым жебы наука ся одбывала і в
<unk> першым Маємы першых учни такых котры Люде самы хтіли бо люде
мобілізували хтіли жебы язык был вчений по свому і писаня по свому
Чывало тото през три рокы Потым уж ся кус змінило зато же
Час люди ся выкрушало зачали діяти орґанізациі інчы повставали ансамблі і уж
не было того такого тягу до того жебы язык был найважнійшом ричом
важном річом было жебы была дітина ци молодіж ансамбли жебы співала жебы
ся розрывала жебы выізджала Мы сме того вшыткого не могли на языку
забезпечыти Але то зачало ся в <unk> р Ци то одраз было
в сідибі Стоваришыня Лемків при Люці Косак Ні то не в тисы
дибі не было было то на Розвельта в такых варунках дост тяжкых
бо там Вымагали тоты поміщыня ремонтів Але люде Не дбали о товды
хтіли лем жебы ся одбывали тоты занятя Приходили і помагали єй спрятали
і кажда чынніст яка была там потрібна зробили Ідіте ся вчыли і
мам на то памятковы захованы річы так же мож приказати жебы виділи
тоты люде же то єст направду правда Зодна правда Єд до будинку
Стоваришыня Лемків сте ся певно перенесли кус пізнійше Стоваришыня Лемків тот будинок
закупило од міста од Ліґниці А тепер мі повіджте так сте якси
частому зону бесідували што товды коли сте зачынали вчыти лемківского языка то
молоды люде якы до Вас приходили на тоты лекциі то они знали
бесідувати по лемківску нес хыже іщы вынесли тото Бесідуєте про важний проблем
споминали сте про важний проблем же внеска коли приходят молоды Люде діти
на лемківскій язык то они на жаль з хыжы уж не выносят
лемківского Вы іх мусите вшыткого вчыти Так то єст правда Тиро ся
змінило за тых двадцет років же перше были такы діточкы што знали
при Принаймні бесідувати Але было барз дуже бо мож было уж на
тканві той родинной бесіды творити штоси нескы єст чыстой начы діточкы не
знают по свому бо сут од малойдіт ни вчены по польскы в
языку інчым і барз трудно єст навчыти языка бо єсм мало годин
єст три годины на тыжден і такто ся треба щырі повісти же
як ся навчыт в єдным тыжни а з букы і даякых слів
то як приде за тыжден допіро то іж не вшытко памятат і
треба праві же так доптати як така сизыфова робота Кустьок Але не
мож чысто нарыкати бой само тото же сут тоты люде і товди
ся мобілізуют і діти і родиче і бабці і ся выкорыстує тото
же ся ґадат іт і попрос бабцю ци діда жебы ті могли
кус помочы выяснити і то навязує якісу тоту ліпшу роботу підносит ся
альбо ся припоминат принаймні тото і утримує ся тот тяг нашого языка
хоц в малы части але єст Але самособом є тото прикрий факт
бо для мене то є чудне чом двадцет років тому іщы дома
люде могли зо собом бесідувати зо своіма дітьми по лемківскы а уж
двадцет років пізнійше гниска не бесідуют хоц примірово родиче єдно Лемко Лемкыня
а діти будут бесідувати по польскы так же тоты діти кєд приходят
на вашу лекцию не знают по свому Ци высий спосіб могли бы
сте пояснити слухачом з што ся тото бере Для мене то просто
як я того не розумію Я то розумію в такій спосіб же
як дітина ся вродит і мама до той дітины бесідує по свойому
вдыхат Вшытко тото што хыжы і в даній родині єст то і
дітина навет несвідома але там входит до того уха до того до
той головці до розуму доучут як мама заспіват співанку як буде на
каждым моменті в хыжы бесідувала по свому і припоминала тото што было
давно Та товды і дітина вырастат в ты такій прязний милий своій
родинній атмосфері А Знаме добрі ужраз же през тоты вшыткы поколіня вытратило
ся тото вшытко бо гнезкы єст іначе іде ся найперше До Як
сут очывісти до предшколя до жлобка і там діти цілый час мают
обчый язык Не вхланяют свого Нема того же дітина выссат з груди
мамы Тото вшытко што єст наше лем примує обче і потім приходит
ту на язык і ся встидат навет послом бесідувати Сут опоры Нема
з дому словництва нема приказаных такых тенденций же треба же належыт своє
шанувати своє єст перше а обче ци несвоє єст на другым місци
І ту сут ты проблемы ту ся зачынают Но Але ци з
такых молодых люди з діти Ци іх ся даст іщы добрі навчыти
по лемківскы ци ци то просто єст лем такє же но навчыте
іх бесідувати єдно другє слово як суспіванку але Ци ци є шанса
на тото ци ви видите жебы они так свобідні бесідували в лемківскым
языку як я тепер з Вам Єст тілько тото што сме ту
переґадали як родина іщы ся почуват до свого і дома принаймні процент
бесідує по свому або на свята ци при інчых оказиях і на
штоден хоц покус бесідує Там де треба то тоты діточкы мают шансу
єст шанса Там де ся уж чысто забыват о своій мові о
своіх звычаях лем приде ся раз на місяци Навет раз на тыжден
до церкви ся слухат то што ся бесідує з людми ся стрітит
а і так люди выхотят з церкви то і так бесідуют по
польскы То значыт же шанса наша єст штороз меньша Але мам такы
родины котры Заховуют ся так в такій спосіб же діточкы знают своє
Знают обряды знают звычаі знают пісні знают коляды бо то барз модны
гнескы колядкы бо на свята ся співат знают хоч то і з
нима ся барз дуже Працує по просу ся дуже осігат бо они
тото вшытко што ся ім повіст На лекциях раз два примуют ідеме
дальше ідеме до літературы ідеме до ґраматикы ідеме до інчых пісні ідеме
до полных звычаі розшыряме тот проґрам Але сут і такы дітоткы хто
не дає мідрад А што такы малы діти найбарже інтересує на лекциях
ци ім найбарже подабают ся не знам познаваня якысых лемківскых співанок приспівок
оповідань Ци барже просто ім одповідат тото жебы іх вчыти азбукы Як
як такы малы діти до того підходят Яку вывидите Вас методику того
вчыня та з такыма молодыма дітми Відомо же з тыма першыма то
мусит ся іх навчыти Азбукы Передовшыткы Азбукы так докладні жебы знало повісти
вшытко а потым треба то я тоту ас буку стосувати трастосувати слова
писати тоты слова інчы і розшыряти і допірой єсы буквар з котрого
треба корыстати з інчых жерел котры сут нам тераз доступны цільщестя або
суді книжкы а тото што Ту в звіданю было то допіро може
ся зачати як уж єст дітина в <unk> клясі в ґімназию товдыж
можна бесідувати о тым што його інтересує Як єст заінтересуваны фактичні вчыньом
А сут такы діти мам такых но в ты хвили семеро такых
діти же Мож ся нима пописати мож іщы бы было поісти же
єст надія же з них будут тоты што іщы даколи потягнут тоту
роботу нашу Же іщы може будут такы котры до матуры будут приступувати
лем по лемківской жебы лемківско лемківского матуру писати Ци ци видити такых
кандидатів своіх медже своіма учениками Сут такы ґатиндатендаюш Двоє Было до той
поры Нораз в тым році тіж будума єдного Данієля з Стариньского но
і на другій рік буде його сестра Стариньска Оля тіж буде здавала
так же заінтересуваня єст не вшыткы хтят здавати бо ся не очывісте
боят може Але Сутакы же самы приходят іхтят і нашмарюют тоту роботу
жебы як найвеце вытягнути з того языка і вєд з літературы і
з поезиі то і з пісні зо вшыткого такше єст принаймні такє
так попустил мед до того шутку Айона Няле Моруже Ня а Одені
То тепер так з другой страны з другого боку звіданя Якы видите
найвекшы проблемы вчыню лемківского языка Ци нам направду на заході бракує учытелів
ци нам бракує може місця де могли бы сме вчыти того языка
ци ци нам бракує підручників ци нам бракує інчых річы котры были
бы потрібны до того жебы тот язык переказувати молодым людям як бы
вино долгы рокы вщыте тото сте предвором повіли якы подля Вас сут
найвекшы проблемы Для мене єст проблем такій же не маме місця одповіднього
огрываного чыстого приємного де можна бы было Приготувати так тоту салю жебы
як приде тота молодіж жебы ся чуло же она єст так як
перше на Лемковині Хоц я ся старал такы варункы зробити в сали
і рисункы ем такы робил мальовидва з горами зо штырьома тыма етапами
рока і Вшыткы знимкы тых нашых передовых люди і інче але то
вшытко єст лем в тым часі як тепу потім є зимной і
треба треба палити в пецах смердячых ґазовых Н то єст велька труднист
не хтюж наражати тых молодых люди жебы вдыхали іщы непотрібны несвіже повітря
і зато Тото же нам дали таку можливіст же можеме вчыти в
школі в десятці нас в Ліґници Овшем то єст барз файне але
мы выміняме ся з реліґійом і Як были сме в стоваришыню ак
церков єст близко то могли сме ся выміняти бо лем през дорожку
єдну і діти єдны были на реліґіі другы на лемківскым і одворотні
В ты хвили єст такій наказ президиюм же треба быти там де
они вызначат і провадити лекциі овшем там єст тепло гарді чысто але
я мушу носити вшыткы книжкы якы мам котры бы могли стояти на
столах од одповідні сали до лемківского і мо был бы якіси надана
тема бы была молодіж бы си выберала слоникы інчы а так то
я мношу тото в торбы а дві три торбы і не здає
то еґзаміну а іщы од часу од часу єста же в салі
сут заяти не все мож там быти де систематичні ся одбут занятя
І тераз діточкы мусят іти од з реліґіі до школы през штыри
поперечкы Єст то не збыт добре зато же безпечынство нискє барз важне
безпечынство і мусят родиче єдны чекати ту на подвірци при церкви а
другы чекати там на подвірци при школі і в самыгодах сідити утруднят
то нам тоту роботу барз І ту єст тіж єдно з причын
же не все можут діточкы приходити товды як были чак лекциі розложены
жебы давали ефекты векше мам на мысли тото же якы приходили Три
раз в тыжни То бы была лекция Ту лемківского там реліґіі бы
ся одбывало в полным выміри а я мушу часом так лекциі провадити
же мам на єдны лекциі і з Першой клясы і з jласы
і з Шклясы і з ґімназиюм і мушу тоты лекциі такы провадити
лучены а втед товды обнижат ся і позом рівня ся каждого каждой
клясы обнижат Бо мусиме в тым самым часі бо люде сут такы
же приізджают зо середы Шльонской ци десят нам од Вроцлавія ци ту
по <unk> по <unk> кілометрів Сут проблемы з доіздом сут проблемы з
зимном сут проблемы з ріжныма інчыма річами і тото вшытко провадит до
того же вшыткы зачынаме ся знеохочати до той роботы Єм ся іщы
звідал вас про учытелів ци сут кандидаты ци бракує нам учытелів бо
виджу же бракує же єст то проблем але ци подля Вас учытель
лемківского языка то повинен быти чловек котрый скінчыл лемківску філолоґію ци то
може быти каждый лем стар жебы бесідувал по лемківскы і хоц што
знал написати і уж мож учыти лемківского языка Не трудно мі туж
вырукувати товто вшытко догри бы было іх Ір добрі бы было жебы
мал скінчену філолоґію бо нестиста можливіст лемківского языка автуж того жебы был
научытельом правда то єст тіж важне бо завіт навчытельскій не єст простым
заводом і Як перше бывало од днескы єст іначе жебы пройти тот
систем вывчыня научытеля од не бесідую жоч о пістоловій школі о о
о о о о основній школі але бесідую о ліцом якы были
Педаґоґічне студиюм научытельскє было і студия высше были і як научытель прошол
вшыткы тоты етапы то знал і психолоґію і дідактику і інчы річы
котры были потрібны і свій предмет добрі знал а были в ліцеях
приготуваны научытеля до вчыня каждого передмюту Не ты не тылько філолоґіі так
же в тых хвили того нема в тых хвили єст інчый систем
ін інча процедура вчыня научытеля Але верну до того што было в
звіданю як бы был Чловек з одданьом до свого і на ривні
школы основной може вчыти незалежні од того Ци ма тоту освіту цні
Зато же Може так як то ся ґадат вчыти себе найперше а
потым вчыти там де треба бо все мож ся вывчыти од тых
пару лекций допереду Певні же добрі єст жебы жебы был научыр котрый
не мусит тото маєл вшытко в пальци Але Тяжко ты знескы бо
молоды ся не горнут до того жебы быти научытелями єст труднес тото
што м перед хвильом гварил добрі знескы вчыти в такій школі де
єст вшытко на місци і приходит ся бере ся дзєннік іде ся
на лекцию і уж ся провадит а потым іж го нижно входит
А ту не єст так ту треба самому дуже чытати презерати вшыткы
часописма книжкы якы сут добже сут барз ся в хвалю тых люди
котры повыдавали тоты книжкы до вчыня барз сут помічны нам вчыню языка
І і інчы джерела і часописма якы сут то єст барз поможным
одраз зо вшыткого скорыстати Так же Робота тяжка але так як між
повіл як єст приконаня до свого і хтоси бы хтіл ся кусцьом
помордувати то Был єс можливе Но Ци нашы люде молоды мают тото
такє переконаня Може сут такы То так собі думам же хоц на
Лемковині нашых люди дуже меньше як на чужыні то там є плюсом
тото што на селах примірово в Ґладишовій Ци в інчых селах сут
школы де де просто сут клясы і там єст година нормальні в
пляні лекций заплянувана на лемківскій язык В нас хываль не є шанс
жебы так жебы так тото получыти бы просто смерозшмарены і діти ходят
до ріжных шкіл і тото мусит ся одбывати по годинах розуміє Так
єс вчыме од годины <unk> а навет пізнійше до до <unk> а
навет до <unk> зато же не можеме быти уняти в систем шкільной
той школы де ма лем там припорядкуваны до той школы а вчыти
вчыме пополудни і збераме люди як єм ту повів єст тото розшмаріня
<unk> км і <unk> і <unk> і так за ним тоты люде
приіхают і і на реліґію зато хтят в єдным дни жебы была
і реліґія і язык Но і треба треба так робити жебы выйти
научытель мусит выйти сам зо своім часом і зо своіма вшыткыма проблемами
напротив тых люди і мусит ім дати шансу жебы не сідили штыри
раз в тыжни не приходили лем жебы пришли раз в тыжни І
то єст того Пановкачу звідал ся такє особисты звіданя Ци видашто пишете
творите То значыт я прібувал писати вершыкы такы свого жытя хоч то
позберати але то такє вершоклецтво же я ся не хцю тым афішувати
Сне мі гі ся за твого голово мі леге лемківскій крогаю ле
етівым бы зморил то пив наше голем три лет нема без море
може моро Воєсло е ге ге мі і з Яну голову мі
е ге ге гемківскій крогаю ле тіл лем бы зморил івноже горе
лем крий лет не твем вес горил того пив ноже горе лем
крий лет не дякую за бесіду в звязку з тым же кінчыте
в тым році вісемдесят років жычу Вам вельо сил жебы сте мали
іщы нагоду долгы рокы вчыти лемківского языка жебы вам ся тото вшытко
добрі укладало жебы сте были здоровы предовшыткым но жебы сте мали добрых
учеників Сердечні дякую але я уж мушу повісти чысто одворотні В тым
році уж ємы зробил так жебы жебы м не вчыл бо уж
час мі одыйти з того Бо рокы своє робят єст тяжко вчыти
ходити не всечы як ся чує так як повиден хоц то уж
в тым році докучат в тым віку бо то так треба повісти
докучат і слуг і взрок а то не єсты сказане быти научытельом
як єст ся недолгым научытельом так же Час єст пришол і мушу
з того з голоду повы помимо того же кохам тот завит і
тоты діточкы што приходят і тото вшытко што до той поры єм
робил але час одыйти і не на учытеля на талет на тоты
старшы діти молодшы взяла пані і вчыт Я мам старшу ґрупу І
буду єй тягал до кінця і в тым році наступным ющы в
тым році шкільным Борик шкільный трват през два рокы так же мушу
тото лишыти Дякую за жычыня за вшытко але Рада бы душа дораю
але гріхы як ґадают не позваляют і дно нестеты мусиме колиси скінчыти
буду рад як дахто ся найде як будут іщы діти бо тіж
так ся выкрушают і жычу жебы Сте якы орґанізация нашли дакого най
бы тоты дітоткы што зачали іщы хтіли бы ходити най бы ходіли
най бы ся вчыли А як буде треба то так я буду
служыл помочом як бы дахто іщы хтіл сто скорыстати ци книжка ци
до яку дораду інчу з вельком охотом буду каждому помагал Дякуючы тобросердечні
дякую Тебе льосоко з ізрубова усите мо пацезам роба зна усипезано Нему
робалі бураре село Лем горі пани з Язима з Язира все іде
ма зіза пан барбо <unk> маны Ей зіза пан Проґрам был зреалізуваный
завдякы фінансовій підпорі Медженародового Выжеградского Фонду <unk>em