Про Русин #29 - Спомины Яна Стефановского
Еп. 29

Про Русин #29 - Спомины Яна Стефановского

•

Опис епізоду

To odcinek wspomnieniowy z Janem Stefanowskim, w którym opowiada on o wysiedleniu swojej rodziny i innych mieszkańców po wojnie. Relacja obejmuje też transport w wagonach, pobyt w prowizorycznych warunkach w Łosiach i Gorlicach oraz utratę domu i dobytku.

Автоматычна транскрипция

Проґрам был зреалізуваный завдякы фінансовій підпорі Медженародового Выжеградского Фонду Церe<unk> В днешнім
проґрамі Красні прошу на бесіду з Яном Стефановскым родженым в <unk> році
в Устю Рускым моім дідом маша Юж денеґде де некотры з села
уж были выселены так же сме знали же можут нас выселити і
твоя праварця зушыла хліб і складала до містів жебы мати сь доісти
і тыма тым сушель як сме пришло войско припущальні під томе звая
припущальні бад є не памятам докладні То як нас доганяло нібы дві
годины але в нас барз не перестерегано натомяст на інчых селах такых
выдзнахустів і ґміна і то было такє рухлива місцевост То так не
зненцали ся над нами але по селах тотрали билиі і і было
<unk> годины а по піл годины уж невільно ім был Ураз зимале
до рут то вынесли і невільно ім был ся наест соснути до
мешканя Єслі ходи до мене І на мою родину то ы Казали
нам ся заберати мы сме мали два коні гіст Твіпра дідо приготовил
собі скрині вчаснійше были поскладаны Тоты тотеричы котры якы там были ны
Важали сме же ліпше были по тых скринях но і были тіж
нарядя рольнічы До надядя до Ліце войско нам не позволило брати але
тоты скрині на різме поскладали Мали сме іщы такє лужкым метальоме складане
же такєх той як іде даде на рицецку і маже складане такє
Е братяне лы лужко польове то мы сме тіжмали і твід Плядідо
садил то на ліс пришол жолдак маяк і шмарил то г на
середини дологы з воза і тото лужкою сме не забрали І нас
вывезли до Лосі А в тым часі Страшні ляло в тым лосі
знес стояли кілька дни не памятам тілько Але не мали сме ани
наміотив ани жадны гінцы нормальні были сме на дощи а народені ниці
Там де нас голосы бо так голосы на сти Як бы з
ріжных сторін зберали тых люди і там нас єден код другого стоял
на тым поли на такых гуках Як звыіхали ты былиукы а як
поплаля кладало і купа люди там ходила то было поколіна болото І
в тым дості сме там перестояли мі ся здавало же хыба тыжд
або більше Але я не памятам бо уж не ішло бы тримати
так было злі І тоты люде злості То нам повідают а Лемкы
іщы там были голоси то кричали Приходте собі по дерево і пальте
огниска жебы сте ся якой могли зарыти і там сме перестояли до
не знам могтижден часу джебы то вшыткы люди зовляти з ружных сів
І як єж здам было заполнене то по по тым часі казали
нам іхати до Ґорлиц І знову в Ґорлицях на стациі сне стояли
два три три три дни І доперо пришол Трансфорт тыхыз ваґоне крыты
і денекотры зупелні одкрыты бо і такы были і пам люде іхали
І нас паклали до тых ваґоны Тай повідал опят родин А тоты
возы і выдло то было вінці в ваґоні і Нібы мали дас
там якоси кормити але як бы сме не мали того сушеного хліба
то бы не знам як бы сме бележыли Де як сме іхали
транспортом а видочнік тот што кєрувал вытял Машыніста Як были укы то
ся затримувал і люде з відрами летіли на тоты укы ци як
бы арицька жебы поіти бидву котре іхалона были цало страшні а і
наприказ косити травы жебы іх яко тако накормити І так сме попросту
толкме ся тоты Зупелні были сме безрадны знищены ыл без сме не
знали докон діхаме і што з нами буде Так ме ін ся
більше ся представляло тото в назвы сідіня І з того што знам
што зрадил лем з людми з інчых слів то в нас так
лем повіл частійше іси было міру призвоіти але в денекоткы жых сел
войско засховали ся і бандит так б не было флемків Ано тото
пти пані як сме приіхали Вы домыж были розшабруваны по німецкы а
тоты Німці што іщы ту застали з неіх бо были Німці То
перол у короткым часі по нашым приізді Німців дімці зостали выгнаны Казано
ім вой на прикладі людны Казано ім ся змерати з валізками на
Лемку Тых Лемків котримали коні і возы казали ся тіж выіхати до
Лемку І станути там Німцом казано великы валізкы власти на возы тоты
фурманкы котры были вбраны до підвижыня Но бо головным Безплатным транспортом в
овым часі а были ружны транспорты том переважні были тоты Лемкы што
мали коні Ґміна уставляла же робила мезплатні на річ ґміны І Німці
великы баґажы ґвалізкы на возы а малы валіскы мали нести выль в
руках Тепер ти повім же вродны єст статя Колейова І ма так
же ваґоны можут стаяти тіж в Руд В Ґвізданові то єст велика
стация розжондова Рудна Ґвізданов розжондова же мож на там цілы транспорты укладати
А уряд ци ґміны ци пайствы Войвудскы ци Повітовы наказал же Німці
мают баґажы дати на того і мали іхати до Любіна там допере
до ваґону І возы мали іхати з іх валізками од Німців ішли
на Пішы з малыма возы зозаду за нима ішли з валізками великыма
Зрудный до Любіна єст Около <unk> кілометрів І як тоты возы переіхали
трансфер рух перешол <unk> кілометрі то міліция затримала возы Німцом казали лей
іхати дале А возе вернути до Рудны з баґажами тема до Рудной
Іваже тоты Вернули до Рудной і діхали там де был кы де
была тота міліция І там іх уж міліциянты самы выто тоты баґазы
розладували а Німци погнали дале до Любіна І і іх тото што
мали в тых валізках то юж зыстало ту А гм моя мама
твоя прабаця запознала ся з німком як они мали іх іхганяти тота
німка виділа як нас трактуют і як іх припущала як іх будут
трактувати То дала Для мене бути скоряне і торбу до школы таку
скоряну і якыс там е олукы і штоси же малч щеміти до
школы бом часі не было за што купити в першых хвилях Так
же помогла єй іщы якысы цюхы а такынка мамі дала Наі як
зменаных смотрили як они визнали то было то само што з нами
было зроблене Ной і того І так меньше більше справа выглядала нашого
дому же отец ци прадідо навет не розпахувал скринь Бо б припущал
же мыту на заході вогулі не будеме Опрто ся запознал з людми
такыма што мали радийо і ходил слухати вольной Европы а Вольна Европа
на улады ІІ войны Світовой Іваж то же того не буде же
вшытко ся змінит а мы ґегенну сме перешли таку якы сме перешли
а война Европа іщы на навола і тіпра дідо Ани не однавлял
того дому што сме мешкали Ани низбы він ту не буде Яман
свідим в Устю Рускым новий Я піду до того дому І так
дол пару років то трвало мы сме уж підрастали і были знис
з того барз незадоволены в стосунку до свого віця Джецього він в
тотстосильови Ні не буду розпакувал не буду моє вяту на заході не
бу В тот тосит же тель але цілит ся з мыслі о
о о о о о Устю Рускым По кількостих роках де некотры
Лемкы вернули Юж до Устя і пишут до нас же З Стефановскы
вертай до Устя нибо тот котрый мал тот дим продає твій дим
то як си го купиш то будеш своім дому мешком А отец
сам го особісті выбудувал Е так як я ту в Воцлаві будувал
сам такы він там устю выбудувал тот дим і тот дим был
скінчений в <unk> році а в <unk> назвы дале то што <unk>
років заледві нашолти в своім новым домі І барз за ним Тужыл
ся барз за ним пережывал тото но але Але поят я не
піду свідим купити а в кінци выповідат до нас то значы до
мене і брата старшого Же сынове і гатез на Догір не сме
уж мали якыш позицию ту На заході мали сме працу мали сме
е выкшталцене І сме поіхали А што мы там будеме робити Не
хочеме і отец пея іх сам насталис не верну до ужця і
вмер в людни році мал <unk> рокы Нобра бабця Мала проблем страшні
пережыла з <unk> першы на другій рік Е Моя сестра старша од
барокы Мадя Подшес заводу школьных при скаканю уразило штоси кренґосне Взяли ей
торнадюд поготовє до Любіна В Любіні был такій шпиталь пожаль ся ложе
на але был і зачале на дю лічыти што штыри годины доставала
защып пенцеліны нихто не справдал в овым часі што то єст пенцеліна
До чого служыт І си орґанізм приймує ци ні і тым защыком
так зробили же орґанізм не приймуло защыкы а они і давали і
на тіли зачали ся робити люжны прещы Як си виділи в Любіні
же єст штораз гірше то не лічыли Кренґосу ти козащыкы давали то
перевезли єй до Легніцы до Шпиталя В шпиталю Видят же кровю зєст
так стяхана тыма защыками то треба вымінити кров усестры Тілько добры не
звадали ґрупу кырви і дале інчу кров на єй запровадили єй до
сме Од того часу бабця стратила гей до жытя і до конця
своіх дни Як было якєколь спомніня о сестри по наді то был
плач то было то было ыновленц для ній траґічне перейстя і дословня
Пережыла де <unk> років але з дня на ден два меньша хут
ся слабше З тым же пережыла І як є твій прадідо вмер
<unk> році і атико дзялурльом жебы поіхати поховати там вітця То бабця
поляже од разу она уж не зостає влюдний так же яє до
самоходу і одразу в привіз до Врославя до себе додому і мала
там покій і она там іщы в нас бланадцет років Але бабця
іщы по смерти З наді старала ся не одерывати якы свидолі дому
наче пошыкула робила што треба але была она мыслями была пли наді
Но дословні ціле жытя од смерти од <unk> року до <unk> она
была цілый час молові было тикона Нормальніст першы рокы рок два може
три нота мы офіцияльні ішли сме до Костела Алети кобы была офіцияльні
до Костела Хоц отец дідо той там не пишал Але мы яко
молоді зішли сме до костела на свята а конкретні свята сме обходили
нормальні <unk> пізнійше І веду календаря тіж другы свята то виду того
як там было бо тамты з свята другы докомысл І так сме
переважні переважні завше сме обходили своі свята Завше сме утримували свій язык
заспівали сме ружны коляды е Бабця в тым трим водила і так
сме Бо то в мешканю то сме так того сусіды знали в
кым мы єстесме і ме ся перед тыма сусідами котрых обох нас
гыдне мешкали не укрывали бо то ся не дало укрывати Бо там
сме на подвірци і сяди кы зо собом розмавляли по своому а
з нима по польскы з тым же єден был Едной стороны сусід
барз великій Поляк як цурка з был матком Што сусіды ся послалила
то матка до циркы повіда завше А на се в мамі твоій
так же такы были они Полякы з другой стороны зомешкали То знову
она была Украінком а єй муж был Поляком так же тіж сме
ся не укрывали но бо тота сусідка як до нас приходи або
з нима контакты сме мале то на приходила і радия по украіньскы
а мы з ньом по слов І так же то і выродны
вшыткы знали кым мы єстесме і для того мали сме проблемы штокольвік
залатвити зробити на зевнот нобо ци уряд ци хтокольвік То раці трактувало
нас злі А уы Вітця того діда то што руж на такы
безплатны выязы якы были потребны ґбі то обовязково мусіл іхати і робити
Е натомяс вы сме ся вкрывали в урядах і ітуюсь дальше сме
ся старали жебы не выплывал Кымы єстесме Бо в паперах яко такых
не было написане же єсте сякы ци інчы і віры не было
записаной Але я не мал проблемы моя коян той польскій то Але
Дадя мала проблемы і брат Митротізмал проблемы бы в польскым того не
выступує А так воґулі до нас Е Дя мал лем четверо родзыньс
Нас было четверо З тым же брат вмер натих терец в часі
войны в <unk> році а надя в <unk> перш Так же тоты
справы такы родинне то юж пізнійше дальшым цяґлом мешканя в Рудни то
юж пізнійше і тоте люде з уряду і вогли тоты што мешкали
в Рудни то знали кым мы єстесме А мы сме ся специяльні
не укрывали Най ся было з початку і по тых тых фільмах
якы были высвітляны тоты Луны воны в Бєсядах і огням Єскален Так
же одразу психыка люди наставліня люди страшні ся погіршыло а уряд то
хыба целього такы накрутил фільм В <unk> році він мал вісем років
І захвали на них перед вустю Не было в тым часі лікаря
ци Не знам ци не было ци де си выіхал Не знам
як там было Але был лікар в Высовій І тві прадідо запряг
коня санкы бо такы были санкы і санками доіхали з Павльом і
з Бабцьом до Высово ріхале там до лікаря а лікат вол ны
на якім шпринятю н гостині якій на якім шпринятю І они з
том гы хвором дітином просят жебы того він зараз зараз зараз зараз
приде і не приходил но і по якых там двох годинах Дітина
на руках мамы дісен років зостал задусило го нихтале дусит задусило іх
меліны ром ти такій такій єден момент Я был іщы зуполні малий
бо мал лем хебас зо <unk> ротів Чыра зо років Стоялы і
Німцях ся высофували Бо од того часу тото куз памятам і бо
вчаснійше то уж меньс памятам але тото што памятам ІНімці як ся
высофували то чолґы самоходы приіхали до Устя то был уж студін мороз
сніг великый Тоты самоходы ім гасли они не мали бензины то нагольцгас
мали самоходы то су такы пецикы котры ся паопарат твердым деревом І
то єст на самоході на патіі і то д ґаз котрий ся
выдовила в часі паліня іде до сільніка і сільнік так похланя як
бы выл ґаз будов ся штоси тогоі нормальні самофри Но і тоты
самоходы стояли на Вренку і Цьолґі І такій там приклад де колеґа
єден о два рокы старше а другє о рокы старше то были
два іх братя Глошли до кабіны до самоходу тягарового німецкого де воякы
войско іхало дико вояка не было а двери были незамкнены хлошли і
выстягнули му карабін Карабен мы стягнули З кабінеі пішли сме на дрику
і они стреляли до до таке дерев як ся Іх отец довідал
што тоты хлопчыска зробили Дознали як ся Німці обходили з людми непослушныма
могли ціле село выробити выстріляти но і отец взял тых своіх сынів
достали масу памбатинь І припрвадил тоты діти з тым калявином і до
того самоходу і оддали тот калявин і ціле село держало же як
вдовидцях хтіл то вынормальні село перестало істніти і люде тіж А што
я в тіж роблю яко хлопчиско ціле жытя Як того то в
нас был пес дома і то великє І ту на захода высові
мал лем тіж понесивса великого Но і я го заплігал до санок
І єздил лем бо в нас зима Я Михала і то было
такє повізиня же Михал на силым коні приіхал то значе перший сніґяк
впав на Михала то был переважні до мальце і уж товды возем
По дорозі не іздили тілько з санкрі іздили і коні тягали санкы
а не воз А літом том ходил на рыбы Ходил лем зазерати
як жыют ружны птахы мас ружных гнізд лем однайдувал і обсервувал як
они там іх родиче кормлят як іх там выховуют Як долго на
яєцках сідят бо м зазерал і і того і тым лем ся
барзі тересылом Але певного разу піснул лем до тернин термины то сут
знашто єст терміна Так овоци так То сут крякы терниды а там
сут такы такы ґраж аж ґранатовы олоце дрібны і з того робит
ся сок і ружны рици барз остры і здорове лиці І в
тых тернинах милило гніздо сорокы Ям вытяг єдну таку ж дорастаючу молоду
сороку і дал лем начальникови почте бы він хтіл тоту сороку молоду
і они єй выховали І тота сорока гыл Е Ты так ся
призвычаіла до них же она влітала до мешканя і выходила Але пізнійше
докола того дому де мешкал тот начельник почты Гынува зыґаркы педстені і
інчы бль лыжечкы і інче виці на іх ногыне хториж хтоси яка
ковіта ци хтоси порідат же же гыне Нято ся того Але хтоси
повинно ту виділ якы сого птаха желітал І зачали сме обсерди А
той што там вас солокашы была молода зята быж дорослым птахом і
зачал лем єй обсервувати І специяльнім штоси дал блисцячого І она то
зримала бы сд выфлюнула на дах і як ся рынне сходят в
лукошці баху як єст наче заламаня для даху моєйма на то В
схід і гудыне То зєст заламаня даху і жыдны там ся сходят
і там єст такє глубліня І она тоси звыла там такє гніздо
І занесла тоту бляшку як ды хтоси там принюс долгу дравину як
сме ся там достали тоба было кілька зеґартів кілька перстенів перстеників А
кілько лыжечых і такых рыжных блехы блищачых рыжных такых е но як
то коралі і то маса того была вшытко для нас лайкам хова
То така така д яко хлопчыско то власні такє припомняло мі ся
пакавиці Трі прапра дідо в Мешко в Кятони Там ся твій мій
отец родил в Тятони мал штырьох ци пятьох братів отец Отец мій
отец был наймолодший а іщы мал штырьох братів і тоты штыри братя
вшыткы выіхали до Америкы Тот найстарший был раз в Америці вернул был
женати мешто в Кятони вернул пізнійше другій раз поіхал і знову вернул
і в горах ту вмер і його сын ціліны мій кузин Е
Мешкат в Зеленій Горі єст маляжом А тера настемпне братя мого вітця
твіпля дідо в <unk> році Бы же были знаным такым і шануваном
господарьом в Тятони і люде го слухали якій мала ся розпочати Перша
війна світова То войт абы сме волым часі підбігали під Австрию і
то была так звана Ґалиция і Австриякы вшыткых тых люди што было
Были за Росиянами Лотивко Австриі то в <unk> році брали до Талергоф
Але тіж жебы пострашыти нашых люди же они мают владзу То з
Зо Ждыні взяли ксєнза Відомо в терихвилі ешле з нашым святым і
зробили му процес бо він впроваджал православіє бо вчаснійше там Е Проваджено
ы уню Хоц пізно бо пізно бы люди ся боронили але уню
а як пришол тот Іл Максим як зачал впроваджати з поворотом православіє
в нашых ремах но то зробили го Шкєґом Рускым Най приіхал австрияцкій
офіцер і так долго был в Ґорлицях в суді аж суд видал
вырок його якоспєґа і ди го в Ґорлицях на дзєдзінцу візєня зо
стреля і дале до відомости вшыткым людям А тепер до дядка вертан
з оратом Почта была в Устю а мій праді дознал ся з
начальником почты з Устя Бо они были в ядным віку і тот
высол за ним пришло писмо на поліцию жебы арештувати там люди тотого
тамтого і огой медже інчыма мого прадіда Мого діда Но і тот
выслал Ел посланца до Кятоні жебы Радідо ся ховал даде бо прийдут
жандармы го арештувати до того до Талергофу І плядідо в тюр не
было о кілька місяци і тых што завляли та завляли а пля
дідо зос А тым барже істил же як была война уж пізне
тота австрияцко ы росийска То з Украіны двох кузынів Радіда были царскыма
офіцерами і пришли там до нацментари ншли помник і напис Стефановскій На
якы чытали довідали ся де діда Лешкат і Кули до діда там
пришли і діда якийс час там были і як долго там войско
стояло росийскы бо там было так же корлиц костя І там аж
до ждені то раз был терен австрияцкє а другій раз росийскій бо
як котры котрых перегнали котры в даных часі были сильнійше то натерали
тоты сяфами там ся зміняло што уж І тоты офіцерове там приходили
до Хлядіда Но пізнійше як уж фронт як ся іщы война не
східчыла але войска ся розышли і они вернули з поворотом на Украіну
деси ци до Росиі і мыслю же всі на тым льовці революция
іх Нима ся заняла і они іх пізнійше ани не писали ани
не довідували ся Але дідо зато же ся урятувал і не пішол
до Талергофу то начальниковы почты Бо традідо мал дим деревями з такых
грубых мельот деревями І там в бельці валы вельчена свердликом дзюра велика
і там мал злоты доляры схованы на і там выдал бы зато
же го удатило тоты доляры начальниковий почты в Устю і ся не
достал до Талергофу на длы Дідо як уж была друга война світова
акы Рускы ся били з Німцями під Сталинґрадом а дідо тра дідо
был уж такій слабый ой хтіл бы м іщы дожыти той хвили
І жебы взнавці рускы выграют Довідал ся же рускы выграли і гмеркай
і я тепер виджу як выдают в телевізиі тоты місі як забавкы
якы плезенты В жытю не мал лем жадной забавкы жадного міся жадного
ниці Моім занятьом од наймолодшых родів то было звірята кролі псы коты
і інчеричы і тым лем ся займувал псам заплигал єздил на санках
пес мятягал і як під літом том ходил на рыбы і тім
лем любил ходити по горах сам І якоси аним ся не боял
ани не того і ілазів лем по деревах ґыружных як лем хтіл
зазріти єст там якє згніздо чыє то гніздо і што там єст
Я нида гнізда не тыкал не рушал але хтіл лем видіти і
як выгляда діштотам стердинієц Так же забавкы моі были такы мене бы
зрудно было ды мешканю найти не знам як родице богнескє то бы
ся родице зваріввали Як бы бахоля котры мат ци <unk> років мешы
не бы в мешканю не было дархла <unk> годин А Ялазю пого
Зачал лем о тых стрыках з Кятоніс <unk> бы два разы а
двох Трьох інчых пізнійше поіхало і они уж не вернули І был
там гриц Был Павло і гнат Не знам як і тепер гнат
гнад комдр ся звертали Не знам як яте ци то гнат то
єст такє імя но і то Павло і Іглиц в якій спосіб
поіхали Твіп плядідо ховал коровы быкы Як не было своіх молодых телят
то купувал молоды телята выховувал на потежны быкыты даво упровадил іх до
Мадярив і тамт за ні достала або доляры злоте або інакше і
Клю одпровадил до Мадярив то не было далеко о од нас бо
то не так як тепер сил границі был Мадяре были дуже ближе
Границя была вітці ліс Ішол домів і сховал тоты доляды деситан дома
а тоты його сынове Гриц і Павел нашли тоты доляды як де
было для діда дома Забрали тоты доляры пішли доты доляры выіхали до
Америкы і шыпом іхали хыба понад два тыжні модьом і так выіхали
до Америкы На і там єден си нашол роботу а другый стал
ся ґанґстером І тотакым З тото што тоты стрыкове радили то барз
поважне ґанґстером Ной і там мал дыже впадок укрывал ся перед поліцийом
американьском в каждым разі розграблял на і є в певных околичностях згынул
і нихто не зна што ся з ним стало А пінязів грали
свому віцю як тоты доты пінязі аґінты быкы і так зостали в
Америці ЕТоты стрыкове вмерли остатні стриґла Америкы ці то значе гна Вмер
в тым часі як я ся женил як я ся женил тыт
в <unk> році І тує з весіля цьоткы дозначы сестры бабці мамы
приіхали з Канады і они привезли тоту відомост же остатні блят вмер
І мій отец был Ту єст весіля женит ся сым а ту
ма смерт довідал ся о смерти брату брата остатнього Войвосы того сый
госа до азы лем орі змуселі бо змусеіце з музиці Еды віцесуі
то в дны домі де вашто брат І старший його колеґа тіж
Лемко Е котрого він ся перше достал до роботы в Врославі по
пізнійше як ся робота вказала в Выславі то закликал свого колеґу Лемка
там обо грудны він мешкал і пришли і там мешкале на службовым
мешканю при закладі І там зачали сме позаваляти познавати дуже люди Лемків
і Украінців котры гы в Врацлаві было дуже І часто сме ся
там власні в Вроцлаві в тым мещаню спотыкали з ріжныма людми запознали
сме ся з неякым шостом дзвінчыком Він дзвінчых з Кулкови Ер і
серед інчых но в ты хвили то на назвиска то бым мусіл
си якоси пописати і зачали сме розмавляти о створиню товариства Вєнц наса
было хыба з <unk> може <unk> хлопів і сме радили о створиню
Товариства Культурально Світового Наперлисали сме до уряду до По секретажа о такє
позволіня на отворіня товариства З Урянды пришло писмо з де такых лемків
то неє і такого товариство не може быти отворено Ной подякы знов
спотыкали меся з ство людми з нашыма хлопцями што зробити То сме
написали товариство а то были сперзні вшыткы Лемкы і Товариство украіньскы і
то был в уряді был хыба ґомулка ідо до того Там сме
до нього написали писмо І были зужны такы но Сам уряд якыси
не был здецидуваний што ма зробити і ниякій шос Поіхал до Варшавы
до Ґомулкы Ґомулкы не споткал але Споткал ся з його женом і
просил о попертя той справы же плеці Лемкы в часі войны переховували
Ґомулку бо інакше Німці за ним хтіли го дорвати А він ся
там укрево на Лем тови Нова одповіла што з томи же он
є з меншын стану і не може ся се кєрувать сентиментами але
порозмавля о тым Товаристві Культуральным но і вкінци уряд выдал зозволіня на
отворіня Товариства Культурально Святового Украіны Украіньского Товариства Культурально Святового І уряд воєвудскы
приділил нам салю Спочатку мали сме пєнкну салю Лемку коло ратуша Но
але тотвало коротко пізнійше мам дано інчу салю меньшу гіршу за таку
билеяку недалеко од рынку але в тым В тым місци нозме там
ы То другу тото товариство там было не дуже дуже років трудно
мі бы бы треба ся домыслити о котрым то ся рокінци зачало
І як долго сме там ся крутили в каждым ляті тото товариство
было Е украіньскє спочатку головні роль урядували в нім Лемкы а пізнійше
Украінці мы сме з того не робили жадных якы з того забавы
были барз часто І дазне приходили поняж сва саля была барвы така
нецікава то сме вынаймували салю переважні у Греків а в овым часі
в Польщы было дуже Греків одказ ся они в Польщы взяли Як
была завірухаль в Ґрециі і комуністы ся были з противниками комуністів то
част Греків втекла з Ґрециі перед переслідуванями І Польска іх приняла і
в Польщы было дуже дуже Греків є ходил до техніку то зовном
тіж Грекы ходили і нормальні они были нол специяльных інтерната і мали
треба признати добры ту в Польщі Ігн іх не переслідувано а е
ім радже помагано як іх зачал лем пляцувати то дуже Греків по
закладах пляцы было і навязали сме з тыма Греками контакт Они мали
пятну салю і таку де можна было орґанізувати забавы і сме Е
Там у них барз часто вынаймували салю і робили сме забавы Но
праві што місяц была яка забава а уж маланкы то в каждым
В каждым році были выружны і в ґрецкій салі і в ріжны
інчы де сме вынаймували салю Тоты Лемкы котры там ся з весяныма
сыплатекале Были працували в ружных урядах єдны в міліциі інцы на ружных
навет директорскых становисках але каждий з них укрывал він єс Інакше мала
бы проблем Проґрам был зреалізуваный завдякы фінансовій підпорі Медженародового Выжеградского Фонду Цере
<unk>em