Ten odcinek „Radyjoczytani“ poświęcono Dymitrowi Wisłockiemu, znanemu jako Wania Gunianka, i jego twórczości. Prowadzący przedstawiają krótki biogram autora oraz czytają fragmenty jego tekstów, w tym opowieść i urywek „Siedmiu grzechów głównych“.
Автоматычна транскрипция
Чытаня то найліпша забава яку выдумали собі люде Чытаня то подорож котра
ниґда ся не кінчыт долга ба вічна подорож в часі котрой стаєме
ся лагіднійшы мельшы і барже чловечы То чытат книжкы жыє два разы
радийо чытальня Пиша без книжок єст як тіло без душы Думам то
чытам чытам то єм Книжкы сут товариством котры собі чловек сам добера
Добрыден Щыро сердечні витаме в <unk> одтинку нашой радийовой чытальні На тот
раз постараме ся кус приближыти особу і творчіст Димитрия Вислоцкого шыроко знаного
як Ваня Гунянка вродил ся <unk> листопада <unk> рока в Лабові Ґімназию
скінчыл в Новым Санчы пак зачал студиювати право во Львові На жаль
не старчыло му грошы Зато мусіл выіхати до Бучача де повірено му
заряджаня тамтышньом Руском Бурсом В роках <unk> трудил ся в редакциі Лемка
І ґазеты выдаваной по лемківскы на початок Послухайме єдного з писм Ваня
Гунянкы публикуваных власні в тамтым часописі Чытат редактор нашого радия Севериян Косовскій
Писмо Ваня Гунянкы Окрутний згриз напал і то так як з неба
Ани си чловек не подумал што го така біда найде Лед ом
до себе пришол а моя іщы все заводит на ціле село Знате
што ся мі стало Злодіі Бог бы іх скарал мі окрали І
то так гідні мі вкрали Мал я такє пацятиско дост поправене І
стара говарит Жен на ярмак тепер предновок а ту ани мукы не
дашто на полюденкы Жен та жен Та я погнал і продал тос
добрі бо за <unk> папірків Несу вам тото дохыж як свяченину ховам
до скрині Але як єм іх виділ товды коли м ховал та
по тому ні Бо такой той ночы згыбли як камфора А вшыткому
кстини винны На моє нещестя кумпанько робил кстины і мы двоє зо
старом повлекли ся на тоты велебны кстины а хыжа остала під Боском
опіком Деси уж над раном вертаме ся смотриме вікно здоняте Я такой
през вікно лечу до скрині вшытка одежа так як стряска а пінязи
розступ ся земля ани слиху Маш муку маш пенцакы маш бабонову Тыбетку
баба войк взяла тай товче головом у стіну Та што ся дивуєте
Я сам мало не ричал <unk> папірків на преднівку по дорозі не
ходит Маш хлопек з цины Я до шандарів але они повіли же
не мают часу бо мусят шызмы і шпіонів глядати і підгірскій дзвін
розносити Та лем сам літам за злодіями аж мі язык на верх
выходит Зіймай хлопе вітер в поли Я іщы все мам надію што
злодія зімам і позерам то ту то там гночы не спію лем
вартую уж ся мі здає же м на стесті Ей але як
го зімам буде мал за своє попамятат гунянку А вы Людонькы кусцьок
мя пожалуйте бо як люде жалуют то якоси леґше Лемко чысло за
<unk> рік чытал Севериян Косовскій Од <unk> р Димитрий Выслоцкій мешкал в
Перемышль де печатал ґазету Руска Земля Выбух І світовой войны Перервал тоту
діяльніст Выслоцкій остал арештуваний і вывезений до Талергофу Послухайме пісню з часів
пануваня на нашых землях цисарства Австро угорского співат ґорлицка Серенча новым си
звідоскы то моі дружоскы роіс моязена присмого язына В <unk> році на
процесі в Відни Димитрия Выслоцкого засуджено на смерт Але заряджыньом цисаря остал
ощений разом з інчыма засудженыма Повело ся му навет вернути на Лемковину
послухайме першого фраґменту выданя під наголовком Сім гріхів головных чытат Оля Пелехач
Ваня Гунянка Гнів гнів грішыска Мерзкій бридкій грішыска сромота Тот гріх робит
із чловека дика і дулота Із шумного і з дівчатка Гнів зробит
дівчыско Жена зійде на босорку од того грішыска А муж часто побєжену
што ганіба велика такє діло не культурне і робота дука Мама зас
бі слабы діти Хоц не винувати І діти стают ся мнякы і
туманувати І звірята бют каміньом не учат ся в школі А розум
ім скамініє і нич іх не болит Ґаздо злосний і гнівний бє
коня коликом Поламлем кости ребра окутым орчыком Пасту хрогы поодбиват каміньом коровам
Гнівлива натура брыдка і барз нездорова Чловек з гнівом іде сліпо і
ся наозерат Такій чловек скоро старий і все скоро вмерат І то
смертю незвычайно в хыжы на постелі Але все даде пропаде він все
невеселий Ходит хмарний понуристий Долину очами покляда де ся не діргне медже
конарями Чловек в гніві чловек смішний зробит ґлупство такє што го аж
до самой смерти мают за бортака Шумна дівча стратит красу А честний
чест стратит Всім нам треба знати тото што гнів нам не платит
чытала Оля Пелегач Димитрий Вислоцкій єст єдным з найбарже знаных лемківскых соспільно
культурных і політычных діячы Спілорґанізувал першы стрічы лемківскых діячів Остурны Якубянах Шляхтові
Явірках Ґладушові Креници і Фльоринці Як політик в грудни мусіл втікати на
полудне до Пряшова де разом зо священником При Слопскым печатали голос Руского
Народа Тепер запрашаме на фраґмент представляючий гріх зависти Чытат Ганця Шмайда ланьов
гунянка завист Завидує гриц ваньови же ма гарды коні Завидує ланьов грицу
зас з другой стороны же то дловы собі липас і на ярмак
жене Завидуют хлопы хлопам а жены зас женам кума Марця аж ся
кусат за листы зо злости же Мария выховала сына Єґомостя Завидує є
у Кассандрі же знає писати Але сама ся не навчыт хоц бы
єй і стати А варвара аж і схудла і кус постаріла зозависти
што Кристина делеґатком была Як видиме тым грішыском што ся завист зове
рішат бідны хлопы бабы а не лем панове Тот гріх ділит на
партиі каждого з особна і мучыт нас разом вшыткых нас люди худобных
Не допущат до нас силы до борбы за право Бо як дакус
ся збереме то все нас єст мало І тоты сой завидят уряды
і славы так што зачнут ся сварити і вшытко пропало Завист то
такє грішыско така людска лада што си чыпит богатого і чыпит ся
дзяда І тримат ся аж до смерти і шпетит чловека шпетит дівча
бабу хлопа смутний конец чекат такых люди завыстливых Димитрий Выслоцкій Был членом
Карпатской Народной Рады в Пряшові яка выбрала гон на єдного з делеґатів
до Ужгорода В зорґанізуваній гын Центральні Карпатскій Народній Раді полнил функцию секретаря
Димитрий Выслоцкій Фурт припоминал о руснаках мешкаючых на Лемковині Подля него найважнійшом
справом было не тото в границях котрой державы найде ся Лемковина лем
тото жебы Карпатска Русь лишыла ся в цілости неділена медже державы постулювал
жебы Рада натискала на уклад Чехословациі Вшытко што могли сме дотепер зробити
для Карпатской Руси то лем розповісти світу о нас што бы о
нас знал Тепер залежыт уж од каждого осібно Як буде розповідал світу
о нашых справах Іщы раз хочу повторити і прошу в імени добра
Лемковины звернути увагу на тото што Лемковина не сміє быти розділена старом
з габсбуржском границьом Каждий хто до того допустит буде убийцьом полудньовых Карпаторусинів
мешкаючых по ріку Уж Не лем Димитрий Вислоцкій думал о Карпатскій Руси
як о цілости Іван Русенко в неєдным творі оприділял єй границі послухайме
його пісні на Лемковині Восміс Воск За зобраны през американьскых Лемків грошы
Выслоцкій в <unk> році зачал печатати в Пряшові ґазету Русь На сторонах
того выданя Выслоцкій хоснувал псевдонімы Ваня Гунянка і Іван Політика Гун власні
зачал на добре свою просвітельну діяльніст пишучы в першым номері учте ся
братя моі новинкы чытайте ци науку ци хоц яку лем свій розум
майте лем свій розум майте Закля выіхал до Америкы прожывал в Чехословациі
Труднил ся выдавничом роботом і вчыньом діти В <unk> році Выіхал до
Канады пак переіхал до США Од <unk> р зачал печатати Лемка Од
<unk> лютого <unk> р часопис Лемко остал признаний орґаном працовым Лемко Союза
а Димитрий Вислоцкій цілом душом влучыл ся в діяльніст той орґанізациі Послухайме
як то быват на еміґрациі Послухайме як то быват на еміґрациі Ваньо
Гунянка в Америці Розділ перший в приятеля Приіхал я з краю до
Америкы в саму депресию Доставили мя на Депо в Ню Йорку там
мал ждати мя мій приятель І ждал мя познал мя по гунці
в якій єм приіхал і уж хотіл ся вывинути та і я
го познал і вхопил за рукав Почкай то я Рад не рад
мушений был признати ся до мя Добрі же сту та лем тримай
ся мене жебы с ся не стратил варит а сам все вперед
норовит што бы выглядало же мы оба чужы собі люде Лем раз
підскочыл ґумі чловек в червеній шапці і рва мі торбу яку я
нюс коло себе Як кричу та не помагат нич Был міцнійший од
мене выдер мі торбу та і несе усміхат ся до мене Як
ту свою торбу од того Американця назад достати Вышли сме на улицу
а він все іщы несе мою торбу за мном Я хочу брати
а він не дає Дай му кводра шепнул мі мій приятель Вынял
я кводра дал тому Американцьови в чорваній шапці тай він дораз шмарил
мойом торбом до болота і видно полетіл другому до кому вырывати торбу
Маш <unk> центів звідує ся мій приятель Мам реку та поідеме Кликнул
на жолте авто і приіхали мы до той части Ню Йорку де
жыют нашы Краяне ледве єм вошол на <unk> поверх вошли в апартамент
темно хоц на дворі сонечко ясно світит Ту покоі мого приятеля Єн
лем фронтовий з вікнами а два без Долго я постоял покал єм
ся розозріл То моя жена Кейда Діточок маме пятеро повідат мій приятель
Найстарший бойс десят років Вшытко бы бы было добрі та уж два
рокы не роблю Безроботя тепер в Америці Планного президента сме выбрали В
Америці добрі як выберут доброго президента А як планного та ніты роботы
Та чом выберате планного Тафраз хо зна котрий добрий а котрий планний
она аж по выборах ся покаже Видиш тоту машынку А на што
она тота машынка звідую Паленку варит Коли приде безроботя то ціла Америка
крутит ся коло такых машынок сут великы і малы Кого на яку
стати і на яку має пляц То ратунок для безробітных Тоты што
не роблят варят А тоты што іщы роблят пют І так разом
біду пхают Лем в остатній час зачали уж варити <unk> і тоты
што роблят Муж робит а же наварит Зачали уж і компаніі варити
по крыйому бо тепер прогібіция Што прогібіция звідую То так як бы
дайме на то в краю заприсягли ціле село од Паленкы в нас
тепер заприсягли цілу Америку А ты маш грошы Штоси іщы мам реку
Та дай мі Я ти куплю сута американьску одежу так не мож
выходити на улицу Пішол купувати мі сута а я остал з кейдом
пжена собі дост підстрижена підмалювана Вшытко бы было добрі Хварит лем мужа
мам до ничого пиє робити не хоче в карты грат за другыма
ходит Не жытя мі з ним а покута Як бы не тота
машынка то треба бы было з голоду повмерати принесла Наляла Выпийте честує
і на мене позерат Принюс мій приятель американьску одежу для мене приходжена
з другого де си в сусідстві достал Сут як бы на тебе
шыти підміру Тепер уж можеме на Бродвей іти маш грошы Іщы штоси
мам То под ме на місто Та де ж бы сте ішли
обід буде Дай лес старий центы до бучера Я не мам центів
Я мам гварю вышла жена до бучера пошкрябал ся мій приятель по
голові Вшытко было бы в мене добрі лем жену мам недобру Іст
моє жытя ой іст твальню іст Сварит ся понерат за другыма позерат
А уж тепер одколи Муншайны вариме то преріжний нарід ся зноровил Жена
уж не дбат ни о мене ни о діти Уж тыжден нич
не варила уж ся мі нич не хоче подме Не можу я
сідити в тых румах вышли сме ни жены од бучера ни обіду
не ждали Ту в Ню Йорку гварит не можеш сідити ту мусиш
ходити і здити ци треба ци не треба Поколи бы сідил то
бы сдуріл Ту каждий ходит каждый іде або летит за доляром Як
маш доляры коло себе то дай мі сховати бо Ты вкрадут Ту
мают барз добрий нюх такты видрут што ани не будеш знал коли
і як уж по долярах Як уж не маш Ніт підеш просто
том улицьом і зайдеш до Парку Чудесний Парк такого парку як Сентраль
Парк в Ню Йорку ніт на цілым світі Ід просто Там так
харыд голубы пташкове співают квітя чырване пахняче Я з Тобом іти не
можу бы мам апоінтмент в єдной компаніі Обіцюют добру роботу Та ґудбай
Остал є сам на руху улиці коло руско польской аптекы Смотрю на
противну сторону улиці а там тиж руско польска аптека Дбают о руско
польскє здравя в Ню Йорку не дают пропадати без лікарства всяди руско
польскы аптекы і руско польскы дохторе Хоц ту в Америці цінят єднако
руснаків і Поляків думам собі В Ню Йорку не лем люде бігают
іздят і літают Здає ся што ціле місто летит вшытко іде вшытко
летит в горі на земли і під земльом На перед мене Ідут
за мном ідут по боках ідут над головом ідут під ногами ідут
просто над чловека ідут По вас перейде яни ся не обізрит А
там погребник стоіт перед своім погрибовым офисом на другій стороні од руско
польской аптекы і лем позерат коли зударят ся авта або переіхают дакого
Жде на свій бізнес на погребникове щестя Смотрит на мене видно Оцінює
на око як долго я можу іщы жыти Повільний тот чловек думат
Недолго пожыє в Ню Йорку напевно попаде під авто Лемци має іншурієнс
на выпадок смерти Тот ма бо рукы выроблены і непяний чытала Моніка
Тилявска Америка асоциює ся з богатством Послухайме бодай найбарже знаной пісні лемківскых
еміґрантів співат оркєстра Святого Миколая в Америці выці сопры быгырства пройшли шобы
вырысторыст В часі перебываня в Америці Димитрий Выслоцкій стал ся прихыльником комунізму
В <unk> р коли векшіст Лемків остала переселена на Украіну і він
там выіхал Од Тамале дописувал до карпатскых календарів і Карпатской Руси вмер
<unk> грудня <unk> р во Львові Спочал на тамтышнім янівскым цмонтері Послухайме
чергового фраґменту выданя Сім Гріхів Головных Опис лакомства перечытат Мелянія Палехач паня
Гунянка Лакомство Ріх лакомства як і хор тіст Рішыско Паскудний Ріх прокатый
опритлівый рішыско Оплудний Дайме на то хоцбы в нашій Америці краю Жыли
бы сме всі в достатку як в невесным раю Туж вшыткого туполуха
Хліба і порцяпу Край великій і богатий осмотрме на мапу На вастоку
край фабрычний найбогатші світі а на вестах робит хліба найвеце пшениці І
на нормі край богатий мед молоко тече Тай на сафті садовина аж
пахне чловече А зас земли мінералы діаменты чорны нафты руды і золота
нагорна А павевны на одежу аж треба нищыти Інят ся на множыло
што треба топити В Америці нарід добрий нарід працовити Наробіл собі богатства
найвеце на світі Кєд што з того Коли каждий хоче мати свого
Бодай десят разы веце од свого ближнього Гріх лакомства мучыт люди Не
дає ім спати Як бы то єден з другого ліпше скорыстати Веце
каждий хоче мати Грошы од мельона є од форда од морґана і
од банкіракона Не подумат што то вшытко лакомства грішыско што чловек собі
поіст тост і єдном лыжком чытала Меляня Пелегач Жытя Димитрия Веслоцкого было
так богате же не в силі сме оповісти го в нашым проґрамі
навет в Скорочыню Єст він контроверсийном персоном през денекотрых навет потупляном Треба
єднак признати же заслугы Димитрия Вислоцкого на ниві освіты культурно освітовой і
політычной діяльности сут не до затертя Не можна забывати о тым же
ціле жытя посвятил для Лемків Не спосіб тіж забыти о тым же
Димитрий Выслоцкій писал по лемківскы стаючы ся єдным же Димитрий Вислоцкій писал
по лемківскы стаючы ся єдным з першых кодифікаторів нашого языка Заохочаме до
чытаня выдавництв редаґуваных през него якы доступны сут в інтернеті і бібліотеках
Малюю Тима слова села на Лемкови і хыжы по розтіганы по гірскій
долистіль деревянаме кічкы соловяне в комори Великій пец глиня і скриня де
положеного Ґорсы пишыт в Кутыку Стоят боси діти і скрыня де пожа
моло ґорсит вішыт в кутыку Стоят босы діти Ясину Лемковины внук дівсели
вельо не як паници Росины Лемкови діды Русины ани як баніза Памятам
гукы квітутсы стравом і ота вом памятам як хлопы косили іх косом
клепаном памятам як в загороді стоял При дорозі крест камінний Три рамнений
Поставен за успіх долю і вдяку Богу Поставений на жертву йому за
успіх долю вдяку Богу поставний на жертву Яси Лемкови дід Уси віл
вельоми як паніта Яси Лемкови внук дід Уси віл ви гноми як
в алісы Памятам тоты загоны де было жыто і лем де росла
пшениця овес пандуры і конопель а жінкы підберали в скошені хліб поверсло
звязували зерняний світ до запаскы постерні колосы збера Бодар божы шамваль До
запасґы стерні колосы зберали болодар Памятам як на великден в плахті Паскнесы
Памятам як ішли на пі шы до святой церкви Памятам де при
кінци села стоял Жыда Шынк де неєден там през своє питя програл
в Моська жытя а інчы на шыфі за воду пил од біды
втечы хотіл інчы нашы боду од біды вдечых осів Я сины Лемковины
зрук діды бурсы лем вита сины Лемковины Діды вырсили выгнали як два
ліса Памятам добрі як настал для нас конец світа Был товды теплый
час сам по чатого літа як пришли і выгнали діды взгір Абы
на все промину золотий час Лемків іхоцкій жыю де чужа земля Там
де і я там Лемковина Іхоцкій жыю де чужа земля Там де
і я там Лемко ви Ніхоскіж жыю де сю земля там
