raz, dwa. try - 14.04.2019

raz, dwa. try - 14.04.2019

•

Опис епізоду

Odcinek opowiada o powstaniu Stowarzyszenia Łemków po wysiedleniach i o spotkaniu w Legnicy, na którym ścierały się różne wizje reprezentowania Łemków. Autor wraca też do sporów o statut i podkreśla, że działalność stowarzyszenia miała znaczenie dla rozwoju życia łemkowskiego, języka i organizacji społecznej.

Раз, два, три - Желам успішной дискусиі

Автоматычна транскрипция

Раз два три публицистичний проґрам Днес перемовліня якє выголосил єм в часі
Конґресу Стоваришыня Лемків в <unk> річницю основаня першой по выселіню лемківской соспільной
орґанізациі в Польщы Чествуваны делеґа Был єм серед тых котры в <unk>
р пришли до Ліґниці на стрічу яка мала основати Стоваришыня Лемків Першу
по выселіню соспільну лемківску орґанізацию Хоц мож было нюхати уж зміны лем
в краю надале рядила комуна а на улицях лежал товды іщы чорний
сніг Публикували сме в Річнику Руской Бурсы документы якы засвідчали о скоршых
пробах основаня по <unk> р лемківскых незалежных орґанізаций Такы пробы піднимали люде
в Білянці Креници і Стшельцах Краєньскых Комуністичны власти все на зачатку не
мали ниякых застережынь были за Лемками Але внесок о реґістрацию цілю консультаций
ішол до тоталітарной комуністичной орґанізациі УСЕКАТЕ І зато дале было все рішыня
власти одмовне То не польскы власти але украіньскы товаришы были против Лемкам
Стояли там де стояло они фурт знали лем єдну мову язык домінациі
украінізацийного тиску контролювати і мати неподілену власт над Лемками Не знам по
яку біду ініциятивна ґрупа до покликаня першой повыселенчой лемківской орґанізациі закликала товды
тых тримаючых власт Што сподівали ся почути і дознати Не розумію доднес
тым драматурґічным думкам Не єст правдом шырена по роках лож же Копча
основал гев на Заході лемківску орґанізацию але она в горах не функцийонувала
і лем зато они основали другу орґанізацию На Лемковині котра прецін зове
ся даяк подібні зато о што ходит Повідают днеска же сут такы
як вы і треба ся з нима братати і сестрити Такы думкы
днес ходят по голові неєдному Але по перше На стрічу до Ліґниці
товаришы Украінці пришли декотры ся вписали на листу присутных декотры не вписали
а были тіж такы якы в епілоґу свойой присутности ся роздумали і
выкрислили з листы Кєд бы дахто звідувал то іх гев нияк не
было А товды си памятам єден з них зорвал ся прібувати свойой
силы запропонувал фантастичну назву на новопокликану орґанізацию Стоваришыня Лемків Етноґрафічной Ґрупы Украіньского
Народу Хоц векшына не хотіла той імпертиненциі брати серіо то ведучий стрічу
дал під голосуваня тоту передуману нима провокацийну пропозицию Украінці тото голосуваня програли
і згрявком одышли на остаток гварили же зобраны в Ліґници ділят Лемків
а они хотіли лем в доброті в згоді жебы нарід не пропал
Потім основали свою орґанізацию а до свого статуту си вписали недоречну доґму
Лемкы сут етнічном ґрупом украіньской нациі Тот запис был принятий нима од
самого початку не єст правдом же аж потім незнана рука го гын
вштурила Стоял од самого початку і фурт приберал тот запис ріжны кодифікациі
аж до той яка обовязує днес Адже до якой кодифікациі а до
такой котру в своіх статутах мают вшыткы зєднаны понад поділами Статуты они
мают єднакы Основателі Стоваришыня Лемків як політичний плян голосили автономічны стремліня Може
лем зато запропонувана версия уж на тамтот час анахронічного і в вельох
місцях смішного статуту мала задекретуване приятелюваня з УСЕКАТЕ і досліджуваня моральности доброго
справуваня ся членів Основателі свою орґанізацию виділи тіж ґіґантичном одтале позаписували до
великого як книжка статуту одповідньо многочысленний заряд і розбудувану структуру контролюваня орґанізуваня
забав і туристикы та прецизийні окрислене плачыня складок на ріжны рахункы Але
так направду розвиток лемківского жытя проявлений од початку діяльности Стоваришыня Лемків был
взірцьом Выдаваня бесіды основаня пунктів вчыня лемківского языка в системі публичных шкіл
друкуваня книжок і підручників до вчыня лемківского языка і літературы Стоваришыня Лемків
было тіж єдным зо спілоснователів Світовой Рады Русинів Яка была одповід тых
котры хотіли єднати а не ділити якы заєдно хотіли згоды понад поділами
тото думам векшына присутных знат Сут такы котры зазнали того особисто на
своій скорі Дорогы Лемкы тридцет років тому зачынали сме з некотрыма з
вас од ґрупы невызнаваной котрой єствуваня было неґуване Лемкы мали што найвыже
надале быти мало значучы і підпорядкуваны силовикам Мали мати головно гулянкы співанкы
старе облечыня і сохранены лем поєдны допущены стары звыкы А днес посмотрте
вышло з того дашто надсподівані успішне Вышла наверх правда про нарід што
го врагы прирекли до смерти як писал поета Нестор Жылич і нарід
обявил свою присутніст Люде ся зґрупували зєднали завдякы історичным і языковым досвідчыням
Лемкы одкрыли в собі союз ідеовых і культурных спілзалежности котры творили лемківску
достоменніст а в Ліґници В <unk> р проголосили лем потребу переносити рідну
самоідентифікацию на будуче на дальшы поколіня Потім Лемкы зо стоваришыня скодифікували свій
язык якій і так был і надійме ся же буде надале звучал
Зачали го вчыти не по кутах а в експонуваных місцях в школах
на університетах на науковых конференциях Выдали кус книжок але і материньскій русиньскій
язык стал ся літурґічным языком языком церкви І днеска треба признати што
систематична і системова робота з языком котру започаткувало Стоваришыня Лемків єст найважнійшым
успіхом той орґанізациі і коли бы не было інчых то тот успіх
остане на поколіня Дорогы делеґаты і гості Спомянул єм на задекляруваных ворогів
розвитку русиньского руху серед Лемків та інчых Русинів Але сут іщы люде
орґанізациі середовиска якы приняли си за проґрам розмонтувати ґруповы границі приняли проґрам
спілпрацы понад поділами не ділити лем бесідувати Тот погляд як зараза шырит
ся найчастійше серед тых якы не зазнаємили ся з лекцийом лемківской істориі
і якых не было тіж товды в Ліґници Дорогы делеґаты Лемкы од
<unk> р од принятя закону про нацийональны і етнічны меншыны і реґіональний
язык сут вызнаном етнічном ґрупом сут бездержавным народом як Циґане Татары і
Караімы сут незалежны од никого Іх достоменніст ідентифікация єст на тым самым
рівни што вшыткых інчых ґруп котры приняли давно або чысто недавно свій
народовий проґрам Лемкы не сут никому підпорядкуваны не сут ниякым выдуманым субетносом
ани голузю Але неконечні мусит так надале быти Можут барз скоро ся
тым выростком щыпком ци листочком стати Товды коли згідны понад поділами украінофільскы
середовиска орґанізациі інституциі і люде нашмарят Вам думаня же боронити свого не
треба же неє сенсу надале стояти на еманципацийных позициях же наш язык
може быти такій або іншакій же не треба підкрисляти фурт же сме
Русины такы як і тоты з полудньовой стороны Карпат Коли неє границ
в тым припадку ексклюзивных етнічных границ то неє ґрупы то означат лем
єдно не буде ниякых Лемків Коли вельо думат же дост уж той
еманципациі ґрупы і же треба уж одпустити і хотят Лемків зєднати з
другыма нациями то най ся пишут до інчых уж нелемківскых орґанізаций Лемкы
то нарід якій знат о собі дуже знат язык або хоц лем
прібує ся го вчыти мат образ самых себе котрий єст прецийний скристалізуваний
і містит в собі богатство деталів та зінтеґрувану свідоміст Лемкы сут етнічном
ґрупом завдякы тому же сут зорґанізуваны Зато новий напрям котрий годен быти
днеска при нагоді того зізду даний під дискусию то не лем конечны
зміны формы самосправуваня ся членів Схема уяв про рідну ґрупу але штоси
веце єст потрібне Незмінно єст тым образ чужой ґрупы конкуренцийной зовнішньой до
Лемків тых чужых котры не сут нам найвекшы загорожыня Бо наш лемківскій
образ самых себе все буде лем контрастом на основі котрого надале могли
будеме дефініювати розділ од той чужой ґрупы А без розділу дистансу етнічного
до інчых нас не буде Желам успішной дискусиі левей стони Лазенка бомляй
столі Едукенка буй домре позельоне подзє