Днес званя забытком од радия ЛЕМ.фм отримує невелика церков з Мушынкы. То уж девята позиция „Реґістру Забытків“, приводяча лемківску сакральну архітектуры.
Automatyczna transkrypcja
Добрі вечер слухачам радия ЛЕМ фм в мікрофоні Наталия Малецка Маме першу середу місяця а то значыт лем єдно же не дост же о тій поді на антині радия лем фм Вызвучыт проґрам Реґістер забытків то іщы знаме же буде він посвяченый дакотрій перлині лемківской сакральной архітектуры В остатніх двох реґістрах затримали сме ся на західній Лемковині і там днес продолжати будеме одкрываня наступного обєкту якому раз вартат посвятити хвилю часу а два причыслити го до нашого субєктивного Реґістру забитків Припомну же на зміст того проґраму мате рівнорядне зо мном вліяня до чого думам єм Вас двома проґрамами про желізниці і потягы переконала як видите а Вас як сте чули старам ся вашы пропозициі реалізувати А перша і третя середамісяця то час зарезервуваный для той части лемківского дідицтва якє доціняне єст през найвыдатнійшых знавців темы і якє тішыт ся великом популярністю і заінтересуваньом навет тых котры знавцями темы не сут Мы думам же завдякы тому проґрамови такыма кус знавцями ся стаєме В каждым свобідным для Вас моменті можете сой одсвіжыти знаня про церков з Чорного святковой котаны ріпок Ганьчови перункы Войкови і Ястрабика Старчыт зазріти до радийовых подкастів А днес Переконаме ся же і церков в Мушынці єст рівні цикала красна і выняткова Запрашам барз горячо Мушынка є селом якє находит ся в малопольскым воєвідстві в новосандецкым повіті і в ґміні Криниця Здрій Ґеоґрафічні лежыт на границі лелюхівскых гір і Низкого Бескіду при самым джерелі потока Мушынкы Колиси окружена густо залісеныма горами днес Далі окружена горами лем уж гідні меньше залісеныма Мушынка находит ся на высокости <unk> метрів над рівньом моря Колеси Мушынка находила ся при угорскій границі днес далі находит ся при границі лем тепер є то уж словацка держава През мушынку переходил гандльовый тракт од Телича през телицку Перехыбу на куров на бардию і дале Тай днес през село іде крайова дорога яка провадит до граничного перейстя зо Словацийом Лем же по востю до Европского Союзу до Шенґен перейстя і сама границя уж не мают такого значыня Мушынка з огляду на уложыня граничной линиі польской державы од трьох сторін сусідує зо Словацийом Сут то єднак самы свойскы або русиньскы села На пілночы є то Фричка на сході Петрова дале Циґєлька Пониже Ґабольтов Куров і грабскє На полудньовым заході дотреме през Плазину Свинярку Высокє Берестє Давойковой Повыжы є Поворозник і Тылич В дальшым сусідстві Креницях і обі мохначкы Найвысшы верхы найближе Мушынкы то на пілночы Полянка <unk> метрів а од полудня Явор <unk> метрів а неціле <unk> метрів має іщы од заходу высокє бере Найблизшы Мушынці горбкы і чертеш мают наполни <unk> метрів Село Мушынка находит ся серед найстаршых сел былого мушыньского кресу обік Андрівкы Шовника Тылича ци Мылика льокуваных в столітю Робітний Петро отримал од короля привілей на локуваня мушынкы на маґдебуржскым праві <unk> липця <unk> р На село перезначено <unk> ланів поля з <unk> літнім звільніньом з паньщыны Шолтыс отримал <unk> ланів землі што в <unk> році Король зменшыл до трьох окрем того два млины дві корчмы і приходы з варштатів лушевского ткацкого і сольного Мол тіж шолтес збройні ся ставляти на кажду воєнну выправу В столітю мала місце наступна локация села тым разом на волоскым праві Докладнійша дата не єст знана але напевно было то перед <unk> роком Початково Мушынка называна была Малом Мушыном Перша записка про парохію находит ся в ординациі для грекокатолицкых попіл в мужыньскым ключу бискупа Шышковского з <unk> лютого <unk> р фурт Чуєме ся в проґрамі Реґістер забытків в котрым бесідуєме тепер про початкы парафіі в Мушынці де находит ся церков яку днес выріжняме званьом Забытку радия Лем фм Бискуп Задзік упосажыл в <unk> році парафію в Мушынці Зас біскуп Требіцкій в <unk> році упосажыл шпиталь при грекокатолицкій парафіі Тот шпиталь істнувал іщы в <unk> році Церков котру побудувано іщы в <unk> році то церков о котрій будеме днес бесідувати ближе В другій половині ХХ столітя мала місце перша ґрунтовна перебудова медже інчыма збудувану вежу а дахы звінчено банястыма лежычками Серед мешканців істнує леґенда же початково церков находила ся в інчым місци але остала перетягнена в цілости На теперішнє місце перетянено єй волами Ци топравдаци ні тяжко повісти але тесельскы значкы на конструкцийных елементах вежычок можут быти даяком потверджыньом того переказу Другу поважну перебудову перепроваджено уж в столітю розобрано бабинец і передужено в західню сторону храмі вірных Не переслано товды вежы а скорочено східню пару носных стопів і оперто єй на підтязі значыт в специяльній белі до будуваной части Другій такій підтяг поміщено в середині іспертого додатковыма стопами В тым часі тіж добудувано дяконікон і осаджено колишні двері до церкви в пілночній стіні алтаря жебы тото зробити вытя то част стіны аж до стику зо східньом стіном храму вірных діру медже стіном а дверми забыто дошками і неприложено ся до того порядні і зато тоту кєпску та сельску перерубку видно Правдоподібні в тым часі цілу церков ошалювано позьомом дошками Вымінено столярку побыто дахы оцинкуваным бляхом вымінено дошкуваня ізбиці і барз ограничено і упрощено декоративне листвуваня ізбиці В <unk> році в Мушынці жыло <unk> грекокатоликів Церков підлігала під грекокатолицку перемиску єпархію Од <unk> р парафія ввошла в склад апостольской адміністрациі Лемковины В <unk> році велику част селян выселено до Совітского Союзу а в початку липця <unk> р арешту мешканців вывезено на західні землі Польщы Од того часу церков лишала ся під опіком римокатолицкой парафіі в Тыличу уж як доіздовий а пак филияльный римокатолицкій костел Церков Покровы святого Йоана Євангелисты єст орєнтуваном церквом находит ся в центрі села по лівій страні дорогы Стынича дограничного перестя на телицкій перехыбі за мостком над ріком Мушынком Церков разом з входовом брамком огороджыньом находит ся на свого рода Тарасі в обшыри котрого находит ся іщы прицерковный цмонтір За огороджыньом довкола церкви росне вінец старых парудесятолітніх дерев головні кльонів і ясенів Од сходу і полудньового сходу містит ся старый цмонтір а од пілночы сучасна його част Од входовой брамкы до церкви і тіж на цмонтір провадит бетоновый ходник Церков зложена єст з трьох части поміщеных на осі схід захід од найнизшого алтаря высшого і шыршого храму вірных і найвысшой увежы яка возносит ся на підбудові рівній шырокости храму вірных В брилі храму домінує західня част то є лежа і єй підбудова Ефект тот поглубленый єст значучо меншыма розмірами вежычок над храмом вірных і олтарів як розмір вежычкы на баній уважы Ціліст брилы церкви зосереджат ления окапів дахів над загатом при лежы стінами храму вірных і олтаря заложеных на тій самій высокости Такє уміщыня окапів справлят же ціліст выдає ся выдолжена в формі На гору поміщено дво спадистый дах над олтарьом <unk>оспадистый з вежычком перезыщю ся площын даху над храмом вірных выділено шатровый ускокови два розломленый дах звінченый вежычком медже вежом церкви а дахом центральной части находит ся высокій двоспадистий дах Шатровый дах над храмом вірных ма нижнє переломліня площыны даху в формі стінкы зас другє в нижній части в формі ґзимсу як все одсила млас донимок якы поміщены сут при заповіді той авдициі жебы легше мож было собі звізуалізувати тоты вшыткы описы Нижня част даху над храмом вірных переходит в дах якій находит ся над загатом вежы єст його передолжыньом По хвилі перервы вертаме обі служ забуды про волю нам можна за обімы Стиснул лыдоволю Забылы про волю на мож на він має цма цма царузливы Засывати зурі То може за За ся в Лавули сма сма за І чуєме ся зас в проґрамі Реґістер для бытків Дошли сме до омовліня даху на вежы в церкви своана Євангелисты в Мушынці Отже вежу якой стіны сходят ся до середины вінчыт надвішана ізбитя о стінах уж не збігаючых ся а докладні піоновых Ізбытю вкрыват шатровый штырьоспадистый дах звідченый лежычком вшыткы три лежычкы сут осмобічны банясты долом з привидныма літарнями вкрыты остростоповыма дашками з маковицьом шпильом і желізным крестом Єдині над алтарьом під вінчучым крестом находит ся ґалка а над вежом крест поміщеный єст на <unk> місяци Перед входом до церкви поміщено штырьобічну предсін з двоспадистым дашком о просто падаючій до стіны захаты калениці зо щытом і окаповым дашком Церков єст єдно алтарьова од пілночы до алтаря прилігат діяко Нікын а до передолженого Храму вірных од заходу прилігат притвор і два невеликы складзікы якы находят ся разом з добудуваном частю храму вірных під вежом церкви Храму вірных вознесено на пляні выдолженого простокута в части західні храму вірных стоят стопкы хору а східня част котра єст квадратова то єст центральна част храму вірных яка одповідат Храмовых вірных перед розбудовом Алтар єст дрібічні запертый вознесений на пляні квадрату не як часто простокута На рожах квадрату сут стяты Вхід до церкви находит ся по західній страні през отверту назовну праціны Притвор єст вознесений на пляні просто кута але поміщений несиметрычні просто з притвору войти мож до части храмів вірных а на право і наліво до складзіків з котрых тот правий єст більший Тоты складзікы маґазинкы мают єднакову з притвором долгіст Стоят в них тіж носны стопы вежы дяконікон вознесено на пляні простокута о долгости рівній пілночній стіні Олдаря Вшыткы стіны церкви зо лны ошалюваны сут позьомом дошками Долом летит фартух з узкой дошкы подібні на рожа стін вкрыты сут узкыма дошками якы притримуют позомы шалюваня Вікна поміщены сут в глубокых рамах окапы стін сут просты підшалюваны позьомом дошками тіж Подібні стінка ломленого даху звінчена єст деревяным профільованым ґзимсом натоміст ґзимс в выжньой части обытый єст бляхом окапы над ґзимсами сут подвинены Елевация ізбиті звінчена єст в формі деревяных профільуваных ґзымсів вызятых посередині каждой зо стін до горы в формі пюколеса як місце для щытів привидных зыґарів Пьонове дошкуваня ізбиті закінчене єст декоративні вытятом дошком в мотив для брекіну По каждій стороні находят ся дві звуковы діры простокутны заперты надвішаным луком Сучасне листвуваня не мат декоративного характеру противні до листвуваня сперед ремонту Пущыны даху церкви вкрыты сут примітивні бляхом натоміст вежычкы вкрыты сут бляхом барз прецизийні з докладныма выжлоблінями привидных літарнь і богатыма профілями ґзимців Желізны кресты одзначают ся богатым взором Найвыдатнійше выріжнят ся крест на вежы Середину церкви міцно позміняно головні єй част алтарну Лишыло ся ориґінальны зрубове скліпліня з окресы будову церкви а решту перезначено або усунено В місце діяконьскых дверів осаджено звыклы плитовы двері выгляд од сходу замурувано а од полудня вставлено <unk> шыбове вікно В пілночній стіні олтаря до діаконікону проводят деревяны двері з профілюваныма клепками укладаныма в ромб набитыма цвяками В храмі вірных заховала ся солея обходяча храм з трьох сторонін в границях сперед перебудовы перед іконостасом пошырена для соборового алтаря Солеа то піднесена коли і алтар находит ся выже на <unk> або більше сходків част підлогы перед іконостасом яка кінчыт ся по боках крыльосами то переіхдя якє лучыт олтар і амвону Зрубову полаву над храмом вірных заслонено полавом называном дзеркадляном в тій полаві находит ся специяльна вентиляцийна діра з декоративным бляшаным вкрытьом Хор находит ся на осі церкви єст надвішаний а парапет єст аркадовий Під хором поміщены сут входовы двері тіж з клепковым укладом в ромб і з прикрашаючыма окутями і замком В предсіны порталь притвору запертый єст луком з ускоком Двері в предсіны сут дворотовы з шыроком рамом і клепками уложеныма уж не в ромп а в рыбі хвіст Милы слухачы находиме ся в проґрамі Реґістер Забытків і то проґрам в котрым познаєме Лемковину в скалі мікро І завдякы тому можеме видіти же оферує она дуже більше як лем тоты стандардовы находячы ся в каждым туристичным путивнику позициі І так днес в наш субєктивний реґістер вписали сме церков в Мушынці яку уж од пару минут розбераме на ней меншы части Тепер призриме ся малярскій середині Поліхрома церкви то головні орнаментика з чысленныма символічныма елементами головні символами Креста За іконостасом і алтарьом заховали ся стары малярскы варствы але жебы мочы іх одчытати потрібны сут специялистичны досліджыня Заховал ся бароковый іконостас з початку ХХ столітя Єст тіж рококовий олтар Св Варвары з ХХ ст якій мал быти перенесеный з варувного обозу конфедератів барскы конфедераты мали за свою покровительку власні святу Варвару і в околици заховало ся пару інчых выображынь святой яку фундували конфедераты або іх родины З правой страны находит ся алтар Божой Матери з дітятком Єст тіж ретабулюм з образом св Тройці пару образів і феретронів в тым два рококолы єст плащенниця з ХХ столітя скриня з окуцями і комода на літурґічны облечыня Сут тіж алтарный крестік якій походит з ХХ столітя Ямона малювана на парапеті постатями отців церкви Василийом Григорийом Яном Злотоустым Антонийом і Тевдозийом На полудньовій стіні находит ся цікаве представліня пророка Бдяша вказаного в полновыміровій постаті в червеным облечыню Довкола церкви находит ся деревяне по части жердьове а по части зрубове огороджыня ціліст вкрыта єґовым дашком і поміщена єст на высокій підмурівці зломленого каменя Входова брамка яка находит ся в огороджыню тіж єст деревяна матопову конструкцию єст позьомо шалювана і в інчыт єй осмобічный шатровый ташок звінченый шпильом з крестом В першых роках по війні перепроваджено лем дрібны неправчы роботы першы більше роботы обняли електрычну інсталяцию зроблено єй в <unk> роках ХХ столітя Товды тіж алтар підрыхтувано під реліґійну сальку Ушкоджено товды зруб алтаря і вытято великій фраґмент його східньой стіны ниже выгляду усунено східнє вікно а тоту діру замурувано цеглами жебы поставити в тым місци пец і одпровадити руром дим Розбрано товды тіж престол вымінено підлогу і замінено дякойскы ворота на тоты плитовы двері Царскы двері вкрыто конструкцийом з дощок В пізнійшых роках вымінено част дошкуваня вежы заложено рины і спустовы руры новым контом вкрыто огороджыня В деведесятых роках вымінено дошкуваня ізбиці і зліквідувано товды його Декоративне листвуваня Фронтову стіну пред стіны ошалювано позьомо подібні брамку в огороджыню Вшыткы дошкуваня церкви заімпреґнувано гемікалями якы забарвели дошку та кольор зближений до індийского ружу Товды тіж значыт в девядесятых роках перемурувано і выфукувано фундамент огороджыня выбудувано бетоновы сходы перед брамком і обложено іх по боках каменю Вымінено тіж ґонт на зрубовій части огороджыня Проблемы з якыма боре ся тепер церков то зовнішнє одводніня брак ізоляциі підвалінами церкви Конечным єст тіж справджыня під конструкцийным кутом стану церкви по вшыткых скоршых перебудовах і вмір можливости привертаня елементом церкви і входовой брамкы ориґінального выгляду запытавк вшым не вер далем му од сєбє вєжы лем і кохалем і бым тым кым хтал бы мы і жылам як Хцял бы м жы былам кін давым бы Одповім му од себе же сплацит лук Тым лебій Тым бардій во зєджала Цо значыт жаль надіі браковало І тільку хвір Тільку в добрых гвіль Може пові то Нє пожабне слова Трудно ні віжыт вніс трудно не лежыт ць трудно не віжыт вні Тот не віжыт в Ні Запеза богук в штым не вік з <unk> Я не вім звєжы вам і Кыхалам і былам тым кым хял бым был Тро для нє віжыт цвіні тро для нє віжыт ліс Помалы Кінчыме днешній Реґістер забытків іщы лем пару додатковых інформаций про деревяну церков Покровы святого Йоана Євангелисти в Мушынці котрій бул днес посвяченый цілый одтинок Кубатура церкви выносит <unk> кубыків а простор по землі то <unk> квадратовых метрів Для порівнаня кубатура церкви в Перунці єст більша выносит <unk> кубиків але простор по землі єст меньшы то лем <unk> квадратовых метрів але уж кубатура войківской церкви то аж <unk> кубыків і <unk> квадратовых метрів простору Як додаме до того іщы же кубатура церкви в Астрябыку выносит <unk> кубиків то видиме же церков в Мушынці находит ся радше серед тых меншых Церкви якы сме столяли уж омовити в Реґістрі забытків В Державный Реґістер забытків церков в Мушынці остала вписана <unk> жолтня <unk> рока І то вшытко што зрыхтувала для Вас на днес дякую Вам парз за увагу і в реґістрі чуєме ся о тыжден майте ся добрі Наталия Малецка а
