Архів
лемківского радия

Шановны радийо слухаче витайте добры ден добрый вечер З той страны вашого радия Наталия Малецка Новак запрашам на проґрам з циклю Реґістер забытків Є то проґрам для цикавскых Для тых котрых інтересує Лемковина в каждым єй фраґменті і в найменшых єй дрібницях В середы вечер призераме ся выбраным частям Лемковины як до той поры омавляли сме забыткову матерію яку вытворил чловек Кєд бы вам пришло на мысель даякє діло натуры якє хочете жебы раз Вписане остало в наш радийовий реґістер А два омовлене на антені радия лем фм не одігайте ся пиште а я зроблю вшытко жебы дану тему зрыхтувати То проґрам для вас і з вами твореный На разі реализациями Вашых пропозиций были тоты проґрамы якы повязаны были з желізницьом і потягами але нич не стоіт на перешкоді жебы підняти даку інчу тему Што заінтриґує Вас заінтриґує імене Лемковину вартат знати і вартат знати оповідати о ній дакус шырше Для повторіня темы вшыткы дотеперішні одтинкы реґістру найдете на нашым сайті з подкастами до котрых доберете ся з головной страны порталь Лем крапка фм Запрашам до одслухіваня в свобідным часі а тепер запрашам уж на новый одтинок і нову церков шак днес перша середа місяця Днеска Званя Забитку радия Лем фм признаме церкви яка державне званя Забитком мала од <unk> рока Грекокатолицка церков Покровы святого Димитрия тепер римокатолицкій костел того же покровителя в Злоцкым Звоцкє то місцевіст яку найдеме в західній Малопольщы в ґміні Мушына Находит ся в долині двох потоків Щалника і Злоцкого три кілометры од самого міста Мушына зато днес село то остало уж адміністрацийні узнане як част міста Пару століт тому Злоцкє адміністрацийні підлігало під краківскє воєвідство Кєд бы сме хтіли найти даякы найстаршы записаны змінкы про тото село то найдеме іх в описах I половины XXI столітя Злоцкє вымінят ся як місце выбераня золота а споминат о тым польскій хронікар Ян Дулґош Удокументувана локация села мала місце в <unk> році і была то локация на волоскым праві на основі привілею біскупа Пьотра Мишковского для засадника Шолтиса зо шавника Івана Марковича Уж в тым привілею передвиджено упосажыня для духовного Злоцкого Перша інформация о парафія котакій в Злоткым заверта єст в ординациі бискупа Мишковского для грекокатолицкых священників в мушыньскым ключу з <unk> лютого <unk> рока В <unk> році селяне выбудували нову церков яка стояла в інчым місци в селі Але не была то іщы тота церков яка лишыла ся поднес Тота котра стоіт тепер в селі остала вознесена през будовничого кондрача з ініциятивы пароха Михала Мохнацкого в роках <unk> посвячено єй рік пізнійше в <unk> р Товды тіж остала зроблена поліхромя в церкви якой єднак николи не скінчено Вкрыто ньом лем стіны східньой части і Крылосу Найпелнійше не зроблено заплянуваной літарні новерхубані По мохнацкым душпастырску послугу справували в Злоцкым м ін отец Йоан Парелович ци отец Йохан Тылявскій До парафіі в Злоцкым належала іщы церков в Щавнику і церков в Астрябику Платня Дяка села Щавник і Злоцкє выносила <unk> корон а Астрявик платил Селяны римокатолицкого обряду в Злоцкым мали в Мушыні костел і там парохом під конец ХХ столітя был отец Йосиф Ґабор В каждым з сел якы підлігали під парафію в Злоцкым діяла окрема громадска каса діяло тіж вельо братств братство св Володиміра братство апостольской молитвы братство неустаючой помочы пречыстой дівымариі ци братство святого отця Миколая Діяли тіж Кооперативы Лемко Зоря і Яворина підпорядкуваны Кооперативі в Варшаві Были тіж дві чытельні Просвіта і чытельня імени Качковского В вісемдесятых роках XX ст Злоцкє рахувало <unk> хыж і <unk> селян <unk> хлопів і <unk> баб <unk> дво было грекокатоликами сем римокатоликами і <unk> было Жыдами А уж в Меджевійні в селі мешкали <unk> польскы родины дві жыдівскы і <unk> циґаньскых В такым укладі жыли до <unk> рока коли більшіст селян выіхала до Радяньского Союзу а <unk> липця <unk> р остатніх пару лемківскых родин переселено на західні землі польской державы Уж безпосередньо по <unk> році лемківска церков нашла ся під опіком парафіі в Мушыні як доіздовий костел а од <unk> рока формальні остала в Злоцкым утворена през тарнівского бискупа Степа римокатолицка парафія Уж минуло я ділиду зышол дейче уж не кодить радіст світом уж не є нашковраночку милы ми єст замишку ді уж не чудне на волями три чудовый Війтер теля конарик же не жолдили Це вам змутку мі мам креко дуга душу єй Шковраночку милы ми єс ся ми ражку ді уж не чутне над волямій джудовий Осинь шлятка за оплачкы жебы мочы то чурба сером з стерньом крача дозма до шкобраночку миле ми Не одберґа з моі мрівду Красной весны вчую за свій спій коврамочку милий місце не ґайск назя діжду Красной бесі чую за твій спіш Витайте по співанці слухате радия Лем фм і чуєте в ним проґрам Реґістер завитків Званя забытку нашого радия отримала церков в Злоцкым Поскоре зазнаємили сме ся з історийом парафіі тепер перейдеме до самой церкви Церков єст орієнтуваным храмом Значыт част алтар на церкви де поміщеный єст престіл звернена єст ґу сходовы страну з котрой надийти мат Ісус Христос вчас другого пришестя Церков уситувана єст на верху горы якій ділит уздровискову част Злоцкого од села і од так званой Колоніі Злоцкє Вздолж пілночной границі огороджыня церкви веде доіздова дорога яка лучыт скорочыньом тоты части села На полудни од церкви розтігат ся цмонтір барз слабо зароснений деревами Од західньой страны церкви перед храмом поміщено окрему нову дзвіницю Од східньой страны обшыр опадат ку поміщеній на убочы клебаниі Церков стоіт на легко спадистым ґрунті Прицерковный обшыр окруженый єст низкым камінным муром розміщеным на обрисі нереґулярного вельокута Од сходу огороджыня становит допоровой муры В Середині огороджыня росне пару парудесятьолітніх лип од заходу в мурі находит ся перерва з парома камінныма стопнями До церкви веде ходник зломленого каменя а дале на цмонтір ходник зроблено з бетоновых плыд Церков вознесено з дерева Церков мат зрубову конструкцию а єй вежа мат зас стополу конструкцию і стоіт на бетоновым або обетонуваным фундаменті вырівнуючым нахыліня землі Дахы лажычкы і баня побыты сут бляхом Під бляхом заховало ся попереднє ґонтове вкрытя Ринны і спустовы руры якы находят ся на церкви сут бляшаны стіны церкви сут позьомо одошкуваны подібні стіны выжычок і іх приведеных літарнь Ціліст конструкциі обєкту зроблена єст старточного дерева з Бель і Борусів Углы значыт місця в якым стыкают ся зовнішны стіны нарожа місце крижуваня ся деревяных бель за якы вознесены сут стіны сут докладні допасуваны Стіны будовли легко нахылены сут до середины Площына стін в середині выгладжена єст стругом а середина вкрыта єст пласкыма полалами В храмів вірных стіны вінчыт зрубове заломліня о значній высокости Безпосередньо на ним лежыт осмобічный тамбур з рубовой бані Тамбур значыт інакше підбанник або барабан То в архітектурі вельоґічна еліптична або циліндрична част будовли яка становит підбудову підбаню або літарню Одтяты през підбанник трикутны нарожа зашалюваны сут пласко дошками Зруб аніна вершку творит невелику космобічну діру вкрыту двома дошками Конструкция тота остала зміцнена стальовыма елементами якых завішыня сховане єст під дахами од середины видочны сут лем дрібны елементы як клямры проти ци срубы з підкладками видочны сут головні на площыні заломліня В алтарній части за іконостасом місце стику полавы зо стінами ослонене єст з косном фаском з дощок Крыло з при храмів вірных од полудня вкрыват привидне склепліня з дощок Конструкция вежы церкви оперта єст на о <unk> мох конструкцийных стопах уставленых по штырі з обох стран Стопы сут зо собом повязаны специяльным системом бельок До пюперечного звязаня конструкциі вежы служат тіж полавы заложены на двох поверхах Конструкциі вежычок на церкви оперты сут на основі з осмох стопів окруженых осмома коротшыма стопами якы несут банясты дашкы В середині церкви підлога з дощок поприбияна єст цвяками до леґарів Діры на двері і выгляды обрамуваня мают з полных брусів осадженых в стінах на тзворота дверів сут клепковы шум даєму рі моребіб охто шум дає морі моребі охто морий бо хто ге проглето авег могы бій бо хто гарогле топав Проплиту про клицло Одзюр дже в дон дає ге ге рану собой ледзюр дже дань дає ге рано з собой ле поля марклетовы поголомого ґедо про клетовы кле цу но но а Морит чоры Роме геге Одевель Моранчо горы Роме ге Одевель Море ціль кричов одыл чорыр гы гы кричов одыл чорыр гы Оды Дивло у Найтякша част тоє омовліня докладной конструкциі храму в днешнім одтинку церкви покровы св Димитрия в Злоцкым уж за наме Тепер лем легшы мож речы темы перед нами Церков вызнесена остала на пляні грецкого креста о коротшых бічных раменах узуполненых од сходу поміщынями алтаря і різниці а од заходу притвором під вежом Олтар вознесено на пляні простокута трибічні запертого од сходу Од пілночы прилігат до него простокутна ризниця Храм вірных єст квадратовий але побільшеный од сходу і заходу О два просторы на пляні простокутів Східня част храму вірных закінчена єст іконостасом а західня музичным хором Од полудня і пілночы симетричні прилігают меньше простокутны анексы Полудньовый отвертый єст шыроко на середину храму вірных полнит функцию каплиці а пілночный якій лучыт ся зо середином през браму Перезначений был на бічний притвор мат тіж в зовнішній стіні другу браму яка веде надвір Брила церкви хоц єст міцно порозділяна в пляні єст мало зріжницювана през єднаку высокіст зовнішніх стін вшыткых части храму та низкы і мало зріжницюваны дахы На середині бривы поміщена єст великых розмірів осмобічна баня звінчена лыжычком з банястом шапком і привидном літарньом вкрытом пирамідальным дашком Вожа в західній елевациі мат стіны сходячы ся до середины єй частю єст привидна ізбитя Ціла вежа єст низша од головной бані на церкви вежу вкрылат штырьоспадистый шатровый дах з лежычком подібном до той на вершку бані Єй літарня вкрыта єст банястым дашком Надолтарю поміщено таку саму лежычку вшыткы лежычкы звінчено маковицьом ґалком і крестом Стіны церкви в цілости сут позьомо одышкуваны узкыма дошками з обложыньом рогів узкыма пьоновыма дошками Пущыны стін сут тут додатково осоло поділены такыма самыма пьоновыма дошками найпевнійше з огляду на преощаджыня та можности схоснуваня опіл коротшых дошчок Спосіб дошкуваня схоснуваны материял і кольор одошкуваня приводят мысель же вшытко тото має імітувати неподинкуваний цеглястий мур долом над бетоновом або обетонуваном того незнатя під мурівком летит на шырокіст єдного шору ґонтів бляшаный вінец окапы дахів сут надвішаны В стінах та в підбаннику дірины выгляды сут дост великы просто кутны вкрыты полным луком Крила выглядів сут штырьочастьовы з неподільныма пілколесистыма партями выглядів В підбаннику головной бані поміщено <unk> такых самых як в стінах храму выглядів В різниці і східніх стінах крывосів поміщено по єдным шесошыбовым выгляді з проміньово поділеном частю в дошкуваных зовнішніх обрамуванях Східня і західня стіна підбанника та решта стін крылосів сут привидны Над входом до церкви в західній стіні поміщено надвішаный триспадистый дашок привидна ізбытя одділена єст од стін узкым бляшаным дашком по співанці дознате ся як выглядат середина злоцкой церковці Паражур авріскы Деплін ЕСм Кыны Домас селепі сеты отрыма отрыт се о контор <unk>n<unk> Рыґаде Лаві <unk>ea<unk> ета <unk>atieэнвіронд аґом <unk> і Саґета Тоті Дывом Дывом Він дітві на Само не дасто папе себен сенсы ля крозом маґазын <unk> селе ожмо до шоньсмовіды Осыбіды о дерлябіды бышонжмо до сямо ля До церкви провадят двоворотовы двері з укладом дощок в ромб оддільні на каждым крылі Двері сут просто кутны заперты пілколесисті од горы Такы самы двері поміщено з притвора до середины храмовірных Додатково двері набыты сут твяками понад на ных во взір проміня Одпереду хвачаня мат грибкову форму Стіны притворы сут дост недавно дошкуваны В бабинци поміщено по єдным выгляді в бічных стінах Хор спертый єст на двох деревяных стопах зрізбленыма в композитным ордері капіталами Капіталь то ижня част стопа яка гоінчыт Композитный ордер лучыт елементы єонічного і коримского ордерів стилів Выроблений остал в архітектурі античного Риму Парапет хору мат высунену пілколесисту середину част з аркадовым прикрашыньом та різбленым профілюваным ґзимсом на дньом По правій страні од входу поміщено сходы якы ведут на хор Храм вірных освітленый єст выглядами поміщеныма в піддбаннику бані По лівій страні той части єст двоворотова брама яка веде до пілночного крыльосу Брама єст просто кутна заперта полным луком а крыла брамы сут клепковы на пасовых розкуваных завісах Выжній завіс мазуры Бічный притвор замінено на маґазинок Полудньовый анекс крылос вкрытый єст привидным цилиндричным скліпліньом заложеным рівнолеглі до стіны храмовірных на позомі половины высокости стін храмовірных Во східній стіні поміщено выгляд В части медже храмовірных алтарьом поміщено по єдным выгляді в бічных стінах Перехід до алтаря заслонено іконостасом Перед ним та вздолж бічных стін єст солеа в формі шырокого стопня В алтари за іконостасом єст зрубова стіна а перехід высокости близко <unk> пілметрів вкрыто підтягом спертым шестьома стопами якы одночасні становлят обрамуваня царскых ворот і діяконьскых дверів Полалу окружат на стику зо стінами дошкувана фасета Два выгляды поміщено в алтары єдно од сходу другє од полудньовой страны На місци престолу находит ся тепер менса то є латиньскій престіл з необароковым табернаклом з поміщеныма по боках двома клячучыма ангелами Двері до оризниці сут просто кутны пілколесисті зааперты і єдны воротовы на простых пасовых завісах В цілій середині сут білы підлогы В выглядах поміщено перевліканы желізны краты Поліхромя на стінах положена єст на впіллясерунково ци разурово лейзово то є в такій спосіб же накладат ся на образ або на стіну прозрачну або пілпрозрачну фарбу В церкви в Злоцкым видочны сут просто тото елементы конструкциі на стінах Малюнкы поміщено лем в східній части та в полудньовым крыльосі і над входом до него на стіні храмовірных Поліхромія складат ся з архітектонічных елементів малюваных стопів здвоєных пілястрів ци зымців о клясичных стилізуваных мотилах В алтарын намалюваны сут полотняны котары з мотузками і фринзлями В пляфоні алтаря розмалювано символичны елементы всевидящы око сонце і книгу натоміст в пляфоні східньой части храмовірных небесне скліпліня В Крыльовісі находят ся дві стату святых Полный іконостас якій находит ся в церкви то необароковый іконостас авторства братів Антонього і Михала Богданьскых походит з часу будовы церкви Церков выпосажена єст в електелектричну одгромову та протиогньову інсталяциі Єй кубатура выносит аж <unk> кубиків а простор по землі <unk> квадратовых метрів Довкола церкви находит ся мур зломленого каменя укладаний без заправы а вкрытый варством дерні Єст в ним перейстя до церкви од заходу і перейстя на цмонтір од полудня В парунадцетометровых одступах в мурі поміщено іщы діры якы мают одвладняючу функцию Дай є вкрывы готан Де не ви ґу де на дево цю є мососы По войні церков была в добрым технічным стані зато перепроваджано лем біжучы ремонты В роках <unk> перепроваджено більшы консерваторскы роботы Зелектрифікувано храм Церков вкрыто бляхом оцементувано підмурівку В пізнійшых роках вымінено шалюваня стін вкрыто іх одповідніма консервуючыма фарбами В <unk> році вымінено цілу з чолярку зміняючы поділ выглядів з <unk> кватеровых на лем <unk> кватерови Ориґінальны выгляды лишено в різниці і крылосах Наконец мам до вас іщы пару слів про попередню церков а властиві про тото што з ней остало одже в <unk> році найдено на подій новой церкви Іконы з попереднього храму тота старша церков стояла найпевнійше до сімдесятых років ХХ столітя Іконы зо старой церкви як найдено на Поді новой нашли ся в колекциі Округового Музею в Новым Санчы Найстаршы з тых ікон вышли спід пендля Павля Радимского діючого в тым самым часі то є в <unk> році в Поворознику Іконы Радимского характеризуют предовшыткым імпульсывний темпераментний рух на Пощыні та пласкы темны твари і ґрафічны остро розложены Двокольоровы крискы темны і ясны І на днес то уж єст вшытко што для вас зрыхтувам же вам спокійного вечера приємного дня бесідувала Наталия Малецка Новак ве вшытко чымпер сепас са позерам плінє кажду філью іна добро дружні спід само змін з тіхом спліня полно Рім сасела Беззоблачні беззуплочний сталА тоє вшытко А тоє вшытко А тоє вшытко А тоє вшытко абіху красу докончы ним кєд докончы вшытко чыма кам за попера попера тоє вшытко А то вшытко А то вшытко А то вшытко Досы паса позера плінє Кажду гві люіна добро дружні Сплад само чы змінє з тіхом сплінє по многы імселя весо плачні безсопачний Них сам водян тіх освоі з двоі них салят до знашыні з двоі них сал волі з руці салити не тыр Іх самойден тіж о своіствоіх сарат то знасідніствоіх соволі дых з руціных самит тігнет то груд і другы люди Е то є вшытко А то є вшытко А то є вшытко А тоє вшытко вшытко то є вшытко вже вже вже вшытко А той вшытко А тоє вшытко Тотоє вшытко А тоє вшытко А тоє вшытко А тоє вшытко тотоє вшытко ка