Реґістер Забытків #8 - 8 ІV 2015 Цмонтір в Грабі
Еп. 08

Реґістер Забытків #8 - 8 ІV 2015 Цмонтір в Грабі

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono cmentarzowi wojennemu nr 8 w Grabie z czasów I wojny światowej, który został zaprojektowany przez oddział grobów wojennych C. K. Komendy Wojskowej w Krakowie. W audycji wyjaśniono też, czym jest sztuka sepulkralna, i podkreślono, że ten obiekt wyróżnia się architekturą oraz wkomponowaniem w beskidzki krajobraz.

Автоматычна транскрипция

Добрывечер радию слухачам Лем фм а акуратні тепер слухачам проґраму Реґістер Забытків
То уж наша <unk> спільна стріча стріча вчас котрой Для некотрых тоТо уж наша <unk> спільна стріча стріча вчас котрой Для некотрых то
може і лем припоминаме але для інчых може одкрыламе одкрыламе тото штоможе і лем припоминаме але для інчых може одкрыламе одкрыламе тото што
найгарше найцкавше найбарже інтересуюче ци найбарже особливе є на тій нашій Лемковинінайгарше найцкавше найбарже інтересуюче ци найбарже особливе є на тій нашій Лемковині
Субєктивний радийовый реґістер забытків вписали сме уж як на разі Церков зСубєктивний радийовый реґістер забытків вписали сме уж як на разі Церков з
Чорного ізріпок котры хоц не полнят уж свойой примарной функциі а штоЧорного ізріпок котры хоц не полнят уж свойой примарной функциі а што
більше не стоят на своім правильным місци бо в селах в котрыхбільше не стоят на своім правильным місци бо в селах в котрых
были побудуваны то одремонтуваны одреставруваны в полній красі презентуют ся на обшырибыли побудуваны то одремонтуваны одреставруваны в полній красі презентуют ся на обшыри
музеів Скансенів будучы легко доступным для одвиджаючых найчыстшым приміром лемківской деревяной сакральноймузеів Скансенів будучы легко доступным для одвиджаючых найчыстшым приміром лемківской деревяной сакральной
архітектуры Окрем тых двох церкви в нашым реґістрі нашли ся тіж церквиархітектуры Окрем тых двох церкви в нашым реґістрі нашли ся тіж церкви
якы находят ся в Святковій Котаны та Ганчові Тоты окрем людям тоякы находят ся в Святковій Котаны та Ганчові Тоты окрем людям то
служат іщы Богу на славу Служены сут в них богослужыня католицкы іслужат іщы Богу на славу Служены сут в них богослужыня католицкы і
православны Як приклад типовой лемківской архітектуры але уж не той сакральной церковнойправославны Як приклад типовой лемківской архітектуры але уж не той сакральной церковной
а мешкально ґаздівской вписали сме як примір старе ориґінальне забудуваня Бортного Примірома мешкально ґаздівской вписали сме як примір старе ориґінальне забудуваня Бортного Приміром
барз цікавой особливости присутной на Лемковині было одтинок посвячений будові желізницьового получынябарз цікавой особливости присутной на Лемковині было одтинок посвячений будові желізницьового получыня
Ясло Конечна николи незреалізуваного але зато як ожывляючого нашу фантазию Днес згідніЯсло Конечна николи незреалізуваного але зато як ожывляючого нашу фантазию Днес згідні
з шабльоном в другу середу місяця в реґістер вписуєме штоси што нез шабльоном в другу середу місяця в реґістер вписуєме штоси што не
єст приміром церковной архітектуры на тото приде до тыжден але так поєст приміром церковной архітектуры на тото приде до тыжден але так по
правді то дале будеме ся находити Хыба можу так речы же далеправді то дале будеме ся находити Хыба можу так речы же дале
почасти в кругу сакральной архітектуры а докладні то будеме находити ся впочасти в кругу сакральной архітектуры а докладні то будеме находити ся в
кругу сепульклярной штукы Што такє сепульклярна штука то артистична творчіст тыкаюча похоронногокругу сепульклярной штукы Што такє сепульклярна штука то артистична творчіст тыкаюча похоронного
мистецтва стислі повязана з поклоненьом вмерлых Тот вид штукы розвинул ся ужмистецтва стислі повязана з поклоненьом вмерлых Тот вид штукы розвинул ся уж
в старовіковых часах серед культур якы вірили в жытя по смерти неконечнів старовіковых часах серед культур якы вірили в жытя по смерти неконечні
лем тых християньскых Проявляла ся в найріжнійшых формах од прикрашаня місц гребанялем тых християньскых Проявляла ся в найріжнійшых формах од прикрашаня місц гребаня
през сам акт гребаня аж по нагробкове будівництво Проявами будовлі якы былипрез сам акт гребаня аж по нагробкове будівництво Проявами будовлі якы были
поставлены в замыслі похоронной штукы сут м інчыма просторовы розвязаня цмонтерів зпоставлены в замыслі похоронной штукы сут м інчыма просторовы розвязаня цмонтерів з
влучыньом самых нагробків І мы днес будеме призерати ся такому примірови цмонтерявлучыньом самых нагробків І мы днес будеме призерати ся такому примірови цмонтеря
цмонтеря якій выріжнят ся великыма композицийныма архітектонічныма і краєвидовыма приметами што більшецмонтеря якій выріжнят ся великыма композицийныма архітектонічныма і краєвидовыма приметами што більше
є то проєкт в котрым архітектонічны розвязаня цмонтеря інспіруваны сут місцевым значытє то проєкт в котрым архітектонічны розвязаня цмонтеря інспіруваны сут місцевым значыт
лемківскым будівництвом і взірцьово вкомпонуют ся в Бескідскій краєвид Але найважнійшом приметомлемківскым будівництвом і взірцьово вкомпонуют ся в Бескідскій краєвид Але найважнійшом приметом
функцийом того місця є тото же упамятнят драматичны подіі ІІ світовой войныфункцийом того місця є тото же упамятнят драматичны подіі ІІ світовой войны
остерігаючы нас Пред тым што може ся стати Уж не тримам Васостерігаючы нас Пред тым што може ся стати Уж не тримам Вас
більше в непевности в днес в радийовый реґістер забытків вписуєме цмонтір нрбільше в непевности в днес в радийовый реґістер забытків вписуєме цмонтір нр
<unk> в грабі з І Світовой Войны Воєнный цмонтір нр <unk> в<unk> в грабі з І Світовой Войны Воєнный цмонтір нр <unk> в
Грабі был побудуваный в роках <unk> през одділ воєнных гробів Ціка ВойсковойГрабі был побудуваный в роках <unk> през одділ воєнных гробів Ціка Войсковой
Комендатуры в Кракові Входит в склад <unk> Цмонтерного Округу Зымигород Одділ воєнныхКомендатуры в Кракові Входит в склад <unk> Цмонтерного Округу Зымигород Одділ воєнных
гробів ци К войсковой Комендатуры в Кралькові то єдна з тереновых хвилігробів ци К войсковой Комендатуры в Кралькові то єдна з тереновых хвилі
выділів воєнных гробів відейского Міністерства Войны якій был утворены <unk> листопада <unk>выділів воєнных гробів відейского Міністерства Войны якій был утворены <unk> листопада <unk>
р Была то выділена єдиниця австро угорского войска котра допровила до побудуваняр Была то выділена єдиниця австро угорского войска котра допровила до побудуваня
ґрупы більше як <unk> західньогалицкых воєнных цмонтерів Інституция тота мала евіденцийонувати вмерлыхґрупы більше як <unk> західньогалицкых воєнных цмонтерів Інституция тота мала евіденцийонувати вмерлых
ексхумувати і комасувати тіла жовнірів в окрисленых місцях і проєктувати і будуватиексхумувати і комасувати тіла жовнірів в окрисленых місцях і проєктувати і будувати
воєнны цмонтери Міністерство Войны Австро Угор покликало девят такых одыдів з котрыхвоєнны цмонтери Міністерство Войны Австро Угор покликало девят такых одыдів з котрых
три основано в Галичыні Єден власні в Кракові як Західня Галичына єдентри основано в Галичыні Єден власні в Кракові як Західня Галичына єден
в Перемышли як Середня Галичына і во Львові як східня Галичына Обшырв Перемышли як Середня Галичына і во Львові як східня Галичына Обшыр
діяня краківского одділу обнимал західню Галичыну тішыньскій Шлеск і част Морав Західньогалицкыдіяня краківского одділу обнимал західню Галичыну тішыньскій Шлеск і част Морав Західньогалицкы
воєнны цмонтері од початку были проєктуваны як штоси більше як лем вельовоєнны цмонтері од початку были проєктуваны як штоси більше як лем вельо
поєдных цмонтерів были будуваны в зорґанізуваный спосіб мали єден буджет і єднопоєдных цмонтерів были будуваны в зорґанізуваный спосіб мали єден буджет і єдно
войскове доводжыня Каждий цмонтерний округ на якы был поділены одділ характеризувал сявойскове доводжыня Каждий цмонтерний округ на якы был поділены одділ характеризувал ся
єдным артистичным помыслом В каждым округу был єден головный цмонтір більшый зєдным артистичным помыслом В каждым округу был єден головный цмонтір більшый з
каплицьом і місцьом до одправляня богослужынь Што характеристичне для західньогалицкых воєнных цмонтерівкаплицьом і місцьом до одправляня богослужынь Што характеристичне для західньогалицкых воєнных цмонтерів
тото же ховано на них полеглых обох сторон якы ся бороли Каждийтото же ховано на них полеглых обох сторон якы ся бороли Каждий
з округів на якы поділено західню част товдышньой Галичыны был кєруваный презз округів на якы поділено західню част товдышньой Галичыны был кєруваный през
офіцера з інжынерском або артистичном школом В його обовязкы входило розпознаня обшыруофіцера з інжынерском або артистичном школом В його обовязкы входило розпознаня обшыру
надзоруваня выбору місця на цмонтір технічны проєкт артистична концепция достава будульця танадзоруваня выбору місця на цмонтір технічны проєкт артистична концепция достава будульця та
заватляня вшыткых правно маєтковых справ словом вшытко Офіцеровы з підгірскых обшырів якзаватляня вшыткых правно маєтковых справ словом вшытко Офіцеровы з підгірскых обшырів як
напр в округах на Лемковині мали уж на самым старті утруднену задачунапр в округах на Лемковині мали уж на самым старті утруднену задачу
бо цмонтері часто проєктувано в тяжко доступных місцях і першым етапом былобо цмонтері часто проєктувано в тяжко доступных місцях і першым етапом было
запроєктуваня і зробліня самой доіздовой дорогы В одділі західньогалицкых цмонтерів з Сідмомзапроєктуваня і зробліня самой доіздовой дорогы В одділі західньогалицкых цмонтерів з Сідмом
в Кракові затрудняно і війсковых і цивілів В сумі служыло близко <unk>в Кракові затрудняно і війсковых і цивілів В сумі служыло близко <unk>
тисячы осіб были серед них і росийскы тесли і італийскы каміняры ітисячы осіб были серед них і росийскы тесли і італийскы каміняры і
вшелеякы ремісникы а навет і специялисты од рослинности і загороды ной предовшыткымвшелеякы ремісникы а навет і специялисты од рослинности і загороды ной предовшыткым
архітекты і різбяры а додатково маляли одисловникы фотоґрафе і они помагали головномуархітекты і різбяры а додатково маляли одисловникы фотоґрафе і они помагали головному
архітектови Цілу обшыр західньоґалицкых цмонтерів поділено на <unk> округів а то округархітектови Цілу обшыр західньоґалицкых цмонтерів поділено на <unk> округів а то округ
Новый Змыгород Округ Ясло Округ Ґорлиці Лужына Пільзно Тарнів Домброва Тарнівска БжескоНовый Змыгород Округ Ясло Округ Ґорлиці Лужына Пільзно Тарнів Домброва Тарнівска Бжеско
Богня Ліманова і Краків Проєктантом цмонтерів Першого Округу Змигород в котрым находитБогня Ліманова і Краків Проєктантом цмонтерів Першого Округу Змигород в котрым находит
ся цмонтер нр <unk> в грабі о якым бесідає днес был Душанся цмонтер нр <unk> в грабі о якым бесідає днес был Душан
Юркович словацкій етноґраф діяч артиста але предовшыткым власні архітект но і якЮркович словацкій етноґраф діяч артиста але предовшыткым власні архітект но і як
было повіджене проєктант воєнных цмонтерів І світовой войны Змигородского округу В сумібыло повіджене проєктант воєнных цмонтерів І світовой войны Змигородского округу В сумі
запроєктувал іх <unk> Доднес цінит ся ориґінальніст його проєктів при знами нитымзапроєктувал іх <unk> Доднес цінит ся ориґінальніст його проєктів при знами нитым
вычутю бескідского краєвиду Душан Юркович захоплений был карпатском тисельком і народном творчістювычутю бескідского краєвиду Душан Юркович захоплений был карпатском тисельком і народном творчістю
обі тоты фасцинациі успішні переносил до своіх проєктів А приміром того єобі тоты фасцинациі успішні переносил до своіх проєктів А приміром того є
хоцбы проєкт Цмонтеря в грабі проєкт бы уж сама пізнійша реалізация кусхоцбы проєкт Цмонтеря в грабі проєкт бы уж сама пізнійша реалізация кус
одбігат од ориґінального проєкту але о тім о хвиль На цмонтері похованыодбігат од ориґінального проєкту але о тім о хвиль На цмонтері похованы
сут тіла жолнерів ексумуваных з бытевных обшыри в найблизшой околиці якы згынулисут тіла жолнерів ексумуваных з бытевных обшыри в найблизшой околиці якы згынули
в тракті Борб о карпатскы перехыбы в зимі з <unk> на <unk>в тракті Борб о карпатскы перехыбы в зимі з <unk> на <unk>
рік і вчас борб контрофенсивы якой цілю было увільніня осадженой през Росиянрік і вчас борб контрофенсивы якой цілю было увільніня осадженой през Росиян
Твердині Перемышль На цмонтері находят ся гробы <unk> австро угорскых жолнірів зТвердині Перемышль На цмонтері находят ся гробы <unk> австро угорскых жолнірів з
луку піхоты в Садовой то обшыр Чех і Невесині то в Боснілуку піхоты в Садовой то обшыр Чех і Невесині то в Босні
і Герцгові <unk> полку піхоты з Бруніко і Вілебасса то в Італиіі Герцгові <unk> полку піхоты з Бруніко і Вілебасса то в Італиі
та Мадой Болеслав то на обшырі Чех <unk> полку піхоты з Вехарта Мадой Болеслав то на обшырі Чех <unk> полку піхоты з Вехар
Темпльон тепер Біла Церква обшыр Сербіі і Каран Себес то на обшыриТемпльон тепер Біла Церква обшыр Сербіі і Каран Себес то на обшыри
Угор З <unk> полку Ландвери з Трієсту обшыр Італиі <unk> полку ЛандвериУгор З <unk> полку Ландвери з Трієсту обшыр Італиі <unk> полку Ландвери
з Ліґіна Іромер то обшыр Чех полку Лавенры з Любляны і Ґориціз Ліґіна Іромер то обшыр Чех полку Лавенры з Любляны і Ґориці
то з обшыри Словеніі <unk> полку кысарскых тирольскых стрільців з Роверета іто з обшыри Словеніі <unk> полку кысарскых тирольскых стрільців з Роверета і
Трієсту то з обшыру Італиі полку Піхоты Ландштруму ХІ батальону маршов <unk>Трієсту то з обшыру Італиі полку Піхоты Ландштруму ХІ батальону маршов <unk>
ляндшруму і <unk> полку Польовой артилериі з Любляны Окрем <unk> вояків австоляндшруму і <unk> полку Польовой артилериі з Любляны Окрем <unk> вояків австо
угорской арміі як сте чули якы походили з ріжных европейскых держав наугорской арміі як сте чули якы походили з ріжных европейскых держав на
цмонтері поховано <unk> жолнерів з росийской арміі Цмонтір скінчено будувати в <unk>цмонтері поховано <unk> жолнерів з росийской арміі Цмонтір скінчено будувати в <unk>
році а першый його ремонт перепроваджено аж в роках <unk> од <unk>році а першый його ремонт перепроваджено аж в роках <unk> од <unk>
до <unk> рока кєсмо пентер до примелины прийме чарни <unk>ovАє бой додо <unk> рока кєсмо пентер до примелины прийме чарни <unk>ovАє бой до
бой ґа светка Коля дреже мали нагы рыже ресті ресті клясит забой ґа светка Коля дреже мали нагы рыже ресті ресті клясит за
той да косит за дум де косат не по коси пайду пожантитой да косит за дум де косат не по коси пайду пожанти
трезут шалян задні танзи нилан ледже буру знантатси зложыт чорны свакти нежетрезут шалян задні танзи нилан ледже буру знантатси зложыт чорны свакти неже
знатни заслід та катисми се суколятисми сы сутисми се суля ту купрадемзнатни заслід та катисми се суколятисми сы сутисми се суля ту купрадем
малин меліє вітаків та трудне жыл лем плюжы тинду ляю чудні ґлясівмалин меліє вітаків та трудне жыл лем плюжы тинду ляю чудні ґлясів
тайнан клипца іде батіс добом джем опям іс пашкы петр доприме тотайнан клипца іде батіс добом джем опям іс пашкы петр доприме то
мали на носи в ріме і рам позду По музичным перерывнику чуємемали на носи в ріме і рам позду По музичным перерывнику чуєме
ся зас до проґрам Реґістер Забытків при мікрофоні Наталия Малецка Днес омавлямеся зас до проґрам Реґістер Забытків при мікрофоні Наталия Малецка Днес омавляме
воєнный цмонтір нр <unk> в грабі якій вписали сме як <unk> позициювоєнный цмонтір нр <unk> в грабі якій вписали сме як <unk> позицию
радийового субєктивного реґістру Цмонтір поміщеный є на вершку при польовій дорозі дакєрадийового субєктивного реґістру Цмонтір поміщеный є на вершку при польовій дорозі дакє
<unk> метрів на пілночный захід од воєвідской дорогы нр <unk> з Ясла<unk> метрів на пілночный захід од воєвідской дорогы нр <unk> з Ясла
до Нижньой Полянкы на Словациі а такєв <unk> метрів од скрижуваня дорігдо Нижньой Полянкы на Словациі а такєв <unk> метрів од скрижуваня доріг
в грабі пітора кілометра од границі польской державы Цмонтір занимат простор <unk>в грабі пітора кілометра од границі польской державы Цмонтір занимат простор <unk>
квадратовых метрів В сумі сут на ним <unk> гробы <unk> ґруповых іквадратовых метрів В сумі сут на ним <unk> гробы <unk> ґруповых і
<unk> окремы Цмонтір побудувано на пляні <unk> листного конеча в котре вписано<unk> окремы Цмонтір побудувано на пляні <unk> листного конеча в котре вписано
квадрат Є то упрощена версия цмонтеря в однесіню до ориґінального проєкту Душанаквадрат Є то упрощена версия цмонтеря в однесіню до ориґінального проєкту Душана
Юрковича Проєкт тот є єдном з цикавшых його концепций Цмонтір поміщено наЮрковича Проєкт тот є єдном з цикавшых його концепций Цмонтір поміщено на
землі офіруваный през Еврозину Руданич і теклю Гошко Цмонтір окруженый є огороджыньомземлі офіруваный през Еврозину Руданич і теклю Гошко Цмонтір окруженый є огороджыньом
Звалу зо землі облуженого каменьом На обшыри цмонтеря од полудньово східньой страныЗвалу зо землі облуженого каменьом На обшыри цмонтеря од полудньово східньой страны
провадит камінна брамка зложена з двох масивных стопів і три кутного задашыняпровадит камінна брамка зложена з двох масивных стопів і три кутного задашыня
з великых пласкых бльоків В Щыті замоцваный є невеликій камінный крестик вустяз великых пласкых бльоків В Щыті замоцваный є невеликій камінный крестик вустя
заперане є двочастьовыма деревяныма воротами Як можете порівнати на архівальных знимках поміщеныхзаперане є двочастьовыма деревяныма воротами Як можете порівнати на архівальных знимках поміщеных
при заповіді проґраму на портали за удоступніня котрых раз іщы дякую авторовипри заповіді проґраму на портали за удоступніня котрых раз іщы дякую авторови
блоґа старе цмонтаж Мірославови Бістрыкови На проєкті видно же входова брамка былаблоґа старе цмонтаж Мірославови Бістрыкови На проєкті видно же входова брамка была
дуже більша была тіж звіджена штырьоспадистым ґонтовым дахом але і ціле огороджынядуже більша была тіж звіджена штырьоспадистым ґонтовым дахом але і ціле огороджыня
вкрыте мало быти ґонтовым дашком Окрем того не побудувано в загалі каплицвкрыте мало быти ґонтовым дашком Окрем того не побудувано в загалі каплиц
якы находити мали ся в нарожах цмонтеря Центральным пунктом цмонтеря є деревянаякы находити мали ся в нарожах цмонтеря Центральным пунктом цмонтеря є деревяна
стрілиста вежа каплиця яка поміщена є на высокій камінній підмурівці уставленій настрілиста вежа каплиця яка поміщена є на высокій камінній підмурівці уставленій на
шыршій низкій підставі Вежу в інчыт великій деревяный крест вкрытый три кутнымшыршій низкій підставі Вежу в інчыт великій деревяный крест вкрытый три кутным
дашком з бляхы по три меншы кресты з дашками поміщено в нижнійдашком з бляхы по три меншы кресты з дашками поміщено в нижній
части вежы на каждій з трьох стін На фронтовій стіні підмурівкы поміщеначасти вежы на каждій з трьох стін На фронтовій стіні підмурівкы поміщена
є трикутна камінна таблиця з інскрипцийом о змісті Коли хочете зважыти жертвыє трикутна камінна таблиця з інскрипцийом о змісті Коли хочете зважыти жертвы
той війны До славы і чести на єдній страні долоште іщы одродженутой війны До славы і чести на єдній страні долоште іщы одроджену
душу народу а тота страна з тым што втрачены і так легкодушу народу а тота страна з тым што втрачены і так легко
піднесе ся вгору Початково головна каплиця побудувана была згідні з ориґінальным проєктомпіднесе ся вгору Початково головна каплиця побудувана была згідні з ориґінальным проєктом
Теперішня Уж лем єй припоминат Змінены остали выміры і конструкция вежы ВТеперішня Уж лем єй припоминат Змінены остали выміры і конструкция вежы В
тракті ремонту в девятдесятых роках зрезиґнувано з єдной части вежы зо скриньтракті ремонту в девятдесятых роках зрезиґнувано з єдной части вежы зо скринь
збелів о зрубовій конструкциі яка находила ся медже камінном підсталом а зазбелів о зрубовій конструкциі яка находила ся медже камінном підсталом а за
дашыньом што обнижыло ціліст і здецидувані змінило пропорциі цілой лажы Змінено тіждашыньом што обнижыло ціліст і здецидувані змінило пропорциі цілой лажы Змінено тіж
нахыліня стін Початково были меньше стрі листы а окат был шырший інахыліня стін Початково были меньше стрі листы а окат был шырший і
выставал поза обшыр скрыні Завдякы чому інскрипцийна таблиця была засланена Тепер тотавыставал поза обшыр скрыні Завдякы чому інскрипцийна таблиця была засланена Тепер тота
вежа выглядат уж інакше Од пілночно східньо і полудньово західньой страны каплицівежа выглядат уж інакше Од пілночно східньо і полудньово західньой страны каплиці
находят ся таблиці в польскым та німецкым языках упамятняючых фундаторів того ремонтунаходят ся таблиці в польскым та німецкым языках упамятняючых фундаторів того ремонту
<unk> років в роках <unk> Цмонтір был соспільні ремонтуваный при уділі місцевых<unk> років в роках <unk> Цмонтір был соспільні ремонтуваный при уділі місцевых
діячы ґміны Крампна та жолнєрів <unk> Полку Державной Обороны зо Стирі <unk>діячы ґміны Крампна та жолнєрів <unk> Полку Державной Обороны зо Стирі <unk>
ґруповы і <unk> індивідуальны гробы розміщены сут напросто од входу в <unk>ґруповы і <unk> індивідуальны гробы розміщены сут напросто од входу в <unk>
пілколистых частях та в двох нарожах цмонтеря На гробах уставлены остали зреконструваныпілколистых частях та в двох нарожах цмонтеря На гробах уставлены остали зреконструваны
шквіровы кресты з дашками і табличками з тыма знаныма назвисками війсковым ступньомшквіровы кресты з дашками і табличками з тыма знаныма назвисками війсковым ступньом
і приналежністю до конкретного одділу або коли не повело ся зідентифікувати лемі приналежністю до конкретного одділу або коли не повело ся зідентифікувати лем
з поданом нацийом жолнірів медже нагробныма крестами выріжняют ся штырі великы зз поданом нацийом жолнірів медже нагробныма крестами выріжняют ся штырі великы з
особливыма інскрипциями Освободжена вітчызна полна вдячности і гордости отрывалят памят о своіхособливыма інскрипциями Освободжена вітчызна полна вдячности і гордости отрывалят памят о своіх
вірных героічных сынах Вірны присязі вірны любови до вітчызны розогнены гнівом сталивірных героічных сынах Вірны присязі вірны любови до вітчызны розогнены гнівом стали
сме ся войовниками і побідителями Най Господ Бог помилуєт ся над необнятністюсме ся войовниками і побідителями Най Господ Бог помилуєт ся над необнятністю
нашой жертвы дозволит жебы сонце побіды зышло над гробами Затримайте ся Моженашой жертвы дозволит жебы сонце побіды зышло над гробами Затримайте ся Може
серед нас є тот котрого сте любили Демтом Юанканзі Дулін Воєнный цмонтірсеред нас є тот котрого сте любили Демтом Юанканзі Дулін Воєнный цмонтір
нр <unk> в Грабі Ґрунтовні ремонтуваный был в девятых роках як былонр <unk> в Грабі Ґрунтовні ремонтуваный был в девятых роках як было
повиджене і на початку <unk> коли выремонтувано нагробны кресты Цмонтір окружуют ріжныповиджене і на початку <unk> коли выремонтувано нагробны кресты Цмонтір окружуют ріжны
дерева самосійкы а доступный є для звиджаючых през цілый рік Находит сядерева самосійкы а доступный є для звиджаючых през цілый рік Находит ся
на Пути східнього фронту І світовой войны і близко бо в одлеглостина Пути східнього фронту І світовой войны і близко бо в одлеглости
<unk> метрів од туристичного синього путу Зайте там деколи вартат Дякую за<unk> метрів од туристичного синього путу Зайте там деколи вартат Дякую за
увагу Наталия Малецкаувагу Наталия Малецка