«Cudzy las». Reportaż o planach utworzenia rezerwatu w Nowicy

«Cudzy las». Reportaż o planach utworzenia rezerwatu w Nowicy

•

Опис епізоду

W Nowicy, na terenie gminy Uście Gorlickie, od jakiegoś czasu trwa spór o utworzenie rezerwatu przyrody «Jodły Łemkowskie». Wnioskodawcą jest ogólnopolska organizacja przyrodnicza OTOP – Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Przeciwko są władze gminy, miejscowi mieszkańcy i Lasy Państwowe.

W reportażu głos zabierają: wójt gminy Ewa Garbowska-Góra, przedstawiciel Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska Błażej Zamojski, nadleśniczy Nadleśnictwa Łosie Bartłomiej Sołtys, naczelnik Wydziału Gospodarki Leśnej w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie dr hab. inż. Jarosław Paluch, profesor botanik i mykolog Andrzej Chlebicki, specjalista przyrodniczy Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków Rafał Bobrek, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Nowicy Mateusz Sora oraz mieszkańcy wsi Nowica i radni gminy.

Автоматычна транскрипция

Репортаж о плянах утворыня резервату в Новіци Авторства Наталиі Малецкой Новак Бендуц тутей науком конкретны Маґульскій проф др габілітуваны Анджей Хлебіцкій Емеритуваны професор Інституту Ботанікы і Паньствой Академіі Збачым же в тым свят є сумніш борзо такій рнородный очывісті же сам видзы сєнтыпнякій але Але тото зостало Вашотен Ласгайник то в нашій термінолоґі еколоґічній сой называ хоц спод Чылі то смо горце місця а по польску то смо остоє тоначы єст то обшыр в крым заховали ся такє звіжынта росліны і вшыткій жы свят котрий діндіє уж давно выгінул В звязку з тым залежало нам ні теж жебы тось то єст скарбем польскій бо то уж скарб польскє то є скарб ґміны ані скарб малопольскій то є скарб польскій жебы то заховат і тераз длячого Отож же знайдує там ґатунків і орґанізмы котры сут направду никото на пришкод сут гжыбы єдно становиско єст спільне як другє істна Малґужы Мавсовскій сой не інны такотипу зназіска І Ястем Професором Туры повіс бадато не длятого жебы зробити резерваты кожебы ся довіді што то єст в звязку з тым моя віза властиві показує якым богатством єст ден обшар Маґур Мастовскій тиспов по просту жаден ін обшар туй околици не ма такій ільости рных жывых орґанізів як Маґур Малстовска в звязку з тым мы стараме ся жебы то урятов То єст скарб польскій то ні скарб лемковскій то ани не єст скарб малопольскій повташам єщы раз єст то наш польскій скарб корый повинен зостати так як пуща Бєловіска В Пущы Бєвискій теж людносоколична собі поґля того не жычыла і цалы часу были тарця з людносом Бєлвірскій а пшеж кажде нас бєжы то єст попросту на скалеевропейском єдины такій обшыр Маґурмал соскай сколеным такым обшырем А мы ся стараме тык о такій малюткій малюткій терен котры обіймує <unk> процент лясу в надлесіства Лусі спр звязку з тым не зостано ани в рембы ограничоны Люде дале бымо могли працувати ті ктры працували яко дрвале і і яко в Тартакі то вшытко зостає Єдина реч о котру нам ході то жебы тын на тым терені Того пришлого редрату не были тінты джыва а такоже тінці жы побудує то же сут трасы зрывковы котры нищут вшытко В Швайцариі джерел припомоти гелікоптеру захоче ся повіт сме з ґуры і дже вытягнул Ты ся ніщы вшытко По татым оні оцінают ґалензі ґалензі залеґают на днелясу і през <unk> лят росне тамтыкой же на жадне джево там ужні вырозні оні то боґателізуют Муям же садом на тым лесі котрый ся над выхайник ник ні жадны ґолясу не посадил то вшытко само выросу в Звязку з тым повтам єщы раз то єст скарб польскій Скарб польскій котры належыт в Заховаці Выглядал то так же ктось в каждій часі нашой польскій в Варшаві в Щеціні Ґарбовска Ґура Вуйт ґміны Устя Ґорлицкє Пымыслі собі же може напише внюсок о резерват Ґміны Устє Ґорлицкє Мы ся о тым пасіві можеме не довідуват зостаєме выставлені фактом доконаным Но Шановні Паньсу ну тист комплетні неповажно не мож нам мебльоват жытя внюсек трафіл од інституциі од Стоваришыня з Варшавы но я припрашам але як можеме быти так поміняні кілька лят ситуацию повідсте самій Не єстесте дескым не єстесте Паньсво поміяні поніва жебы сте Паньсо были поміяні тото сме тута дісні спотлик на самым почотку Так але мы доперів проситме допер жадна процедура выс допере так направдо она зачына ся такы є могтелісме направды за кілька минуту лусить запита Чы то єст тутай то не мавіны місцу нас Лесєндже теренжей Вытваня штучных поруб жебы будем бльокуват сой жебы евентуальні было піякне як єс же желіте пикли і одум до той поры то значыт же іцьой не маты выцілят з єм асти Паньсове ся окрислили два дні тему на ты тему такы Оґнаме пропонуване Резерват Природы Лесє В Новіци Рафал Бобрек специяліста до справ Даных Природничых Оґульнопольскє Товариство Охроны Птаку котрым постулюєме до обянці охороны Сєдовиско жытя Вєлю жапі хроняных вымаґаючых ся дісково ґатунку і звязаных зо старыми лясами для сами о высокым стопню натуральности ґатунку ксильоґіонтичных чі такых котры корыстают одставом жытя місцем жытя субстратем розвою єст древно в щеґульності древно мертве жрюдлем сут натуральны процесы прибігаючы в лесе процесы заміраня джев іх розпаду котры сут елементом складовым такого можна повіді колаза Махового тым єст обєкт материі леся ци шырей в прирозі обєк матері в екосистемі На тым обшыри заховали ся лясы стосунково мало перекшталцены през Спілчасно <unk>em Ні сут то очывісти лясы неткняты ни сут то лясы первотных такых лясів практычні уж нема Натомаст надаль сут то лясы о высокій вартості природничой Цо потверджыла наша інвентаризация ту шереґатунків всказніковых для лясув пущаньскых для лясув старых шереґ ґатунків жадкых хроных выспециялізуваных котры в лясах інтенсивні заґосподаруваных не знайдуют властивых варунків до жытя не знайдую субстрату котрым могут ся розвіяти Не знайдуют засобу котры сум незменны бывше і в такых лясах загосподаруваных інтенсивні оне заникают натомяст ту вельо такых орґанізму вєщы функцийонує і длятого власні хцеме траґмент лясу охороніть яко резер од природы поніва Такій спосіб зажонданя обшарем выдає ся же медже найде служні і захованю власні популяциі тых жадкых притунків А як однят ся дотыхчасовом господаркы Лясув Паньствовых в зажонді го тентер єст Мысль же та господарка проваджена в добрым кєрунку і повинна быть быть континуувана зауважаны єст в остатніх лятах Процес еколоґізациі тай господаркі збліжаня загосподаруваня лясу до процесу в природничых натомє уда ся не єст можливе захованя лясу в натуральным стані при єдночасным його господаруваню суровцьовим Він конечны сон такы обшары ді Господарка єст долучена дісподаркы ся не проваді Они певном теж функцию опурш охороны полн теж функцю референцийном і повинны з того корыста повінністи корыста так же лесніци бо они показуют в якым кєрунку одділивую процесы природничы в даным місцу в даным часі Власні попрез то же мы там не інґеруєме І то може быти з феґоризою взожец для провадженя господаруваня з лясах господарчы ден ляз єст повід сме такым мож опові самы його выґон то такі типовы там панові Лесніцим виліже же та ґлеба єст така сама же вшынді На тых теренах вшын такы саме тоту сумні ся барз милю Отуж власні на терені того пришлого резервату выстемпуют зрюдла з мартвій пєнуцу то такє го єст отуж в дненшой зімі позостає ся вода барз богата в двутеник венґля і в Вабні в звязку з тым вшы на терені тых злюдних достемпую о такы біялы нальоты то зміня пер і зупелні інна флора выступує втеды на тых теренах і то єс што в вілесніци же вшынці так само ні єст так само в звязку з тым то єст же унікатова длятого же найблизшы того типу зявиска сут бардо далеко слон Мы маме такє таку працы профома Стебля з Катовіц з Університету в Катовіцях котры нам то докладні описут што то єст і як то єст сенне в звязку з тым мы сме написали ксьожечкы по титулем Зрюдліска і ґлазовіньска і то єст там бардокладно писане венемет уж в скалі Славиґо Бескідуніньского того ніч вінци нема Але то тіж єст такого повідцме для чыровника Лекня єст не годі охоронит котіл ци ту там такє го єдніт відзнали сме такы же направды сут незвыкле жадкы і незвыкле цікавы то ночы Я лічу на то чытаны бенді чы не бенді же они быт може зостану то єст така моя надія же же може тенсп знайде якій спосіб жебы жебы ці його мешканци зостали Але єст шанса женак може може нам ся то удоохроніть то єдна річ друга річ єст так одсунуте дужы вількы джева Йодвы котре з пункту видженя повід сме в осісіл тартаку но ні барзо сунценны бо они найчы сонсют выпрухня він для них тын материю не єст специяльні інтересуны в звяз з тым А для нас природнику то су барзо ценны жыти Як бы так зачати і вернути ся два рокы до заду Петро Міхняк шол тис Саланове Тавди ся тот темат як бы лезвату появіл Товды сме хтіли власні жебы нас поінформувати довчыти З чым то ся вяже якы сум ограничыня як то і до того часу ні нам того не представил Валокы тому робили сме уж такому так бы вступне голосуваня на тот тема кто єст за акто кто перетіл но товды акурат там на <unk> процент было протів не хтіли резервату і так по полнеснім зубю выходит же з мешканців тіж практичні нихто не хце того резервату Мы не хцеме для того же не выйдеме ани до ліса ани на гриба ани науку Што потім буде То не поли же такє кости якє се такє зобраня буде Нихто нич вшытко помедже заочами Затым Єжли складат хтось внюсок то повін запитат мешканців найпер А потем доперо анє одтилу і наґле Але Невотливі є то же то мало місце в такій спосіб Выніково сня з провокуваня нєм провокацийом был понятя темату Дотичыло то акурат веснє єст уж од бардовна то єст помысл ани стоваришыня ани міністерства Як єд пригнатлят тому то маґурам я быть в Складі Парку Народових і втеды ні могло то наступит з єдного поводу же міл тенды плынуть руроцьом до Слова страсти го мало хто вєднаты не дотыкал То очывісти упало тым єст будовал Маґура зостал одділено од концеп тамтын бар але з вылучыньом міс в тым Явищы цале там тым териториюм Чарного входіт міг ольбым дужо більшы перед нары Тутей был проєкт Вісипіска Смеці в Новици Воєвудскєґо Цо то означало мілі вшысти достать тракторы і міс асфальтова дорога в тамтым часі кєд до дроґі котра діс єст асфальтовом єщы бракувало з дванасті лят Нік ся не питал люді ци о ніх цом дроґі асфальтовий Старай ся вытлумачыть людям же то може і направды може іх з тот навет выжучі ци всі є не обніжыть якос але врын выелімінуват Бо такій єст результат такій Так і втем Нас є пак по просту зо сте заникуваны Бы наприклад т резерват он не дає якєкось для нас чогось не вносі трезерват тико зом защыжыня обыщеня та дале но то він з оцінцей заказовя такє уставы уносє в каждым пачы в самым закопаным чытым жебы сосі розвіноньспоте в тым резерваті чы побудуват для іных цопшыєдных то єст тиле перешкод же каждей ужынник ся высофує з того чому утіхаюм закопаного бо там нема ніц Не вульно теґу Можно повіде же ся жыє добре і могло бы так дале быть але од того моменту же рух ся такє зачал то бе по просту така ся твожыла барєрам єнци тым припишами а ту тубельца і одла чысосначнаше дієсты слаєст попросты такє вымыслы жебы утрудніть ту мешканцом нам жытя по просту не то так пощыкам бо в другім споцери так публикуєме уж сора Стоваришыня Приятів Новіци проводзіме бльоґа проводзіме строны описуєме так на чытом тентом Природок ура заховало ся в такым стані зближоным до первотного так до натурального і в тым вец но такій єст єст тиґотекы котры собі назвали еконовіцом такым важным проблемом дотичы мешканцив нашой в сіти водак в тым студні высиханя то єст ефект оціпляня та обніжыня позому вуд ґрунтових але до того До того высиханя причыня ся причынят ся руж выцінкі на Маґужы Молостовскій ты дрогі з Рывковы о котрых Анджей Мувіл дрогі мі древнес вывожене з лясу Як та вода та вода не сплыва в дуло на усєка там утєка ровами то лем котры маю одпроваджы На полудньовых збочах Маґуры Маластовскій выступуют достлічні зрюдліска гісні не лісні не бетам проваджена господарка лесна єсті не повстанул дрогі зрывковы і дрогі до вывозу з лясу то та вода в натуральный спосіб собі сплывала до потоку пшыслупянка котры заніка вы зробили в тым року експедицию до Зюдел Прислупянків такій генік трошкы так в тему уж оказує ся же в тым ґурным одцінку так в тым то єст марнє з водом в Прислупянце в те зрюдліска то сон там якій калуже так і доперо і доперо з біґєм та прислупянка набєра воды засіляна потоками сплываючыми з Маґуры Мастовскій так Тен резерват в дуже імє же обіймує обшар Лясу Подворского то ляс не был бы предмьотом не был ужыткєм рольным як проводжано в лонґ паст фіск то был ляс котры по увлащыню хлопув дале был в ремках Барку і тон ляс не был інтенсывні цінтый ані в <unk> віку ані в віку <unk> мало того со з Всказувкі такы в ксеґах сондовых проводженых для кресу Клімковского же тон ляс был хроняный през власті Ріж в часах новожытных і вік З лясом гайник істория і піляже обешли ся ласкаві Длятого же трудно было то древно позыскати стешточ міл єден з Леснік такы кошты транспорту так начы кошты позысканя і вывізіня того древна были збыт высокє в тым Тосо ся оплацовал выцьонь так і пшеробінь выцінто і пшеробяно натомяст на тым тем оддачы в тым в тым фраґменці то не єст дуже тем дужы обшыр в тым Без взгляду на тото чытон резерват в Повстані чы не Пувстані мыдеме робіт своє беме едукувать публикуват З нашым сосядом Бым повіцял же в тым святсє не скончы на децизіі Реґіональной Дирекциі Охроны шродовиска Жыці тычыло ся дале Надлесніство Лося господарує на <unk> тисях гектарів Неправдом єст же вылунчыня нівелького фраґменту споводує якукольвік катастрофы Є не споводує Жыті точыло ся далей Становиско Ласу од самого початку Бертломи Надлеснічы Надстало ся Станові в тен спосіб же скоро тын засоб природничы табіо ружнородніст тута єст то єст звязано м ін з прованом тутай зр і то не тілько же панствале также поз попшедніх властіця ліктуржы Нові там потенциял тых тых Джевостанов затен на властіво ведук нас дорогом охорону того того потенциялу єст проваджене в тым рейоні вірофункцийной Господаркы Лесні так зышым як і на обшарах тутай сосідуючых з тым Джевостаном Не уважаме жебы твожыня резервату было Найвыснійшом дроґом для ухороніня того потенциялу котрый тутай маме Ачколь мені єсмо теж інституцийом підмотом традициі о тым што резерват по стані жыня выражаме своє становиско натомяст од того сом інституци поволане през паньсо польскє Реґіональны Директор Гоні Сєродовиска Проблем нашой груди Природичных сут колеґа на тым же доктор габілітуваный інжынєр Ярослав Палюх Начельник выділу Господаркы Лесной в Реґіональній Дирекциі Лясув Паньсвовых в Кракові не маме яко паньство перепровадженого моніторинґу якоповішньового правна і то често єст так же те ґатункы тіжно выстемпуют нат они ся оказуют выступувати на значні вякшым обшыри права докладне не мам ти свідомости то сум ба якій стам вонскій ґрупы теж ґатунку жебы є розпознават обжы Експертным в даным діє правдано і не завше тутай Маме такє дане натомяз до тутай можна дмємат жес єс унікатови то ж вымага унікатового На ціль тото чым барзы же самосєдіско єст унікатови то можна подойвати же тамцу з Унікатового мож зналез натомяз новно в вельо місцях по сутка не сут унікатовы но такій падлясук котры переміжаме тераз на <unk> кілометра то пріс же выстано такій структуры такій в варунках сєдісковых ґлебовых кліматичных і т выступую в Бескізде ні з кім пересіжно на наль повіна Кажда форма охороны природы єст дедикувана окрисльоному цельовіда і м ін охорона ґатункова тым ся ріжні од охороны обшаровой же хроні непоінчы ґатункы тык охроні екосистем хроніт процесы котры захот в вікшій скалі престенной продач і навет єжелі выстепуют становиска ґатунку вжадкіх Хроньоны то оне згодне з правом мушот быти обєнте охроном в току вже востана зміспорчых так же то же выступуют ґатункы хроньоне діж там платово чы поєдинчо то вставленє єст выстарчаючым варункєм жебы жебы узнать же єст выюткове Хіба же іх выстемпує же єст то яка вынткова кумуляция тых ґатунків нудно Але тутай выдає мі ся нож што теж нема ник такых доводу в теж не представля і мисль же бєрц під увагы ты варункы сіскови то не єст вынікатуне прода все в скалі макро в скалі макро Напевно тен раз там на початку як вышли сме о такє файны цехы але то єст такій велькій тіж плаці пляндану туди ідеме уж дужшы фраґменты і то сут такі ночы восновы од барз дулґій істориі господаруваня зыштон тамтен фраґмент теж мах істориі господаруваня нема чыс такє сой наси первотным О характери первотным ціль такым дотнятым рынком чловека процінє та найвыша варства Джев тож варства Джев кшталтувана в окрисльовым целю ты цели ся зміняют господарка лисня ся зміня Правда достосовує ся теж до нашых І навет я бым не повіл же ся досконалі достосовує ся до нашых потреб яко сполеченства правда цо з інного было пріоритетом стопінцю на тему цо інґо стає ся стає ся тераз правда і господарка леж ня теж еволює М ін проявом еволюциі єстраз вякша троска осособы теж природничы о захованя в природничы в ций розсти і нема наймнійшых проблемів жебы варункі котры выстварункуют выстепуваня тых сльозовців зназли місце на мапі но такій плянов господкій Лесні зышол єщ разы підкрислі то же ты ґатункім сон то єст квестия того же хтось там не ужыткувал же тось же то срелікт же сось вчесні было а тераз хтось тоні вім пробує знищыть прубує усунуть тыко єст они по просту перетвалы в тых варунках руднічно якій там престі чловика престі чловека котра была значні сильнійша бо м собі честотыґуня усмыславляме Змысль же такы пчентны Одбіорця бо тукальной спопечності новєм же істория зложена тутай того терену і т напевно в кажды туй мешканців утошаючых ся з тым реґіоном ві але бардо често власняно єст така блендана нарация же ото Пуща Карпатска єст в якій спосутно ні вім выцінана експлюатувана же тон чловек был тутай од <unk> віку господарувал в ружны спосіб а на певно на пщыщын остатніх ступінь <unk> барзо інтенсивні господарувал значні барзі інтенсивні ніж з чым ся спотыкаме тераз і стосуюч бардій драстычны методы господаруваня был выміняный як єден з Чехуных такых заводну зауфал докладный ной тутай стос сє Цо ся залоді там но не вім та політика може збыт близко ся зналязла може може то зостало так медияльні повізм наглушне правда Ту хиба туха і то єст факт напевно власти паньсови віле робім жебы твізерник одбудуват але мысль же то не тыкли в тым сенсі же Зміняют певны засады господаруваня може каналы комунікациі правда може теж експонуваня но єднак своіх осінґніць бо ту тайно Я мам ґлбокє переконаня же направды на тле Европы і тома можеме ся вельома осягнями і по щыці діта господарка лесу нас направды не єст на добрым позомі найнайзабавнійше чыж вшыткым же Криштоф Пєтровскій Радник ґміны Устя Ґорлицкым Вшы брали удял то так направда то люд ктры кохают натуры і природы натомяст натомяты взгляды такє до терену прилеглых до тых лясув Інтересы інтересы і лясу і предсємвірств і Яжкє мі виджу о інтересі ґміны бо єсме якы репрезентантами в той спосіб выбірают нас людзями мами маме іх репрезентуват Терены одкросит чловік єст кожыстал з лясу корыстал з така натура чловека і така натура єст теж я щурків же кожыста з лясу вшысты кожыстами выпросил важы жебы то была яка симбіоза якысь Якєс нівні не было тых границ такых непочебных перекрачаных тотых ся тратує а можна бы зробит цалк іначей Тото власне тутей колед мул Мы розмавляме тутей то єст така сама істория як вельо іных котры ся здажают плеґаются на тым же Такій проблем користі з него сут то сут тота деструкция хиба актура єст скуцоне сльодовиска Ни зміня ґенералі Нема тутай не маме на то вплыв ціме зверетикуват справді обежет єдном топозицию тос на резервату пранасийоді в Лемковскє Вєм же Паньско туде ся зебраіте жебы выразі в якій спосіб выскуй голос в справі того резервату Домыся в Жіжден голос єст такій як єст голос пані Вуйд тутай обецной котра написала уж до нас писмо зо становискєм же сом Пасвотів тому резерватові очывісте знаме то Паньства становиско натомаз незалежні од того попросту і так мусіме зобачыт лен терен мусиме ґоніти І якій бего ефект в тым моменті не потрафі Паньству повідзі натомаст напевно бем ся тему в Ніклівечых Лех Резерваты сом найвысшыфомомофоны в Польсты так направды можна єм згрубна з паркєм Народовым поніба заказы су такы самы Блажей Замойскій Ґлувны специяліста в Реґіональной Дирекциі Охроны Серодовиска в Кракові Наймаю хороніст то найценнійшы фраґменты природы хоц додажат ся же резерваты хроняты якій вартості культурове а предышым для тых найсиннійшых фраґмент природых незміных найбарзіных до натуральных Як то підмує деция о тых єданы фраґмент належе обнять таку охону Реґіональный Директор Гоні Сєдвіска Он выдає зажондженя о утворыню резервату і окреся границе назвы повіхнє Чы патиза єст узалежньона од якых опіній побочных Так як найбарді сом позысківаны опініі сом свони інвентаризациі найчасті внюскодавцых діж внюскуєме зарбатно Складаю якій документы якіс інвентаризациі природниче Єст то ж опініюване през зажонцу ґрунту принячо для сыпаньсловой при зміны але тіж приз Нашом Реґіональном Радом Природы тос такым орґаном опінідавчы дорадчым шырдосів Втудай сум пчевітеляйсовых саможодів але тиж науковци представітеле учельні і орґанізациі позажондовых подиму децизиі опінію на такы проєкты ходж о резерват то так направде в моменті його поволаня обовязуют вшыткє заказы котре дотичы чы провадана з мож одповід його на стісла єст заказ встемпу заказ збераня ґжыбу і тым мы як огдось можеме зазволіть на удостепніня деґотарену альбо або шляками туристичным або до ґжыбованя Не плянуєме Є посвою Акурат ся здажа же я єст лем з Парку Народови Ґорчаньскы в Ґорчаньскым Парку Народовым очывісти сол тыж резерваты де не позваляме вході але о особы місцовых сове мают право зберать ґжыбы маю можливо Парку Народовим Парку Народовим мог вхозіть і кожыстать нормальні з лясу То єст вшытко то вшытко залеже од двох речы передміту охороны цилі цо тутай беніонене і в якій спосіб тмьот охороны може быти заґрожены през чловека Єжели то так як вопше чытаме т проєкт на навступным етапі дотичы екосистему в лесных то чловек в малый спосіб єст в стані заінґерувать і подійже Вам подийже Вам бо то єст децизия реґіонального директора же Повинен для місцовых чы власні для тутай тых кры в якій спосіб приізджают по потен одпочынок повинно то зостать удостемпньоне Натомаст так як тутай Панове повіделі то єст першый етап бо те вшыткы жедали до той поры то были хтійства єдных другій натомяст в тій хвілі зачына ся процедура і те же повинны быти выекспонуване чез паньства чез паньо яко предста представітелькы сполности локальной записане Барзо ся тіж добре Длятого власти не хтіл бым з забазо змін оддаєм голос так званы обоєнтник але ні обшым жытя і пошануваня того жытя в каждій постаті Ци то чез чловека ци през якєкольвик створыня котре усілує тутей жыть і станови як бы якой чыґло кажде для себе Я розумію же кажде Ту бы ся броніл своій рациі тылько же хтось мусі репрезентуват ты ящуркі Дыджева і то не буде на певно годны перецівні чловека єжей то не буде чловек Проґрам приготовала Наталия Малецка Новака