Реляциі - Kongres 2 den 4 czast

Реляциі - Kongres 2 den 4 czast

•

Опис епізоду

Odcinek to retransmisja z V Międzynarodowego Kongresu Języka Rusińskiego i dotyczy sekcji o rusińskim szkolnictwie. Rozmówcy omawiają wyzwania związane z budowaniem pełnej ścieżki edukacji w języku rusińskim od przedszkola po studia oraz różnicę między wielokulturowością a interkulturowością w szkołach.

Автоматычна транскрипция

Ретрансмісия В радию Лем фмы важены участниці Пят Меджнародного Конґресу Русиньского Языка
перейдеме до секциі О русиньскым школьстві О русиньскым школьстві сме уж многоперейдеме до секциі О русиньскым школьстві О русиньскым школьстві сме уж много
бесідували власно і днеска і вчера так вірю тому же неска будебесідували власно і днеска і вчера так вірю тому же неска буде
зас така добра дискусия тепер власно мала бы выступити професорка Мария Сакачзас така добра дискусия тепер власно мала бы выступити професорка Мария Сакач
Фейса і з Філософічного факультету Університе в Новім Саді вєдну зо славоФейса і з Філософічного факультету Університе в Новім Саді вєдну зо славо
з маґістеров Славіцов Человскій з Одділіня за русиністику Але власну тепер будез маґістеров Славіцов Человскій з Одділіня за русиністику Але власну тепер буде
за них выступати пан професор Фейса так само власно хочу привітати туза них выступати пан професор Фейса так само власно хочу привітати ту
доктора Марека Ґая котрий є власно з Ніваму Зкациі а Молодежі вдоктора Марека Ґая котрий є власно з Ніваму Зкациі а Молодежі в
Братіславій котрый буде неска бесідувати о вызвах Русиньского Народного Школьства на СловакііБратіславій котрый буде неска бесідувати о вызвах Русиньского Народного Школьства на Словакіі
ну а так само пані директорку дрку Марцу Рунянинову з Кленовой зну а так само пані директорку дрку Марцу Рунянинову з Кленовой з
Основной школы з матерску школы Кленова котра буде бесідувати о тым якОсновной школы з матерску школы Кленова котра буде бесідувати о тым як
ці фунґує ці не фунґує кооперация притворінів учеників Дошли ішы куєйній такійці фунґує ці не фунґує кооперация притворінів учеників Дошли ішы куєйній такій
малій зміні в проґрамі а др Нейтен Маркс з Окламскы Університе малмалій зміні в проґрамі а др Нейтен Маркс з Окламскы Університе мал
выступати онляйн але з технічных причын може з ним завтра по тымвыступати онляйн але з технічных причын може з ним завтра по тым
спойме Так же вірю тому же власно і завтра потым будеме кусспойме Так же вірю тому же власно і завтра потым будеме кус
продолжувати в тій дискусиі о русиньскым школьстві На каждый дискусный приспивок маємепродолжувати в тій дискусиі о русиньскым школьстві На каждый дискусный приспивок маєме
ту пятнадцет минут так вірю тому же дотримаме час Міліколеґіні міликолеґови пришлиту пятнадцет минут так вірю тому же дотримаме час Міліколеґіні міликолеґови пришли
до єдной применкы значы Док раз ві то Упрешове та <unk> вдо єдной применкы значы Док раз ві то Упрешове та <unk> в
вашым часопису чы даґзу з Бурніку зо конференциі обєвідце тот реферат будевашым часопису чы даґзу з Бурніку зо конференциі обєвідце тот реферат буде
підписаны зо Сакatie<unk> Мария і зо Славіцечыльовскій Славіцечыльовскій не могла пріс апідписаны зо Сакatie<unk> Мария і зо Славіцечыльовскій Славіцечыльовскій не могла пріс а
вона зо внукоавторка той книжкы котра шывала інтеркультуральна димензия у образовны вертикаливона зо внукоавторка той книжкы котра шывала інтеркультуральна димензия у образовны вертикали
на рускым языку То фактично тройне авторство Я Славіцильовскій і Доротея Будиньскійна рускым языку То фактично тройне авторство Я Славіцильовскій і Доротея Будиньскій
Бабіч Доротея Вона Мастерка Педаґоґіі бадаґоґіом Як ви ту повитеґінота такє АБабіч Доротея Вона Мастерка Педаґоґіі бадаґоґіом Як ви ту повитеґінота такє А
Моя супруга бабила царий Жывут як педаґу Стомнишку лібратство єдінству є тіжМоя супруга бабила царий Жывут як педаґу Стомнишку лібратство єдінству є тіж
так професор Педаґій Моя супруга терас моє пребочынє перед чымі я одогналтак професор Педаґій Моя супруга терас моє пребочынє перед чымі я одогнал
на уж купі раз тоті лямпі Треба на тахі там дарі пийцна уж купі раз тоті лямпі Треба на тахі там дарі пийц
і нам треба єдна лямпа тапети управдано тераз одсутна А яд будуі нам треба єдна лямпа тапети управдано тераз одсутна А яд буду
чекал дадют за Бешыдніцу Як ви це наслю ту єст два пуняцячекал дадют за Бешыдніцу Як ви це наслю ту єст два пуняця
котры бы треба потолкуват образована вертикаля на рускым языку і пуняци інтеркультуральностикотры бы треба потолкуват образована вертикаля на рускым языку і пуняци інтеркультуральности
Нє такій велькій проблем потолкуват з образову вертикалю на рускым языку тоНє такій велькій проблем потолкуват з образову вертикалю на рускым языку то
значыт же тоту сот кажда од нас руска русиньска лемковска зайніца обзначыт же тоту сот кажда од нас руска русиньска лемковска зайніца об
нацийональна меншына в дотічній державі бі треба чыжіц і будзуноплемена а тонацийональна меншына в дотічній державі бі треба чыжіц і будзуноплемена а то
значы жебы сме мали <unk> преподавуванє і в предшкольскым на предшкольскым уровнюзначы жебы сме мали <unk> преподавуванє і в предшкольскым на предшкольскым уровню
і в основношкольскым і в середньошкольскым та і на високошкольскым Ідеально тотоі в основношкольскым і в середньошкольскым та і на високошкольскым Ідеально тото
образовны вертикаля Ні маме Проблемы правда Мали мале чісу зецок то смеобразовны вертикаля Ні маме Проблемы правда Мали мале чісу зецок то сме
чули і хорвацкій а другі другій мам маю проблем але у насчули і хорвацкій а другі другій мам маю проблем але у нас
ту фунґувало мі мали тоту перву о штырі деценіцу нашы тусом братыту фунґувало мі мали тоту перву о штырі деценіцу нашы тусом браты
і сестрі мали од там <unk> р по <unk> мі мали континутиі сестрі мали од там <unk> р по <unk> мі мали континути
розвою і ту лоґічний слід же сме тотой родны продуктивні і мамерозвою і ту лоґічний слід же сме тотой родны продуктивні і маме
тоту образову вертикало жіню каждому Інтеркультуральност нове понятя то не жыє анитоту образову вертикало жіню каждому Інтеркультуральност нове понятя то не жыє ани
у нас у Сербіі Але наша влада єден чы сте чули тоу нас у Сербіі Але наша влада єден чы сте чули то
скоріші Ангєля Меркел тує в Европі гварила же мультікультуральност припадла Чул дахтоскоріші Ангєля Меркел тує в Европі гварила же мультікультуральност припадла Чул дахто
ня хіба Пробуєм потулкувати Значы наша сербска влада підписала ту мчыте соричня хіба Пробуєм потулкувати Значы наша сербска влада підписала ту мчыте сорич
<unk> ци <unk> погля бо помалі як у Слімушнік ідеме до Еужда<unk> ци <unk> погля бо помалі як у Слімушнік ідеме до Еужда
раз і стігнеме але обовязувано на і на тото інкорпоруваня терміна інтеркультуральностраз і стігнеме але обовязувано на і на тото інкорпоруваня терміна інтеркультуральност
до той нашой образовной вертикали або до школства Зой книжкі прочытам ємдо той нашой образовной вертикали або до школства Зой книжкі прочытам єм
тоту част вчора праві дистинґцию і пробує унєс розліку медже мультікультуральност ітоту част вчора праві дистинґцию і пробує унєс розліку медже мультікультуральност і
інтеркультуральносту зо збоку хту даскєри хварі так Авторківа І авторя правя розлікуінтеркультуральносту зо збоку хту даскєри хварі так Авторківа І авторя правя розліку
медже термінами мультікультуральност і інтеркультуральност За розлику мультікультурализма котрий афірмує права розличныхмедже термінами мультікультуральност і інтеркультуральност За розлику мультікультурализма котрий афірмує права розличных
дружтвенных ґрупацийох Зо затримуваньом культурных специфічностих інтеркультурализм ся закладат за отвореност культурокдружтвенных ґрупацийох Зо затримуваньом культурных специфічностих інтеркультурализм ся закладат за отвореност культурок
побудзує сотрудництво іх медзісобне приплятаня Префікс інтерлатиньского медзі означує динамічне суодношыня медзипобудзує сотрудництво іх медзісобне приплятаня Префікс інтерлатиньского медзі означує динамічне суодношыня медзи
культурами Інтеркультурализм подрозуміє зочуваня з проблемами хторіше зявує у одношынях медже ношытелямикультурами Інтеркультурализм подрозуміє зочуваня з проблемами хторіше зявує у одношынях медже ношытелями
розличных культурок іх прилапюваня і почытуваня Інтернезначы єдноставно присутност або сожывот злучайнерозличных культурок іх прилапюваня і почытуваня Інтернезначы єдноставно присутност або сожывот злучайне
мішаня культурок ані замену єдной формі думаня з другу але можливост порумнуванямішаня культурок ані замену єдной формі думаня з другу але можливост порумнуваня
розлічных думаньох ідейох і культурок на єдным просторі Інтикультурализм наводит нам роздумуванярозлічных думаньох ідейох і культурок на єдным просторі Інтикультурализм наводит нам роздумуваня
о розликах психоспознайний сексуальний етнічний культурний реліґійозний і т природы У борбіо розликах психоспознайний сексуальний етнічний культурний реліґійозний і т природы У борбі
проти предрозсудзуваньом у мірным суж жывоту медже народами поєдинцями або ґрупами розличногопроти предрозсудзуваньом у мірным суж жывоту медже народами поєдинцями або ґрупами розличного
походжыня о єднакых можливости образуваня Інтеркультурализм през конкретны приклады уможливиє жебы пришолпоходжыня о єднакых можливости образуваня Інтеркультурализм през конкретны приклады уможливиє жебы пришол
до зочуваня комунікациі меджесобного познаваня і вреднуваня черанків в рідностих і моделядо зочуваня комунікациі меджесобного познаваня і вреднуваня черанків в рідностих і моделя
жывота як і дружтвено етнічного спрованя І попри тым же ся частожывота як і дружтвено етнічного спрованя І попри тым же ся часто
здубу печато же ся мультікультуральна коеґсистенция одвила єдноставно і без проблему Таказдубу печато же ся мультікультуральна коеґсистенция одвила єдноставно і без проблему Така
візия може быти єм візия декору фольклору еґзотикі Сліка єдной мультікультуральной ідіівізия може быти єм візия декору фольклору еґзотикі Сліка єдной мультікультуральной ідіі
котру творят реклямі медиі і інтелектуальців А праве то случас руску нацийональнукотру творят реклямі медиі і інтелектуальців А праве то случас руску нацийональну
зеніцу Сербіі Муж положеш медийох по рускій тузыдом на рускє слово радийотелевізиюзеніцу Сербіі Муж положеш медийох по рускій тузыдом на рускє слово радийотелевізию
на початку <unk> І віка пробує реставруват іділскє веніс Гавріля Костельника зна початку <unk> І віка пробує реставруват іділскє веніс Гавріля Костельника з
початку ХХ віку Цалком точно заміркуване же мультікультурализм не обачує зложеност іпочатку ХХ віку Цалком точно заміркуване же мультікультурализм не обачує зложеност і
позиліня котрі діволюют і напнутост а часто і зражыня медже одвітуючыма колективітетамипозиліня котрі діволюют і напнутост а часто і зражыня медже одвітуючыма колективітетами
його друждва Указуєме ту як авторе на случай якє приходит до формуваняйого друждва Указуєме ту як авторе на случай якє приходит до формуваня
даякій файті скіняняного дзвона по торім шыєдна ґрупа заварла як до ґалеткідаякій файті скіняняного дзвона по торім шыєдна ґрупа заварла як до ґалеткі
і придружала практикуват однародзовацку ідеолоґію в перешлых часах Єдній ґрупі наслідників совітскійі придружала практикуват однародзовацку ідеолоґію в перешлых часах Єдній ґрупі наслідників совітскій
і кумінтерновской теориі праксы было можливене жебы в II віку Руснацох третіралиі кумінтерновской теориі праксы было можливене жебы в II віку Руснацох третірали
як субетнос другого народу А іх язык як діалект языка одредного народуяк субетнос другого народу А іх язык як діалект языка одредного народу
То ім допущувал децениями відворены ізоляциюнізм мультікультурализма Неґативны послідкы длугорочного невіходзыня наТо ім допущувал децениями відворены ізоляциюнізм мультікультурализма Неґативны послідкы длугорочного невіходзыня на
наукову аґору мед за тым присутні в руской нацийонализеніциі і мєшка Інтеркультурализмнаукову аґору мед за тым присутні в руской нацийонализеніциі і мєшка Інтеркультурализм
з другого боку по свойой природи унеможливіє наставаня подобного ізоляцийонізма і уз другого боку по свойой природи унеможливіє наставаня подобного ізоляцийонізма і у
конкретным случаю здявюваня свойой файтовой ґетоізациі інформуваня претору неосудзуваный факт неприпознуваня Русиноруснавскоконкретным случаю здявюваня свойой файтовой ґетоізациі інформуваня претору неосудзуваный факт неприпознуваня Русиноруснавско
карпатского реалю послероспаду Совітского Союзу Кєд бы условія паралельного жывота были уклоненыкарпатского реалю послероспаду Совітского Союзу Кєд бы условія паралельного жывота были уклонены
односно кєд было уможливене непрепєтанє культурок і науковых спознаньонь До іґноруваня слабістичнойодносно кєд было уможливене непрепєтанє культурок і науковых спознаньонь До іґноруваня слабістичной
наукы і цензуруваня релевантных інформациіх не могло б і пріст Інтеркультуралистичне приплятаєнаукы і цензуруваня релевантных інформациіх не могло б і пріст Інтеркультуралистичне приплятає
нова можливост і корочей ґузбліжуваню і розуміню розличных людох і культурок Саманова можливост і корочей ґузбліжуваню і розуміню розличных людох і культурок Сама
Лексема інтер медзі упуцує на динаміку і діалоґ Доґлексемі мультус плюрес вельоЛексема інтер медзі упуцує на динаміку і діалоґ Доґлексемі мультус плюрес вельо
велі веци ніг імплікує єм істочасове существуваня веци елементах у тым контекстувелі веци ніг імплікує єм істочасове существуваня веци елементах у тым контексту
веци культурох Пребегнім през Пості презентів з оглядом же сум є добылвеци культурох Пребегнім през Пості презентів з оглядом же сум є добыл
невієднал придружыня часу а блюсловіян Тему сы видели Пришли сме стретком <unk>невієднал придружыня часу а блюсловіян Тему сы видели Пришли сме стретком <unk>
віку Часом Руснаци напрыдували о економскым нацийональным і культурным жывоцим формували свойвіку Часом Руснаци напрыдували о економскым нацийональным і культурным жывоцим формували свой
язык досталі статус нацийональной меншыны <unk> року Зачували го в період <unk>язык досталі статус нацийональной меншыны <unk> року Зачували го в період <unk>
столітя уключы тот період од <unk> децені од конця той войны постолітя уключы тот період од <unk> децені од конця той войны по
таквану більшов революцию <unk> р кєд были єдині медже своіма сонародниками зтаквану більшов революцию <unk> р кєд были єдині медже своіма сонародниками з
укарпатского реалу Пунеже РіЗ рускєдне просити дружбо дзвігало свою народну бышену наукарпатского реалу Пунеже РіЗ рускєдне просити дружбо дзвігало свою народну бышену на
уроні літературного языка вонго запровазувало і до школох обявлений першы буква Михайлоуроні літературного языка вонго запровазувало і до школох обявлений першы буква Михайло
Полівкі першый учернік першы зборник поезиі першы новінькій календар основаля перша друкарняПолівкі першый учернік першы зборник поезиі першы новінькій календар основаля перша друкарня
на рускым языку При даку з вес як <unk> роками обявлена першна рускым языку При даку з вес як <unk> роками обявлена перш
ґраматика башку з рімского руского языка од др Гари Костельника Міколику <unk>ґраматика башку з рімского руского языка од др Гари Костельника Міколику <unk>
Юрияна Рамача I Шытскі предметы на рускым языку вічуєш нешкол трох ємЮрияна Рамача I Шытскі предметы на рускым языку вічуєш нешкол трох єм
у трьох основных школах і то так же парцияльно у рускым кєрестуу трьох основных школах і то так же парцияльно у рускым кєресту
рез шіцкій клясы на жаль єдвелькє чысло єст якій циркыцк дяк урез шіцкій клясы на жаль єдвелькє чысло єст якій циркыцк дяк у
тым єдным рускым земльом Укуцуре Отримуєме одзіліня Шірі пийц кєд <unk>eo<unk>y кєдтым єдным рускым земльом Укуцуре Отримуєме одзіліня Шірі пийц кєд <unk>eo<unk>y кєд
і кєди можеме запровадити такє одзіліня жебы сме мали вшыткы придметы іі кєди можеме запровадити такє одзіліня жебы сме мали вшыткы придметы і
тото і фізыку хемів ци довали ту ґіоґрафів іт У другых условнотото і фізыку хемів ци довали ту ґіоґрафів іт У другых условно
повест рускых стретках як то колеґа Валерий Варжыл у русиньскых державах тыхповест рускых стретках як то колеґа Валерий Варжыл у русиньскых державах тых
русиньскых стретку тых ra А наздам ся же то не буде пушвідкорусиньскых стретку тых ra А наздам ся же то не буде пушвідко
і Дзюрдзьові куцур Кєресту нам остатня твердіня Як мі чяжко ту повесті Дзюрдзьові куцур Кєресту нам остатня твердіня Як мі чяжко ту повест
про тодріволітет куцур Кєрестур але Кєресту найсе тварды Путимпітоні Примале чысло школярохпро тодріволітет куцур Кєрестур але Кєресту найсе тварды Путимпітоні Примале чысло школярох
там де неможливости орґанізуваня порядных наставин рускым языку орґанізуєш вілчуваня руского языкатам де неможливости орґанізуваня порядных наставин рускым языку орґанізуєш вілчуваня руского языка
з елементами нацийональной культурі Предмет віборный і заступеный Уст двома годинами тіжньовомз елементами нацийональной культурі Предмет віборный і заступеный Уст двома годинами тіжньовом
Вон заступеню бачкы туполі ґусподзінцих куцуре постою куцурето порядна а постоіх тоВон заступеню бачкы туполі ґусподзінцих куцуре постою куцурето порядна а постоіх то
вибераздж мішаных можество а може і Сербіі дакєди выберу Мадярох мі Явибераздж мішаных можество а може і Сербіі дакєди выберу Мадярох мі Я
чуєм ту од колеґіі іменяка ємена мойого Михайла Капраля же як Мадяречуєм ту од колеґіі іменяка ємена мойого Михайла Капраля же як Мадяре
успішно помаджерили Русинов а мі в куцуре так успішно порусначыли Мадяро жеуспішно помаджерили Русинов а мі в куцуре так успішно порусначыли Мадяро же
то треба жебы нам пришол на курс Так же укуцуры мами такто треба жебы нам пришол на курс Так же укуцуры мами так
кудзедзеріборно і Сербіі і Мадяре виберай рускій язык Новым садж Новой Роховыкудзедзеріборно і Сербіі і Мадяре виберай рускій язык Новым садж Новой Роховы
Приміны каміні ушіду Кіжду жебы пішолна і хоснуваня руской языка основаный одділіняПриміны каміні ушіду Кіжду жебы пішолна і хоснуваня руской языка основаный одділіня
факульту пучана як од судна ґрупа пременувана так так нєшка жє іфакульту пучана як од судна ґрупа пременувана так так нєшка жє і
робі істу ма барз мале чысло на штрьох роках неосновных академскых студияхробі істу ма барз мале чысло на штрьох роках неосновных академскых студиях
по єдного студента односно студенткі на мастеру до спицеро а на докторатупо єдного студента односно студенткі на мастеру до спицеро а на докторату
гонту Віборно та выбераю мі тот контрастінна ґраматика морфосинтакса аґлицкого і рускогогонту Віборно та выбераю мі тот контрастінна ґраматика морфосинтакса аґлицкого і руского
языка то такє популярне І то м може буде етовіза карта жебыязыка то такє популярне І то м може буде етовіза карта жебы
мсе враты на факультет як професор Мрітус але о тым мотым услушымсе враты на факультет як професор Мрітус але о тым мотым услушы
дознішка хвальом Уромікох єднорочых в проєктах одзіленя за русиністику і два подпроєктідознішка хвальом Уромікох єднорочых в проєктах одзіленя за русиністику і два подпроєкті
правені а то діґітализация комплетной літературы со нашы ідалиі Ту нормально нівелькійправені а то діґітализация комплетной літературы со нашы ідалиі Ту нормально нівелькій
проблем бо ани нашы вельо предкі не відали то даякій тисяч книжкіпроблем бо ани нашы вельо предкі не відали то даякій тисяч книжкі
Та дум то ні даківде проблем єм треба дакус добі Грошы чыТа дум то ні даківде проблем єм треба дакус добі Грошы чы
аґітувати новы епіні мані Ірыхтуваня учыників за тоту інтеркультуральну наставу Відутраз мамиаґітувати новы епіні мані Ірыхтуваня учыників за тоту інтеркультуральну наставу Відутраз мами
учыбнікі Юлияна Тамаша украіньского академіка торі писаний осемдесятых роках де наша літератураучыбнікі Юлияна Тамаша украіньского академіка торі писаний осемдесятых роках де наша література
товар Валері зна краш інкорпурано дукіньскій де ся наход зашыткі там нетовар Валері зна краш інкорпурано дукіньскій де ся наход зашыткі там не
зм лест є Украінка чудаций некотри в нашым рузнацтві знаю абсолютну нічзм лест є Украінка чудаций некотри в нашым рузнацтві знаю абсолютну ніч
але так дрилюваны ґенерациі <unk> рокі <unk> і тот вашыцку міняц іале так дрилюваны ґенерациі <unk> рокі <unk> і тот вашыцку міняц і
заступит так жебы мі учыли насампред О За тридцет років внимали єдногозаступит так жебы мі учыли насампред О За тридцет років внимали єдного
руского автора домашнього автора Вшы учыме од дакых котрі уж припадают неруского автора домашнього автора Вшы учыме од дакых котрі уж припадают не
концу <unk> віка але стретку I половкі ХХ віка теже треба сутконцу <unk> віка але стретку I половкі ХХ віка теже треба сут
членысткы учебнікі а о тым штук зробит Спомина же тота книжка віданачленысткы учебнікі а о тым штук зробит Спомина же тота книжка відана
в Лоні і на тым шыроди тури так як маны фест Дзешв Лоні і на тым шыроди тури так як маны фест Дзеш
давай препорукы учытельом і педаґіном з заводу в Войвудині з трима сутрудзуємедавай препорукы учытельом і педаґіном з заводу в Войвудині з трима сутрудзуєме
і то потримую совідавателі книжкы попри Рускыма Жадаме жебы і діґализация іі то потримую совідавателі книжкы попри Рускыма Жадаме жебы і діґализация і
інтеркультуральност были і інкорпоруваный до нашой нацийональной стратеґіі потерашні нацийональны совіті таінтеркультуральност были і інкорпоруваный до нашой нацийональной стратеґіі потерашні нацийональны совіті та
ци ту були там єдний партиі даякій там червений ци даякій партиіци ту були там єдний партиі даякій там червений ци даякій партиі
жолтий ци даякій там цифруваний Чи тераз белявей вше як уж іжолтий ци даякій там цифруваний Чи тераз белявей вше як уж і
тоты Нацийональный совіті в мают зо свою політичну фуздину та нихто нетоты Нацийональный совіті в мают зо свою політичну фуздину та нихто не
дбал о стратеґіі новий і єдну сме яку жіной провели і тотатірваладбал о стратеґіі новий і єдну сме яку жіной провели і тотатірвала
до <unk> Під років робиме так надзіво як гладя Пумурів кєд ємдо <unk> Під років робиме так надзіво як гладя Пумурів кєд єм
Ідзы Ідзи ні зна дзы закончий та такій з мі а тоІдзы Ідзи ні зна дзы закончий та такій з мі а то
хасную тотій однародженій той ґрупі котра нас ґетоізувала дві минуты Ев закончымхасную тотій однародженій той ґрупі котра нас ґетоізувала дві минуты Ев закончым
бешыдувал зикуючы інтеркультуральности еруснаци мают можливост да тераз правят учебникі де будубешыдувал зикуючы інтеркультуральности еруснаци мают можливост да тераз правят учебникі де буду
свойо усучасництв і де будут мусит знат о тых другых языку службеныхсвойо усучасництв і де будут мусит знат о тых другых языку службеных
увидіні значы мі не знам ніж Мадярох не знам ніж румунох неувидіні значы мі не знам ніж Мадярох не знам ніж румунох не
знам і Словакох а вони тіж мают не урядове хоснуваня і каждізнам і Словакох а вони тіж мают не урядове хоснуваня і кажді
каждого і лектіра знат лектіра кєд деці чытают школьскы чтаня І тотокаждого і лектіра знат лектіра кєд деці чытают школьскы чтаня І тото
мушым єдні другых а не там деякых споза дні просторономіжні значы Імушым єдні другых а не там деякых споза дні просторономіжні значы І
Єдноставно думам же робота дале ся фокусує на інтеркультураз на пляну языкаЄдноставно думам же робота дале ся фокусує на інтеркультураз на пляну языка
та указує о тым же кєд омі маме од такого сужота іта указує о тым же кєд омі маме од такого сужота і
хунґаризмі і ґерманізмі і сербізмі анґлицизмі в ной час тай туртизмі Еопрашалхунґаризмі і ґерманізмі і сербізмі анґлицизмі в ной час тай туртизмі Еопрашал
там Сенка Бенцік утвердили сунґризмі одоляти як ашол галом редол рошли кайсатам Сенка Бенцік утвердили сунґризмі одоляти як ашол галом редол рошли кайса
капуса подр Гана Тіріс котра Вам ту Мадярскій знал о призвиску Боднаркапуса подр Гана Тіріс котра Вам ту Мадярскій знал о призвиску Боднар
Варґа Ваше Ждудашы папа сакыш Муємача о том кухар фейсварисме жыту зВарґа Ваше Ждудашы папа сакыш Муємача о том кухар фейсварисме жыту з
Шыкєру мац ід а по месци твореня точно візме локациі одкац повезмеШыкєру мац ід а по месци твореня точно візме локациі одкац повезме
мож повес же закєдишній угорскій пришло значне чысло руснацих до Лачкій Бесермініімож повес же закєдишній угорскій пришло значне чысло руснацих до Лачкій Бесермініі
Вінаі Віславскій еделіньскій Ємейди Мади мученьскій Макаі Салонтай Маґучу і Фалюші КашаіВінаі Віславскій еделіньскій Ємейди Мади мученьскій Макаі Салонтай Маґучу і Фалюші Кашаі
Кєрестурік Медєші Дорохазі Сиґєді Радвані Рускай Кєвеш і другій Маменизмів техні нормальнуКєрестурік Медєші Дорохазі Сиґєді Радвані Рускай Кєвеш і другій Маменизмів техні нормальну
транспорту примету каждого хоснуваня старох мебель анлясе антена бранза курбля пумпа іттранспорту примету каждого хоснуваня старох мебель анлясе антена бранза курбля пумпа іт
популярнишка пумпу і пумпу зна це вік Здунєц ЕСКлопа і подне естіпопулярнишка пумпу і пумпу зна це вік Здунєц ЕСКлопа і подне есті
Гавріл Костельник <unk> бачал же маме дакі сербізник то і ніхто вецеГавріл Костельник <unk> бачал же маме дакі сербізник то і ніхто веце
і вішмарі вонка такє у кєди год як і год паме дакі вішмарі вонка такє у кєди год як і год паме дак
лем баші подобны мі за жым два три вішмарелі до пумку проделем баші подобны мі за жым два три вішмарелі до пумку проде
Привичте пану професо У тым бесідуєме также інтеркультурализм шы і одражує іПривичте пану професо У тым бесідуєме также інтеркультурализм шы і одражує і
на языку а то значы в новых учебніках на новых основах дена языку а то значы в новых учебніках на новых основах де
мусіт знат і тоті такій заєдніцкій то нас ідзея і збіжы дякуємемусіт знат і тоті такій заєдніцкій то нас ідзея і збіжы дякуєме
брашыні пану професору писорі Но а терез тепер попрошу пана доктора Марекаябрашыні пану професору писорі Но а терез тепер попрошу пана доктора Марекая
абы нам дашто повіл о вызвах во русиньскым Народносным школьстві Дорога одборабы нам дашто повіл о вызвах во русиньскым Народносным школьстві Дорога одбор
на громаду дорогы притону на конґресі дорогы приятелі і ентузиясты розвитку русиньскогона громаду дорогы притону на конґресі дорогы приятелі і ентузиясты розвитку русиньского
Народного Школьства на Словакі в світі Мож повісти же русиньскє Народносне ШкольствоНародного Школьства на Словакі в світі Мож повісти же русиньскє Народносне Школьство
ся на Словакі розвиват без важных політичных перешкод цалком континуально уже вышеся на Словакі розвиват без важных політичных перешкод цалком континуально уже выше
<unk> років В етапах свого істнуваня собом стрітило і з ріжныма етапами<unk> років В етапах свого істнуваня собом стрітило і з ріжныма етапами
і ефективітов його істнуваня Дуже часто прото было потрібне активно рефлектувати наі ефективітов його істнуваня Дуже часто прото было потрібне активно рефлектувати на
многы курикулярны леґіслятивны зміны котры законы наряджыня влады і выглажкы державы заводжалимногы курикулярны леґіслятивны зміны котры законы наряджыня влады і выглажкы державы заводжали
і пропонували цілоплошно імплементувати Діяло ся так в роках <unk> І актуальноі пропонували цілоплошно імплементувати Діяло ся так в роках <unk> І актуально
ся так поступно діє і од року <unk> Одто перебігать З могося так поступно діє і од року <unk> Одто перебігать З мого
погляду перша релятивно успішна приготовлена поступна і продумана реформа основного школства котрапогляду перша релятивно успішна приготовлена поступна і продумана реформа основного школства котра
ся має за курто проявити і в релятивных або релевантных змінах Нася має за курто проявити і в релятивных або релевантных змінах На
каждійній школі на Словакі а то уж од септембра <unk> Тот факткаждійній школі на Словакі а то уж од септембра <unk> Тот факт
мож поважувати і заєдну і з найвекшых актуальных вызел русиньского Народносного Школьствамож поважувати і заєдну і з найвекшых актуальных вызел русиньского Народносного Школьства
В тім духу мож спомянути же новы школьскы освітны проґрамы котры сутВ тім духу мож спомянути же новы школьскы освітны проґрамы котры сут
в рамках актуально перебігаючой реформы поступно продукуваны і іновуваны рахуют наполно ів рамках актуально перебігаючой реформы поступно продукуваны і іновуваны рахуют наполно і
і з навчаньом лекций русиньского языка і літературы Тот факт є ствердженийі з навчаньом лекций русиньского языка і літературы Тот факт є стверджений
єствуваньом рамковых учыных плянів прошколы з навчаным языком і з навчаньом языкаєствуваньом рамковых учыных плянів прошколы з навчаным языком і з навчаньом языка
народносных меншын Іщі од марця <unk> учытелі із основных школ з навчальнымнародносных меншын Іщі од марця <unk> учытелі із основных школ з навчальным
языком русиньскым і знавчаньом русиньского языка конкретно Основна Школа з Матерской школуязыком русиньскым і знавчаньом русиньского языка конкретно Основна Школа з Матерской школу
Клинова і Основна школа з матерску школу Каона Розтука і Основна школаКлинова і Основна школа з матерску школу Каона Розтука і Основна школа
на улиці Коменьского в Меджлабірцях брали участ на іновачнім освітнім проґрамі підна улиці Коменьского в Меджлабірцях брали участ на іновачнім освітнім проґрамі під
назвом Школа про ХХ стороча зміны в основній освіті Тот орґанізувал Народныйназвом Школа про ХХ стороча зміны в основній освіті Тот орґанізувал Народный
Інститут Освіты і Молодежі під моім виджом Участны того освітного проґраму дісталиІнститут Освіты і Молодежі під моім виджом Участны того освітного проґраму дістали
інформациі як імплементувати актуальны зміны в основній освіті Самособо ся дотыкало іінформациі як імплементувати актуальны зміны в основній освіті Самособо ся дотыкало і
навчаня предмету русиньскій язык література котрий зістал в тых школах і надаленавчаня предмету русиньскій язык література котрий зістал в тых школах і надале
певно зачленей До того самого процесу ся о рік не скорше запилипевно зачленей До того самого процесу ся о рік не скорше запили
і дальшы основны школы здаяко форму навчаня русиньского языка переважно і зі дальшы основны школы здаяко форму навчаня русиньского языка переважно і з
формо з навчаньом русиньского языка і з формо навчаня того предмету вформо з навчаньом русиньского языка і з формо навчаня того предмету в
рамках лекций з чысла тзв диспонибільных лекций в рамках навчального Пляну прошколырамках лекций з чысла тзв диспонибільных лекций в рамках навчального Пляну прошколы
з навчальным языком словацкым Деєдным і споєных предметів є і русиньскы языкз навчальным языком словацкым Деєдным і споєных предметів є і русиньскы язык
і література Мал на думі конкретно основну школу з Мательского школы Михалаі література Мал на думі конкретно основну школу з Мательского школы Михала
Супер Радванина Лабіцом Споєнну школу Усиднику і свою зло Школу Основна школаСупер Радванина Лабіцом Споєнну школу Усиднику і свою зло Школу Основна школа
потім Основну Школу Уменьского Свиднику Основну школу на улиці Духновичовий в Меджлабицахпотім Основну Школу Уменьского Свиднику Основну школу на улиці Духновичовий в Меджлабицах
Учытелі тых школ дістали можнос брати участ на освітных активітах ученых проУчытелі тых школ дістали можнос брати участ на освітных активітах ученых про
учытелів котры понукали тзв Реґіональны Центра Підпоры Учытелів Тых є на Словакіучытелів котры понукали тзв Реґіональны Центра Підпоры Учытелів Тых є на Словакі
актуально докопы щіріцят і істнуют в рамках імплементациі плянув новой одовности Проактуально докопы щіріцят і істнуют в рамках імплементациі плянув новой одовности Про
наш реґіон сут найважнійшыма тоты і з них котры активно і ефективнонаш реґіон сут найважнійшыма тоты і з них котры активно і ефективно
діют про окресы гуман снина і Меджілабірциі Свідник і зробків Учытелів вдіют про окресы гуман снина і Меджілабірциі Свідник і зробків Учытелів в
нашых школах інформуют в першым ряді о філософіі реформы о змінах методахнашых школах інформуют в першым ряді о філософіі реформы о змінах методах
і формах навчаня а подобно Ініциятивном і про зміну отвореным учытелям зарівноі формах навчаня а подобно Ініциятивном і про зміну отвореным учытелям зарівно
нукают індивідуальний менторинґ Будме собісті близше пописати і дальшы актуальны вызвы русиньскогонукают індивідуальний менторинґ Будме собісті близше пописати і дальшы актуальны вызвы русиньского
Нароносного Школьства мнугразим бесідувал о тій проблематиці на ріжных фурах і своіхНароносного Школьства мнугразим бесідувал о тій проблематиці на ріжных фурах і своіх
особных поглядів скусаности Думал єм же бы може было інтересне курто бадатиособных поглядів скусаности Думал єм же бы може было інтересне курто бадати
і розанализувати тоту проблематику і з вшыткыма доступныма інформациями і датами наі розанализувати тоту проблематику і з вшыткыма доступныма інформациями і датами на
вебі І што конкретне бы може о тій проблематиці выґенерувала і яквебі І што конкретне бы може о тій проблематиці выґенерувала і як
бы інформувала публику актуально дуже хосенна а хоснована умила інтеліґенция Такуєм собібы інформувала публику актуально дуже хосенна а хоснована умила інтеліґенция Такуєм собі
в тым баданю і з давку звідавости поміг конкретныма інструментами ґенеративной умилоінтеліґенциів тым баданю і з давку звідавости поміг конкретныма інструментами ґенеративной умилоінтеліґенциі
конкретно <unk>Pta<unk> А тыж мі ай а то з цільом што быконкретно <unk>Pta<unk> А тыж мі ай а то з цільом што бы
выґенерували при моім промті або заданю і з звучаньом Актуальны вызвы навчанявыґенерували при моім промті або заданю і з звучаньом Актуальны вызвы навчаня
русиньского языка і літературы Мій малый експеримент мене справды не сподівал врусиньского языка і літературы Мій малый експеримент мене справды не сподівал в
якы правдивы інформациі мі умела інтеліґенция за курту понукла Зає помочы беручіякы правдивы інформациі мі умела інтеліґенция за курту понукла Зає помочы беручі
до увагы і власны погляды спробую Вам то в окремых аспектах тепердо увагы і власны погляды спробую Вам то в окремых аспектах тепер
одпрезентувати Найвекшу актуальну вызволу до будучности в односиню кустализациі научыня русиньского языкаодпрезентувати Найвекшу актуальну вызволу до будучности в односиню кустализациі научыня русиньского языка
на словацкых школах є в першым ряді проґресивна асиміляция русиньской мінориты вна словацкых школах є в першым ряді проґресивна асиміляция русиньской мінориты в
рамках Словакі на ріжных рівнях Дальше є важне спомянути Низкій спонтаний інтересрамках Словакі на ріжных рівнях Дальше є важне спомянути Низкій спонтаний інтерес
в родичыв і дітей научаня русиньского языка Фінаншны і леґіслятивны аспекты сутв родичыв і дітей научаня русиньского языка Фінаншны і леґіслятивны аспекты сут
самособом про істнуваня Народовных школы так само дуже важны Хоц Міністерство школьствасамособом про істнуваня Народовных школы так само дуже важны Хоц Міністерство школьства
додає фінансны средства на підпору народносного школства іх вышка і доступніст єсдодає фінансны средства на підпору народносного школства іх вышка і доступніст єс
правила одповід на тому не єст правила одповіда тому як моментально єправила одповід на тому не єст правила одповіда тому як моментально є
потрібне сатурувати Дальшым проблемом є актуально низкє чысло русиньскых народовскых Школ іпотрібне сатурувати Дальшым проблемом є актуально низкє чысло русиньскых народовскых Школ і
окрема ефективна істнуваня такых школ Главно основны школы з навчальным языком русиньскыокрема ефективна істнуваня такых школ Главно основны школы з навчальным языком русиньскы
мают правила проблем і з низкым чыслом школярів Тоты школы мож алемают правила проблем і з низкым чыслом школярів Тоты школы мож але
з нашой перспективы поважувати за ключовы про захованя русиньского языка ідентита вз нашой перспективы поважувати за ключовы про захованя русиньского языка ідентита в
конкретных реґіонах Проблематику абсенциі квалифікуваных учытелів русиньского языка колем часточно ся покушатконкретных реґіонах Проблематику абсенциі квалифікуваных учытелів русиньского языка колем часточно ся покушат
рішати Народный Інститут Освіты і Молодыжі через орґанізуваня ріжных форем освітных активітрішати Народный Інститут Освіты і Молодыжі через орґанізуваня ріжных форем освітных активіт
про учытелів кутры в рамках праксы навчают предмет русиньскій язык но непро учытелів кутры в рамках праксы навчают предмет русиньскій язык но не
сут про його навчаня полноквалифікуваны Актуально сут до кінця того календарного рокасут про його навчаня полноквалифікуваны Актуально сут до кінця того календарного рока
В Понукініваму дві інтересны активіты Першо активітовє одборный семінар під назвом ДіалоґуВ Понукініваму дві інтересны активіты Першо активітовє одборный семінар під назвом Діалоґу
о інклюзіі выхоснуваня языків народносных меншын в школьскій освітній системі буде ученийо інклюзіі выхоснуваня языків народносных меншын в школьскій освітній системі буде учений
шырокій педаґоґічній і непедаґоґічній громаді а буде напрямлений на презентуваня можности выхоснуваняшырокій педаґоґічній і непедаґоґічній громаді а буде напрямлений на презентуваня можности выхоснуваня
языків народосных меншын Конкретно мадярской німецкой румской русиньской і украіньской Спомянутий семінарсяязыків народосных меншын Конкретно мадярской німецкой румской русиньской і украіньской Спомянутий семінарся
одбуде презенчно дня <unk> новембра <unk> в просторах великой Авы Крайского Працовискаодбуде презенчно дня <unk> новембра <unk> в просторах великой Авы Крайского Працовиска
Народного Інституту Освіты і Молодежі в Пряшові Учытелям і педаґоґічным асистентам ізНародного Інституту Освіты і Молодежі в Пряшові Учытелям і педаґоґічным асистентам із
школ з будяку форму навчаня русиньского языка або і про шыроку учытельскушкол з будяку форму навчаня русиньского языка або і про шыроку учытельску
громаду нівам приготовил і проґрам іновачной освіты під назвов Школа про <unk>громаду нівам приготовил і проґрам іновачной освіты під назвов Школа про <unk>
стороча зміна освітній области язык і комунікация під област навчаня першого языкастороча зміна освітній области язык і комунікация під област навчаня першого языка
язык народносных меншын Тот проґрам буде заміряный на новы освітны стандарды русиньскогоязык народносных меншын Тот проґрам буде заміряный на новы освітны стандарды русиньского
языка і літературы в первім і в другій циклі основной освіты Участнымязыка і літературы в первім і в другій циклі основной освіты Участным
понукне простор на пошыріня і проглюбліня знань о курикулярных змінах і напонукне простор на пошыріня і проглюбліня знань о курикулярных змінах і на
здобытя способностей потрібных при заводжаню нового світного стандарду до едукациной праксы Приголосуваняздобытя способностей потрібных при заводжаню нового світного стандарду до едукациной праксы Приголосуваня
на обідві споминаны активіты уж і активне на Выбіні Ваму В близкымна обідві споминаны активіты уж і активне на Выбіні Ваму В близкым
часі буду о спомянутых можностях освіты учытелів іщы ближе інформувати Велико вызвочасі буду о спомянутых можностях освіты учытелів іщы ближе інформувати Велико вызво
актуально здає быти і снажыня русиньскых активістів о імплементацию навчаня предмету русиньскійактуально здає быти і снажыня русиньскых активістів о імплементацию навчаня предмету русиньскій
язык література в условіях середніх школы Іщы <unk> марца <unk> была зязык література в условіях середніх школы Іщы <unk> марца <unk> была з
ініциятивы Округлого стола Русинів в Словакі русиньской Обороды на Словакі і веджыняініциятивы Округлого стола Русинів в Словакі русиньской Обороды на Словакі і веджыня
Крайского працовиска Нівану в Пряшові адресувана писом на жадост о стрічу ВедучомуКрайского працовиска Нівану в Пряшові адресувана писом на жадост о стрічу Ведучому
Одбору Школьства Пряшівского Самоуправного Краю панови докторови Янові Фурманові Могли бы сяОдбору Школьства Пряшівского Самоуправного Краю панови докторови Янові Фурманові Могли бы ся
такым способом преконсультувати можности будучой імплементациі научаня предмету на середніх школах втакым способом преконсультувати можности будучой імплементациі научаня предмету на середніх школах в
пряшівскым краю написомну жадост Написамну жадост пришла лем телефонічна одповід і зпряшівскым краю написомну жадост Написамну жадост пришла лем телефонічна одповід і з
приобіцяньом же в близкым часі ся така стріча одбуде Аже нас одборприобіцяньом же в близкым часі ся така стріча одбуде Аже нас одбор
школьства буде допереду істі контактувати Актуально по опакуваным снажыню активістів в тымшкольства буде допереду істі контактувати Актуально по опакуваным снажыню активістів в тым
тыжню ся розпочали новы дискусиі на тоту тему і оглядат то тактыжню ся розпочали новы дискусиі на тоту тему і оглядат то так
же в близкым часі бы ся споминана стріча справды мала одбыти Вірюже в близкым часі бы ся споминана стріча справды мала одбыти Вірю
же вєдно із веджыньом одбору школьства найдут заступцове русиньскых орґанізаций способ якже вєдно із веджыньом одбору школьства найдут заступцове русиньскых орґанізаций способ як
систематично поступно запроводити навчаня русиньского языка і на нашых середніх школах Тымсистематично поступно запроводити навчаня русиньского языка і на нашых середніх школах Тым
ділом бы ся цілено выбудувала Континуйте навчаня предмету русиньскій язык і літератураділом бы ся цілено выбудувала Континуйте навчаня предмету русиньскій язык і література
од матерскых школ аж по університу дякую Вам за позорност рекли Ноод матерскых школ аж по університу дякую Вам за позорност рекли Но
попрошу тепер докторку Марціну Урданинову абы выступила так само Дорогоучастникы конґресу Важеныпопрошу тепер докторку Марціну Урданинову абы выступила так само Дорогоучастникы конґресу Важены
приятелі моі довольте мі поділити ся з вами о пару думок іприятелі моі довольте мі поділити ся з вами о пару думок і
уваг на тему куріс практи Vo<unk> А як фунґує або не фунґуєуваг на тему куріс практи Vo<unk> А як фунґує або не фунґує
кооперация при творіню учебників Довольте мі допомнити тоту назву мого вкладу окооперация при творіню учебників Довольте мі допомнити тоту назву мого вкладу о
пару слов куркулю memтика в школах або школьска реформа в условіях непару слов куркулю memтика в школах або школьска реформа в условіях не
лем русиньскых школ а єй допад на каждоденний жывот в нашых школахлем русиньскых школ а єй допад на каждоденний жывот в нашых школах
Чом реформа пришла до школ Кажда реформа а не лем в школьствіЧом реформа пришла до школ Кажда реформа а не лем в школьстві
выходит з потребы реаґувати на зміны в сполочности на новы технолоґіі котрывыходит з потребы реаґувати на зміны в сполочности на новы технолоґіі котры
навколо нас на нове очекаваня родиців од школы а самособов і очекуванянавколо нас на нове очекаваня родиців од школы а самособов і очекуваня
самотных школерів Школяр днис вырастат в діґітальным світі Середовискі де інформациі течутсамотных школерів Школяр днис вырастат в діґітальным світі Середовискі де інформациі течут
скоріше як перед часом Задачу школы не є лем школерям передати інформациіскоріше як перед часом Задачу школы не є лем школерям передати інформациі
а чекати же ся іх навчыт на памят Нову задачом школ єа чекати же ся іх навчыт на памят Нову задачом школ є
вести іх і критичному роздумуваню і творчости а способности спілупрацувати а бытивести іх і критичному роздумуваню і творчости а способности спілупрацувати а быти
діґітально ґрамотныма Множестві інформаций але і дезінформациі Бы школер міг заблудити єдіґітально ґрамотныма Множестві інформаций але і дезінформациі Бы школер міг заблудити є
треба іх учыти технолоґіі безпечно вжывати а робити з нима так жебытреба іх учыти технолоґіі безпечно вжывати а робити з нима так жебы
ім были на хосен а не на загубу Цільом реформы є модернеім были на хосен а не на загубу Цільом реформы є модерне
навчаня котре підпорює компетенциі практичне навчаня індивідуальны потребы каждого школеря а приправенавчаня котре підпорює компетенциі практичне навчаня індивідуальны потребы каждого школеря а приправе
нос на вызвы ХХ стороча Реформа котра ся заваджат уж другій рікнос на вызвы ХХ стороча Реформа котра ся заваджат уж другій рік
в школах і в нашой в Кляновой має амбіцию посунути школьство тымв школах і в нашой в Кляновой має амбіцию посунути школьство тым
напрямом Што принесе зміна про каждого участного Участниками школьского систему є школанапрямом Што принесе зміна про каждого участного Участниками школьского систему є школа
учытель школяр але і родич Што принесе школам Предовшыткым є то можноучытель школяр але і родич Што принесе школам Предовшыткым є то можно
сприспособити навчаня реальным потребам а можно стям школы Школя є веце автономнасприспособити навчаня реальным потребам а можно стям школы Школя є веце автономна
з погляду осягу навчаня навчальных форем а метод а роботы в клясіз погляду осягу навчаня навчальных форем а метод а роботы в клясі
Документ як школьскє навчальный проґрам уж не полнит лем функцию мертвого документуДокумент як школьскє навчальный проґрам уж не полнит лем функцию мертвого документу
котрий в шуфлятси цілий рік покы го не треба ревідувати ключовом зміномкотрий в шуфлятси цілий рік покы го не треба ревідувати ключовом зміном
єст заведіня новых стандардів ці в штатным навчальным проґрамі або і школьскымєст заведіня новых стандардів ці в штатным навчальным проґрамі або і школьскым
на основі штатного Што приносит Штатный Навчальный Проґрам по новому Бівший притискна основі штатного Што приносит Штатный Навчальный Проґрам по новому Бівший притиск
на компетенциі то значыт способно схоснувати знаня в практици не лем іхна компетенциі то значыт способно схоснувати знаня в практици не лем іх
репродукувати ліпший в выступы учітелів в клясах то значыт жебы учытель зналрепродукувати ліпший в выступы учітелів в клясах то значыт жебы учытель знал
што має школерів навчыти а як іх знаня овіріти А простор прошколушто має школерів навчыти а як іх знаня овіріти А простор прошколу
значыт автономія школ навчальний проґрам зацілити на реґіональны а локальны потребы Штозначыт автономія школ навчальний проґрам зацілити на реґіональны а локальны потребы Што
про новы школы значыт Притиск ся не кляде на енциклопедичны знаня алепро новы школы значыт Притиск ся не кляде на енциклопедичны знаня але
на порозумліня а перепоіня і жывотом школеря тепер або пізнійше а нана порозумліня а перепоіня і жывотом школеря тепер або пізнійше а на
основі того є треба написати учебникы котры бы одповідали цільом реформы Учітеліоснові того є треба написати учебникы котры бы одповідали цільом реформы Учітелі
чекают на модерны учебникы ключно диґітальных учебників котрых буде згода медже навчальнымачекают на модерны учебникы ключно диґітальных учебників котрых буде згода медже навчальныма
предметами а областями Настає перший проблем хто тоты учебникы напише бо топредметами а областями Настає перший проблем хто тоты учебникы напише бо то
нелегка робота Насамперед прочытати а порозуміти як в реформі цілий систем стандардівнелегка робота Насамперед прочытати а порозуміти як в реформі цілий систем стандардів
фунґує Конкретно в русиньскым языку і літературі выконовы і обсяговы стандарды розділеныфунґує Конкретно в русиньскым языку і літературі выконовы і обсяговы стандарды розділены
до пятьох компонентів комунікачна інтеракция Голорена і писана продукция предметна і зажытковадо пятьох компонентів комунікачна інтеракция Голорена і писана продукция предметна і зажыткова
рецепция То штось нове про нас і про нас учітелів не лемрецепция То штось нове про нас і про нас учітелів не лем
про лейдску веренност Про нас учітелів барз много новых назв котры забезпечатпро лейдску веренност Про нас учітелів барз много новых назв котры забезпечат
розвиток компетенций школеря а задачу учытеля є лекциі ставляти так жебы сярозвиток компетенций школеря а задачу учытеля є лекциі ставляти так жебы ся
в єдній темі обявили всі компоненты котры треба уж школеря розвивати ав єдній темі обявили всі компоненты котры треба уж школеря розвивати а
так треба і написати учебникы Нові учебникы барз важний крок і зміномтак треба і написати учебникы Нові учебникы барз важний крок і зміном
штандардів приходи і потреба новых учебників учебникы котрі в сучасній добі мыштандардів приходи і потреба новых учебників учебникы котрі в сучасній добі мы
вжываєме на лекциях русиньского языка і літературы м інчым стратили повинну доложкувжываєме на лекциях русиньского языка і літературы м інчым стратили повинну доложку
Міністерства Школьства котру каждий учебник мусит мати інчы не еґзистуют а мыМіністерства Школьства котру каждий учебник мусит мати інчы не еґзистуют а мы
учытелі русиньского языка сме спокійны з тым што маєме Холем дашто маємеучытелі русиньского языка сме спокійны з тым што маєме Холем дашто маєме
в руках бо то є барз хосенний помічник Стары учебникы выходят ізв руках бо то є барз хосенний помічник Стары учебникы выходят із
старых всеплятных навчальных основ котры не одповідают цільом реформы Новы учебникы мусятстарых всеплятных навчальных основ котры не одповідают цільом реформы Новы учебникы мусят
одповідати новым стандардом выконовым і обсеговым быти більше інтерактивными робити і задачамиодповідати новым стандардом выконовым і обсеговым быти більше інтерактивными робити і задачами
на думаня не лем учыти ся на памят рефлектувати актуальны познаткы наукына думаня не лем учыти ся на памят рефлектувати актуальны познаткы наукы
і сполоченьскы зміны а быти дополнены діґітальныма версиями а онляйн зрідлями Самотнийі сполоченьскы зміны а быти дополнены діґітальныма версиями а онляйн зрідлями Самотний
процес приправа не буде простий выжадує сполюпрацю педаґоґів методиків одборників з практикыпроцес приправа не буде простий выжадує сполюпрацю педаґоґів методиків одборників з практикы
і рецензентів Є барз важне жебы учебник не был лен переписом теориіі рецензентів Є барз важне жебы учебник не был лен переписом теориі
але практичным помічником клясі Як ся думат на писаня такого учебника жебыале практичным помічником клясі Як ся думат на писаня такого учебника жебы
зодповідал тому што од нас реформа кляса хоче Головным компонентом є текстзодповідал тому што од нас реформа кляса хоче Головным компонентом є текст
такій текст в котрім бы ся поступно розвивали вшыткы споминаны компоненты Тотакій текст в котрім бы ся поступно розвивали вшыткы споминаны компоненты То
значыт же бы в учебнику не мусіли же в учебнику не мусятзначыт же бы в учебнику не мусіли же в учебнику не мусят
быти барз много текстів ряд рядом вшыткы тексты перейти бігом року Алебыти барз много текстів ряд рядом вшыткы тексты перейти бігом року Але
треба выбрати такы тексты жебы мал учітель простор на єдным тексті навчытитреба выбрати такы тексты жебы мал учітель простор на єдным тексті навчыти
правильно комунікувати з комунікачным партнером жебы знал говорити не лем перед клясомправильно комунікувати з комунікачным партнером жебы знал говорити не лем перед клясом
але пізнійше і перед бівшым публиком Жебы ся в тексті обявили містаале пізнійше і перед бівшым публиком Жебы ся в тексті обявили міста
де школярові буде представлена ґраматика розвити посередництвом тексту писану продукцию а самособомде школярові буде представлена ґраматика розвити посередництвом тексту писану продукцию а самособом
пережыти текст з погляду чытателя Знати повісти што само в тексті любилопережыти текст з погляду чытателя Знати повісти што само в тексті любило
штобы собі то чом си тот текст выбрал а чом бы сиштобы собі то чом си тот текст выбрал а чом бы си
го не выбрал На перший погляд барз много пожадалок але ціля системаго не выбрал На перший погляд барз много пожадалок але ціля система
має быти в книжці передумана так жебы єден текст полнил веце функциімає быти в книжці передумана так жебы єден текст полнил веце функциі
не лем заміряний на єден компонент Опрос сом є ци будут учітеліне лем заміряний на єден компонент Опрос сом є ци будут учітелі
знаті з такыма текстами робити З той причыны мусят авторы учебників написатизнаті з такыма текстами робити З той причыны мусят авторы учебників написати
інструкциі ку текстам учебнику так жебы знал учітель што з тым текстомінструкциі ку текстам учебнику так жебы знал учітель што з тым текстом
має робити сучасний школі учітель кєд хоче навчати хоц котрий учебний материяльмає робити сучасний школі учітель кєд хоче навчати хоц котрий учебний материяль
на основі сучасных стандардів мусит часто выходити з трьома учебнак з муситна основі сучасных стандардів мусит часто выходити з трьома учебнак з мусит
часто выходити з трьох учебників Новий модерний учебник може быти ставляний ічасто выходити з трьох учебників Новий модерний учебник може быти ставляний і
як робочий учебник де школяр буде мати простор вшытко то што былояк робочий учебник де школяр буде мати простор вшытко то што было
на лекциі презентуване передсвічыти Буде мати множество зрідель де собі сам можена лекциі презентуване передсвічыти Буде мати множество зрідель де собі сам може
выглядати дальшы інформациі на конкретну тему Якій допад то буде мати навыглядати дальшы інформациі на конкретну тему Якій допад то буде мати на
учытелів Нові учебникы учебникы а новы стандарды значыт же учытель буде муситиучытелів Нові учебникы учебникы а новы стандарды значыт же учытель буде мусити
змінити приступ в клясі Од вздаваня готовых знань уж не стачыт учытельзмінити приступ в клясі Од вздаваня готовых знань уж не стачыт учытель
ся стає проводником ментором фацилитатором навчаня Буде треба ліпша методична приправа новийся стає проводником ментором фацилитатором навчаня Буде треба ліпша методична приправа новий
способ годноціня жебы каждий школярі у школі зажыл успіх Флексибне вжываня новыхспособ годноціня жебы каждий школярі у школі зажыл успіх Флексибне вжываня новых
материялів Дальшым опросомєці будут учытелі охотны учыти новым способом або собі повідатматериялів Дальшым опросомєці будут учытелі охотны учыти новым способом або собі повідат
же мают свій заужываний систем а ніч інче ім про іх роботуже мают свій заужываний систем а ніч інче ім про іх роботу
не треба А Послідні допад на школеря На школеря реформа Прешколеря реформане треба А Послідні допад на школеря На школеря реформа Прешколеря реформа
значыт же ся буде учыти інакше Ци то так буде увидиме пізнійшезначыт же ся буде учыти інакше Ци то так буде увидиме пізнійше
Навчаня учытель напрямит на рішіня проблемів більше роботы в ґрупах більше перепоіняНавчаня учытель напрямит на рішіня проблемів більше роботы в ґрупах більше перепоіня
з реальным жывотом Новы учебникы бы мали обсягувати приклады з практикы проєктыз реальным жывотом Новы учебникы бы мали обсягувати приклады з практикы проєкты
вопросы на дискусию цільом є жебы ся школяры учыл роздумувати діскутувати авопросы на дискусию цільом є жебы ся школяры учыл роздумувати діскутувати а
обгаіти свій надзор або репрезентувати свій погляд Новыма поймами в новых штандардахобгаіти свій надзор або репрезентувати свій погляд Новыма поймами в новых штандардах
є метакоґніция характер а тоты два новы поймы мусят быти сучастю навчаняє метакоґніция характер а тоты два новы поймы мусят быти сучастю навчаня
То значыт школяр бы ся мал навчыти Порозуміти чом саму треба вчытиТо значыт школяр бы ся мал навчыти Порозуміти чом саму треба вчыти
а найти найліпший способ учіня про нього самого а найважнійшым компонентом тогоа найти найліпший способ учіня про нього самого а найважнійшым компонентом того
всього є Перебуджати у дітях добро розвивати його характер одкрывати іх цностивсього є Перебуджати у дітях добро розвивати його характер одкрывати іх цности
котры го будут спроваджати цілым його жывотом а тото вшытко має учебниккотры го будут спроваджати цілым його жывотом а тото вшытко має учебник
обсягувати А якы сут різика авезвы Часова нарочност приправы учебника бо необсягувати А якы сут різика авезвы Часова нарочност приправы учебника бо не
думайме собі же сама пишут за рік або два фінансне забезпечіня недумайме собі же сама пишут за рік або два фінансне забезпечіня не
лем приправа ученика але і іх друкуваня а школіня учытелів котры будутлем приправа ученика але і іх друкуваня а школіня учытелів котры будут
з них учыти доступност учеників учебників про всі школы а охота учытелівз них учыти доступност учеників учебників про всі школы а охота учытелів
приняти нове поступне навчаня а нове одночыня в школах Дякую барз шумніприняти нове поступне навчаня а нове одночыня в школах Дякую барз шумні
а тепер отварам дискусию ку Народному Русиньскому Школьству Я маю пару вопросіва тепер отварам дискусию ку Народному Русиньскому Школьству Я маю пару вопросів
фактоґрафічны і Саговорит не лем в русиньскій світ але у тых людефактоґрафічны і Саговорит не лем в русиньскій світ але у тых люде
якій заінтересуваны тыкатрусиньскых справ же на Словакі є по мери дуже позитивніякій заінтересуваны тыкатрусиньскых справ же на Словакі є по мери дуже позитивні
што си тисит культуру і інчы діяня але же В школах єшто си тисит культуру і інчы діяня але же В школах є
катастрофична то значыт же маєте вшыткы постреды але заговорит жодны шкіль ікатастрофична то значыт же маєте вшыткы постреды але заговорит жодны шкіль і
мало учнів То значыт ци давто з вас можно пан ґай Леммало учнів То значыт ци давто з вас можно пан ґай Лем
інформацию кілько шкіль на Словакі де є русиньскій вілчывациі язык і деінформацию кілько шкіль на Словакі де є русиньскій вілчывациі язык і де
ся учыт русиньскій язык як предмет то є перший вопрос де Ціслося учыт русиньскій язык як предмет то є перший вопрос де Цісло
єсли выможете іх дати А потім кільку учнів минулого шкільного року аєсли выможете іх дати А потім кільку учнів минулого шкільного року а
цього шкільного року кєд можути А потым єм мают дальшый вопрос можноцього шкільного року кєд можути А потым єм мают дальшый вопрос можно
до пани Руніной Вашому вопросу што ся тыкат чысла школ Актуально недо пани Руніной Вашому вопросу што ся тыкат чысла школ Актуально не
мам тепер моментальну статистику з актуального школьского рока котрий зачал прото бомам тепер моментальну статистику з актуального школьского рока котрий зачал прото бо
то се акурат тепер в тым часі но так минулым школьскым роціто се акурат тепер в тым часі но так минулым школьскым році
были дві основны школы котры сут з навчальным языком русиньскым Основна школабыли дві основны школы котры сут з навчальным языком русиньскым Основна школа
у Кленовій і Основна Школа з Матерску школо у Карній Рустуци жеу Кленовій і Основна Школа з Матерску школо у Карній Рустуци же
дві Єдна є полноорґанізувана то значыт має вшыткы річникы друга є неполноорґанізуванадві Єдна є полноорґанізувана то значыт має вшыткы річникы друга є неполноорґанізувана
но а маме іщы у лабирскым окресі вшыткы три школы котры сутно а маме іщы у лабирскым окресі вшыткы три школы котры сут
навчаньом русиньского языка то значыт мают кус інчый ючерний плян але маютнавчаньом русиньского языка то значыт мают кус інчый ючерний плян але мают
імплементуване навчаня предмету русиньскій язык як полний предмет То сут три школыімплементуване навчаня предмету русиньскій язык як полний предмет То сут три школы
тоты вшыткы в окресі Меджілаборце Меджлабірці Гейці жыту маме Лабірску школу натоты вшыткы в окресі Меджілаборце Меджлабірці Гейці жыту маме Лабірску школу на
улиці Коменьского на улиці Духновичовій а істі на м єдна основна школаулиці Коменьского на улиці Духновичовій а істі на м єдна основна школа
ВРадваня над Лабібцом Три А єдна істі у Свиднику котра так самоВРадваня над Лабібцом Три А єдна істі у Свиднику котра так само
такы місном спосумы як тоты школы у Меджілабібцых навчат так же довєднатакы місном спосумы як тоты школы у Меджілабібцых навчат так же довєдна
маме істі тоды штрі школы котры сут з научаньом русиньского языка Чісломаме істі тоды штрі школы котры сут з научаньом русиньского языка Чісло
уж нівно дало бы ся повісти же за послідні три рокы кєдуж нівно дало бы ся повісти же за послідні три рокы кєд
порівнам чысла так є то стабілізуване е З тым же каждорочно сяпорівнам чысла так є то стабілізуване е З тым же каждорочно ся
тото чысло ємні навышує тепер остатнє чысло котре сме вырахували з колеґамитото чысло ємні навышує тепер остатнє чысло котре сме вырахували з колеґами
є <unk> В тах школах котры єм споминал Дуже дякую а теперє <unk> В тах школах котры єм споминал Дуже дякую а тепер
дальшый вопрос той інформациі было я то не знам можно інчі тодальшый вопрос той інформациі было я то не знам можно інчі то
знают Говорили сте пані Рунинова про школьску реформу і говорили сте прознают Говорили сте пані Рунинова про школьску реформу і говорили сте про
фактичны учебникы як то має быти так дале То в порядку Алефактичны учебникы як то має быти так дале То в порядку Але
програм школьскій вопрос ци трактує русиньскій язык ту на Словакі як языкпрограм школьскій вопрос ци трактує русиньскій язык ту на Словакі як язык
материньскій котрій бы мало быти рахуваны як реґіональний материньскій язык Або якматериньскій котрій бы мало быти рахуваны як реґіональний материньскій язык Або як
я раз чул рахуют русиньскій язык як чужій язык А кі рахуютя раз чул рахуют русиньскій язык як чужій язык А кі рахуют
як чужый язык то значыт родичы да мусит выбрати кромисловеньскій язык Єденяк чужый язык то значыт родичы да мусит выбрати кромисловеньскій язык Єден
чужій язык а ясно же кєд єден чужій язык є анґлийскій ачужій язык а ясно же кєд єден чужій язык є анґлийскій а
кєд русиньскій язык є рахуваный як чужый язык Ясно же што будуткєд русиньскій язык є рахуваный як чужый язык Ясно же што будут
вибрати Вопрос ци русиньскій язык Рахуваны як чужій язык або як материньскійвибрати Вопрос ци русиньскій язык Рахуваны як чужій язык або як материньскій
реґіональный язык В контекст шкільных проґрамів на Словак Наша школа так самореґіональный язык В контекст шкільных проґрамів на Словак Наша школа так само
як айшко Локальный Розтыці і школы з навчаньом русиньского языка чытри котрыяк айшко Локальный Розтыці і школы з навчаньом русиньского языка чытри котры
повіл Марек Так мы маєме Рамцовый учебный плян де є пресні становенеповіл Марек Так мы маєме Рамцовый учебный плян де є пресні становене
кілько має быти годин русиньского языка а то а в народносных школахкілько має быти годин русиньского языка а то а в народносных школах
русиньскій язык учыт як язык народносний народносный язык А чужый языкы сирусиньскій язык учыт як язык народносний народносный язык А чужый языкы си
выберайме Там не єщы выберати аґлицкій язык автоматично выберайме але школы звыберайме Там не єщы выберати аґлицкій язык автоматично выберайме але школы з
навчаньом языка народносной меншыны Сі не же можут але в семум рочнійнавчаньом языка народносной меншыны Сі не же можут але в семум рочній
кусі мусят выбрати ся дальшы чужый язык Мы си не мусиме выбратикусі мусят выбрати ся дальшы чужый язык Мы си не мусиме выбрати
або мы маємешшу кількост годины вшыткых предметів так же другый язык выабо мы маємешшу кількост годины вшыткых предметів так же другый язык вы
семым рочни кусі ми не выбераєме так же чужый язык є усемым рочни кусі ми не выбераєме так же чужый язык є у
нас лем анґлицкій русиньскій язык у нас є як материньскы язык першыйнас лем анґлицкій русиньскій язык у нас є як материньскы язык першый
язык А ту є опрос же де власні маєме зарадити словеньскый языкязык А ту є опрос же де власні маєме зарадити словеньскый язык
ци то є чужый язык про них Лем ту є проблем вци то є чужый язык про них Лем ту є проблем в
тым же нашы діти сут є тоштатне язык самособом але нашы дітитым же нашы діти сут є тоштатне язык самособом але нашы діти
половина нашых діти конкретно вкленовує <unk> діти того року в школі аполовина нашых діти конкретно вкленовує <unk> діти того року в школі а
дваці діти в матірскій школі а веча половина дома бесідує по слоеньскыдваці діти в матірскій школі а веча половина дома бесідує по слоеньскы
Так же кєд то такы зобереме так русиньскы язык не солучы доТак же кєд то такы зобереме так русиньскы язык не солучы до
котрій по перше раз і азбуку самойсичыти наново і бесідувати чітати Хоцкотрій по перше раз і азбуку самойсичыти наново і бесідувати чітати Хоц
сме народносна школа тота асиміляция там є Але же порядно Но добрісме народносна школа тота асиміляция там є Але же порядно Но добрі
знову кєд бы то зрозуміл бо то не цилком ясно то значытзнову кєд бы то зрозуміл бо то не цилком ясно то значыт
же В народностых школах я то розумім берме тепер слованска школа вже В народностых школах я то розумім берме тепер слованска школа в
русиньскым сели Перший вопрос Ци вы народных школах кілько чужі языкы ученрусиньскым сели Перший вопрос Ци вы народных школах кілько чужі языкы учен
є в школьным проґраму Єд Окей Але в народносных школах такычно єє в школьным проґраму Єд Окей Але в народносных школах такычно є
єден тіж жадний єден Так само Ци значыт В народносных школах ученєден тіж жадний єден Так само Ци значыт В народносных школах учен
бы учыл і словеньскій і анґлицкій як чужій і русиньскій Так такбы учыл і словеньскій і анґлицкій як чужій і русиньскій Так так
В іншій школы як і тепер в селах де можу быти многыхВ іншій школы як і тепер в селах де можу быти многых
Русинів але є словацкій школа словацко вылучываці язык Чужій язык є ДваРусинів але є словацкій школа словацко вылучываці язык Чужій язык є Два
Ок А ті дві ті дві може быти якы Но подля тогоОк А ті дві ті дві може быти якы Но подля того
што школа якого має учытеля Першый звычайно є перший анґлицкы а оцешто школа якого має учытеля Першый звычайно є перший анґлицкы а оце
моє клясы зналут брати рускы язык бо то нам найблизшый бо зналутмоє клясы зналут брати рускы язык бо то нам найблизшый бо зналут
діти німецкый язык французскы язык Еке то значыт якій інтерес бы мігдіти німецкый язык французскы язык Еке то значыт якій інтерес бы міг
быти в селах де є вівчываций язык словацкій якій інтерес бы малбыти в селах де є вівчываций язык словацкій якій інтерес бы мал
учыти русиньскій язык Ци значыт ци неістнуючый шкільный проґрам Словакі фактично заказуютучыти русиньскій язык Ци значыт ци неістнуючый шкільный проґрам Словакі фактично заказуют
Русиленє русиньского языка в школах Ци є выпор Не є понука НеРусиленє русиньского языка в школах Ци є выпор Не є понука Не
є понука русиньского языка як чужого языка на словеньскых школах Кід можує понука русиньского языка як чужого языка на словеньскых школах Кід можу
зареаґувати В язык котры ся навчают у школі сме могли розвлити дозареаґувати В язык котры ся навчают у школі сме могли розвлити до
такых торґлю штапні народносны языкы а чудж языкы Гей ті же русиньскєтакых торґлю штапні народносны языкы а чудж языкы Гей ті же русиньскє
язык належыт до ґрупы Народосных Языків єдной <unk> котры сам можут подляязык належыт до ґрупы Народосных Языків єдной <unk> котры сам можут подля
нашой леґіслятивы навчати в рамках тых двох споминаных ученых плянів на основныхнашой леґіслятивы навчати в рамках тых двох споминаных ученых плянів на основных
школах Гей в ріжных дотациях подля того чыє то школа з навчальнымшколах Гей в ріжных дотациях подля того чыє то школа з навчальным
языком народной стоменчыны або є то школа з навчальном знавчаньом языка народнойязыком народной стоменчыны або є то школа з навчальном знавчаньом языка народной
стоменчыны же о то осато односит потімаме ґрупу чужых языків а неєстоменчыны же о то осато односит потімаме ґрупу чужых языків а неє
можна дотацию чужых языків імплементувати або даякым способом спаяти з языкми котрыможна дотацию чужых языків імплементувати або даякым способом спаяти з языкми котры
сут народосныма Сут три катеґориі языків Кєд можу я лем бы мсут народосныма Сут три катеґориі языків Кєд можу я лем бы м
зареаґувала або м ся хотіла спросити в суіслости з тым Марек жезареаґувала або м ся хотіла спросити в суіслости з тым Марек же
ци там неє можна даяка зміна Кєд см мали айто стрітнутя зци там неє можна даяка зміна Кєд см мали айто стрітнутя з
Европск ураду там бесідувала за заступня за з міністерства же гей теперЕвропск ураду там бесідувала за заступня за з міністерства же гей тепер
є дефініюваний як язык народносной меншын народносный язык так єст повіл Алеє дефініюваний як язык народносной меншын народносный язык так єст повіл Але
то был ей вопрос же Не в тых народносных школах бо прото был ей вопрос же Не в тых народносных школах бо про
народносны школы є то на язык народносной меншыны але про інчы школынародносны школы є то на язык народносной меншыны але про інчы школы
уж реґіональні братиі северовых од Словакі напр але во контекстов жебы тотыуж реґіональні братиі северовых од Словакі напр але во контекстов жебы тоты
языкы были в понуці як чужый як тот другій віберовый бо анґлиціязыкы были в понуці як чужый як тот другій віберовый бо анґлиці
не повина же є на вір а rсиньскый язык але ту нене повина же є на вір а rсиньскый язык але ту не
є дефініваный як материньскы як народносный язык але є дефініюваный в принципіє дефініваный як материньскы як народносный язык але є дефініюваный в принципі
як чужы гый же в тій катеґориі Cartiм системі по статі туяк чужы гый же в тій катеґориі Cartiм системі по статі ту
на словеньску на словеньскых школах не еґзистує можно жебы діті мали мадярскійна словеньску на словеньскых школах не еґзистує можно жебы діті мали мадярскій
язык А кол Кід брати дак гейкон тек же мадярскій язык неязык А кол Кід брати дак гейкон тек же мадярскій язык не
як язык народносной меншын але в общын просто мадярскій язык Но тотояк язык народносной меншын але в общын просто мадярскій язык Но тото
о чым а по польскым бесідуєш уж дало бы ся повісти Ясао чым а по польскым бесідуєш уж дало бы ся повісти Яса
з тым стрічом уж од року <unk> на ріжных стрічах на Міністерствіз тым стрічом уж од року <unk> на ріжных стрічах на Міністерстві
кулиі каждий заступця даякой народносной меншыны праві може о тім даяком способомкулиі каждий заступця даякой народносной меншыны праві може о тім даяком способом
соснажыл комунікувати з компетентныма Але все уні арґументували тым што є водженымсоснажыл комунікувати з компетентныма Але все уні арґументували тым што є водженым
в законі Гей О там є таксатині выменуване Язык штатній язык чужійв законі Гей О там є таксатині выменуване Язык штатній язык чужій
язык наросно меншын ці же там тото бы треба туда си змінитиязык наросно меншын ці же там тото бы треба туда си змінити
або што жебы ся дало даяк уважувати і о тім Но аабо што жебы ся дало даяк уважувати і о тім Но а
іщы памятам на єдну стрічу з року <unk> де до кінця Мадярыіщы памятам на єдну стрічу з року <unk> де до кінця Мадяры
Запропонували жебы в тоды платным думам же іти при платисті В пляніЗапропонували жебы в тоды платным думам же іти при платисті В пляні
ученнім прошколы з научаньом языка народсной меншыны была посылена дотация котры сутученнім прошколы з научаньом языка народсной меншыны была посылена дотация котры сут
становлены на другій чуд язык же і была тота часова дотация посунутастановлены на другій чуд язык же і была тота часова дотация посунута
в проспех языка народнской меншыны але на тых дискусиях ту зачало айв проспех языка народнской меншыны але на тых дискусиях ту зачало ай
скончыло там на місци як то было так же все плати тотскончыло там на місци як то было так же все плати тот
закон V шту є ясні так сотыніваны в законі а тосот Язакон V шту є ясні так сотыніваны в законі а тосот Я
хочу допомніти же то што Ты бесідує Жмарек то є же каждахочу допомніти же то што Ты бесідує Жмарек то є же кажда
народносна Школа си може выбрати з двох рамцовых учебных плянів А єденнародносна Школа си може выбрати з двох рамцовых учебных плянів А єден
з них є ай Высша дотация тыжденна дотация русиньского языка там єз них є ай Высша дотация тыжденна дотация русиньского языка там є
аж девят годин тыжденно Так же мусіли бы сме зобрати і заж девят годин тыжденно Так же мусіли бы сме зобрати і з
лекциі словацкого языка бо там не пустит чысло тыжденна дотация вшыткых предметівлекциі словацкого языка бо там не пустит чысло тыжденна дотация вшыткых предметів
А з тым родиця не сут согласны з тым пробом В контекстіА з тым родиця не сут согласны з тым пробом В контексті
той зміны жебы перешол русиньскій язык а і як чужый я нетой зміны жебы перешол русиньскій язык а і як чужый я не
бесідую за народносны школы але заы такы школо встині напр або гуменбесідую за народносны школы але заы такы школо встині напр або гумен
Я розумію але верю же має можно си выбрати з двох рамцовыхЯ розумію але верю же має можно си выбрати з двох рамцовых
учебных плянів але выберайме си Меньший почат Бо там не маме зучебных плянів але выберайме си Меньший почат Бо там не маме з
чого чыти не маєме учебникы неє хто вчыти не має персонал жечого чыти не маєме учебникы неє хто вчыти не має персонал же
комплексний проблем Но яку тому русиньскы языкы як чуджій фактично мыто практизуємекомплексний проблем Но яку тому русиньскы языкы як чуджій фактично мыто практизуєме
на Пряшівскій Університі не знам ци ци то має даякы одношыня ана Пряшівскій Університі не знам ци ци то має даякы одношыня а
і к середнім або основным школами Наша університа має тзв повинны предметыі к середнім або основным школами Наша університа має тзв повинны предметы
по тому повинно волительны предпокадам же так то є і на інчыхпо тому повинно волительны предпокадам же так то є і на інчых
університах а дальшы сут лем волительны то сут так званы цичковы предметыуніверситах а дальшы сут лем волительны то сут так званы цичковы предметы
або дополнюючі Но а міджі тыма цичковыма або дополнюючыма предметами мимо інчыхабо дополнюючі Но а міджі тыма цичковыма або дополнюючыма предметами мимо інчых
языків я не знаю німецкого та французского та анґлицкого та я неязыків я не знаю німецкого та французского та анґлицкого та я не
знаю якых ся дисциплін є ай цудзиязик русиньскій То значыты Студенты взнаю якых ся дисциплін є ай цудзиязик русиньскій То значыты Студенты в
рамках цілой Пряшівской Університету значыт із вшыткых факульт якы ту суть маємрамках цілой Пряшівской Університету значыт із вшыткых факульт якы ту суть маєм
пять факульт можут собі выберати як цичковый предмет тот цудзиязик русиньскій Яснопять факульт можут собі выберати як цичковый предмет тот цудзиязик русиньскій Ясно
же дакотры з його выберают зато же потребуют кредиты потребуют дополнюват іже дакотры з його выберают зато же потребуют кредиты потребуют дополнюват і
кредиты дальшы собі выберают зато бы уж інше на них не зісталокредиты дальшы собі выберают зато бы уж інше на них не зістало
бо під самообсажює чысло студентів на інчы дисциплины та пойдете выйдіте набо під самообсажює чысло студентів на інчы дисциплины та пойдете выйдіте на
русиньскє язык бо там сіє місто бо треба вам просто выбрати даякійрусиньскє язык бо там сіє місто бо треба вам просто выбрати даякій
предмет Але судя і такы котры ідут з інтересу просто выберут собіпредмет Але судя і такы котры ідут з інтересу просто выберут собі
а ходят на тот русиньскє языкы має ме студентів і Словакі главніа ходят на тот русиньскє языкы має ме студентів і Словакі главні
а студентів з Украіны Тоту дисциплину веду я так же зато маюа студентів з Украіны Тоту дисциплину веду я так же зато маю
такы інформациі а студенты з Украіны то сут фактично тоты з Підкарпатятакы інформациі а студенты з Украіны то сут фактично тоты з Підкарпатя
З котрыма ся стрічам А Я тому говорю же я ім указуюЗ котрыма ся стрічам А Я тому говорю же я ім указую
новий світ они абсолютно не маю інформаций або знают о Русинах чуєновий світ они абсолютно не маю інформаций або знают о Русинах чує
о них але о русиньскым языку о реалиях русиньскых котры я імо них але о русиньскым языку о реалиях русиньскых котры я ім
представлям они не мают понятя многы дакотры гея лем ногы не маютпредставлям они не мают понятя многы дакотры гея лем ногы не мают
Як же дакотры ся записуют я і на другій левел а іЯк же дакотры ся записуют я і на другій левел а і
на третій бо сут русиньскы язык <unk> два три так же нана третій бо сут русиньскы язык <unk> два три так же на
Пряшівскій університі тота можност є Може бы стояло зато дискутувати на МіністерствіПряшівскій університі тота можност є Може бы стояло зато дискутувати на Міністерстві
школьства О основных школах бо середні не маєме моментально там русиньскы языкшкольства О основных школах бо середні не маєме моментально там русиньскы язык
абсолютно саничый так же може холем на основных школах бы стояло затоабсолютно саничый так же може холем на основных школах бы стояло зато
дискутувати о тым як професор Маґочій повіл зарядити русиньскы язык міджі чужідискутувати о тым як професор Маґочій повіл зарядити русиньскы язык міджі чужі
языкы Може з такого практичного погляду бы то была і о тымязыкы Може з такого практичного погляду бы то была і о тым
же дітина котра не є здатна саучыти два цю джі языкы таже дітина котра не є здатна саучыти два цю джі языкы та
собі выберы анґлийскы котрий є повенний і повіджме русиньскій котрий про ньогособі выберы анґлийскы котрий є повенний і повіджме русиньскій котрий про нього
може быти цалком простий на научіня ся Дякую То лем така позначкаможе быти цалком простий на научіня ся Дякую То лем така позначка
і може на роздумуваня Но до звыкну маті минулого року ім маладцеті може на роздумуваня Но до звыкну маті минулого року ім маладцет
студентів того року самі моментально вісем заголосило Так же все утворю єднустудентів того року самі моментально вісем заголосило Так же все утворю єдну
або дві ґрупы з котрыма маю з цілой університы так не єабо дві ґрупы з котрыма маю з цілой університы так не є
то много але є то штос штос то є так правест мто много але є то штос штос то є так правест м
тото сел повіст кєд сте приходили таді же і у нас натото сел повіст кєд сте приходили таді же і у нас на
Новосадскім Університету же мож зачераз єден странскій язык зо мацериньскым русиньскым ПроблемНовосадскім Університету же мож зачераз єден странскій язык зо мацериньскым русиньскым Проблем
то значы ту і могло видест Проблем гевто другє кєд сте чулито значы ту і могло видест Проблем гевто другє кєд сте чули
же маме спорядну настав вшыткы предметы іду на русиньскым і гєвту выскымаже маме спорядну настав вшыткы предметы іду на русиньскым і гєвту выскыма
це віборно пар годзинів тижнів Вец міністерство або надлежны люде муша ограничытце віборно пар годзинів тижнів Вец міністерство або надлежны люде муша ограничыт
же кєльо то мінімум за одзіліня А то велькій проблем то кєдже кєльо то мінімум за одзіліня А то велькій проблем то кєд
на цалим цали словацкє словеньску гейшто поробі прициту і з того жена цалим цали словацкє словеньску гейшто поробі прициту і з того же
сой як але будз вибраных та бы могло лем же велькы роботысой як але будз вибраных та бы могло лем же велькы роботы
доту збіти на єдны місце ай то розшырены Аль мож мініт єдныдоту збіти на єдны місце ай то розшырены Аль мож мініт єдны
правды начы мож мініт єдны страсті зо мацериньскым русиньскым Я зареаґую направды начы мож мініт єдны страсті зо мацериньскым русиньскым Я зареаґую на
тоту тему Тото жебы давати материцкы язык якы можливо же можу собітоту тему Тото жебы давати материцкы язык якы можливо же можу собі
выбрати другы я або мушу мати дві языкы векы чужы А давативыбрати другы я або мушу мати дві языкы векы чужы А давати
материньскы язык як єдна з тых выберів то для мене знате Поматериньскы язык як єдна з тых выберів то для мене знате По
потоптаня статусу нашого материньского языка же по перше же ясойду чыту якпотоптаня статусу нашого материньского языка же по перше же ясойду чыту як
чужый але што є головне ризыко Нам тото жебы діти собі выбраличужый але што є головне ризыко Нам тото жебы діти собі выбрали
на місто інчого чужого языка русиньскы язык Нас тото не спасит Яна місто інчого чужого языка русиньскы язык Нас тото не спасит Я
собі не думам же тото буде мати реально даякій ефект Але комусобі не думам же тото буде мати реально даякій ефект Але кому
то поможе Поможе то украіньскым еміґрантам котры будут тискати такым способом кєдто поможе Поможе то украіньскым еміґрантам котры будут тискати такым способом кєд
же украіньскій язык тує і материньскый язык про украіньску меншыну котра туже украіньскій язык тує і материньскый язык про украіньску меншыну котра ту
жыє А такым способом єднако як уж то почало в Польщы сойжыє А такым способом єднако як уж то почало в Польщы сой
будут протисткувати украіньскы язык на словацкы школы так же нам то небудут протисткувати украіньскы язык на словацкы школы так же нам то не
поможе але будеме зновати украіньскы язык то єм єй погляд А якпоможе але будеме зновати украіньскы язык то єм єй погляд А як
бым ся хотіла витати кєд в школі єст русиньскій язык як додатковебым ся хотіла витати кєд в школі єст русиньскій язык як додаткове
занятя як то выглядат в практиці Ци винієн на початку занят назанятя як то выглядат в практиці Ци винієн на початку занят на
кінци занять Де він в тым пляні лекций ся находит Я накінци занять Де він в тым пляні лекций ся находит Я на
примірі Польщы то подам же то сут три додатковы лекциі для дітипримірі Польщы то подам же то сут три додатковы лекциі для діти
в школі і они сут найчастійше єс все проблем з тым дев школі і они сут найчастійше єс все проблем з тым де
іх дати в тым пляні лекций найчастійше сут уж по вшыткых інчыхіх дати в тым пляні лекций найчастійше сут уж по вшыткых інчых
лекциях коли тоты діти сут уж змучены вшыткы ідут домів а тотылекциях коли тоты діти сут уж змучены вшыткы ідут домів а тоты
нашы мусят зоставати іщы в школі як бы за кару Можу пояснитинашы мусят зоставати іщы в школі як бы за кару Можу пояснити
залежыт од того якій учебный плян школа мат Гей підмат учебный плянзалежыт од того якій учебный плян школа мат Гей підмат учебный плян
тото споминана найчастійше в нашым припадку ґружме Люжницка споминали значыт з навчальномтото споминана найчастійше в нашым припадку ґружме Люжницка споминали значыт з навчальном
языкома навчаньом так вшыткы школярі мают нормальні в розписі лекций не остатнюязыкома навчаньом так вшыткы школярі мают нормальні в розписі лекций не остатню
але може першу другій ден другу дальшый ден третю так же єале може першу другій ден другу дальшый ден третю так же є
то току цілого дня а про вшыткы школярів обовязна Кід маме напрто току цілого дня а про вшыткы школярів обовязна Кід маме напр
маме єдну таку школу в лем на ню забыл кузим ю немаме єдну таку школу в лем на ню забыл кузим ю не
спомяну а той коменского свиднику мают Русиньскій язык імплементуваний в рамках научаняспомяну а той коменского свиднику мают Русиньскій язык імплементуваний в рамках научаня
подля рамко учыбного пляну поляштатного языка а в рамках диспонібільных годин маютподля рамко учыбного пляну поляштатного языка а в рамках диспонібільных годин мают
выбрату альтернативу Дакотры діти ідут на русиньскы языка в тым часі Дітивыбрату альтернативу Дакотры діти ідут на русиньскы языка в тым часі Діти
котры на русиньскій язык не ходят мают інакшу лекців але так самокотры на русиньскій язык не ходят мают інакшу лекців але так само
мают лекців ічы же ту уж даколи то было так же томают лекців ічы же ту уж даколи то было так же то
была додаткова година такій неполвиный предмет в давных часах такых <unk> роківбыла додаткова година такій неполвиный предмет в давных часах такых <unk> років
дозаду але тепер уж каждий школяр мат обовязний тот рахунок лекциі Кєддозаду але тепер уж каждий школяр мат обовязний тот рахунок лекциі Кєд
мат русиньскій язык а мат в тым часи даяк інчый предметы Амат русиньскій язык а мат в тым часи даяк інчый предметы А
кєд звідити вас якій предмет має зарости до школы прав же токєд звідити вас якій предмет має зарости до школы прав же то
на тій альтернативі Два Русины два Русины у тым класі єден пішолна тій альтернативі Два Русины два Русины у тым класі єден пішол
на русиньскій язык а другій штукісла сун другій шу на лекцию котруна русиньскій язык а другій штукісла сун другій шу на лекцию котру
має запропонувану в рамках школьского сутнього проґраму Школа та може быти хочмає запропонувану в рамках школьского сутнього проґраму Школа та може быти хоч
то А тепер вопрос ач ци не мож жебы ушыткє тоты Русиныто А тепер вопрос ач ци не мож жебы ушыткє тоты Русины
были усисі на ціл годині на урокові русиньской языкы то мож быбыли усисі на ціл годині на урокові русиньской языкы то мож бы
як єм был диктором Морадвані так змелчый Може то бы ціла класаяк єм был диктором Морадвані так змелчый Може то бы ціла класа
мала єдну лекцию в тыжню русиньскы але кід отиц не буде абомала єдну лекцию в тыжню русиньскы але кід отиц не буде або
мати хутіти вона заберет о дітва од русинь з той годины Такмати хутіти вона заберет о дітва од русинь з той годины Так
школа мусит про того єдного школяра зробити альтернативну лекцию мусит зробити альтернативнушкола мусит про того єдного школяра зробити альтернативну лекцию мусит зробити альтернативну
лекцию то фактично я вижу же тому дискримінацию Русинів на словеньску болекцию то фактично я вижу же тому дискримінацию Русинів на словеньску бо
фактично мы можеме маніпулювати тым што дітак може іти на русиньскій языкфактично мы можеме маніпулювати тым што дітак може іти на русиньскій язык
винрусин а може не іти на русиньскій язык Ци не помогло бывинрусин а може не іти на русиньскій язык Ци не помогло бы
л тому пляні тошто Ушыткі діти у тій школі звілчуваньом незвілчовацим ал тому пляні тошто Ушыткі діти у тій школі звілчуваньом незвілчовацим а
з звілчуваньом русиньского языка ушыткы не подля народносной меншыны то нацийональности алез звілчуваньом русиньского языка ушыткы не подля народносной меншыны то нацийональности але
ушыткі Ромы Словакы Русины учыти русиньскій язык бо русиньскій язык бы былушыткі Ромы Словакы Русины учыти русиньскій язык бо русиньскій язык бы был
хосенний про каждому з них і про Рома котрий жыє комунікує каждийхосенний про каждому з них і про Рома котрий жыє комунікує каждий
з Русинами і про Словака котрий жыє в тому реґіоні і муситз Русинами і про Словака котрий жыє в тому реґіоні і мусит
знати язык вит лем єдной народносной меншыны сы не розуміли пояснял жезнати язык вит лем єдной народносной меншыны сы не розуміли пояснял же
школы котры мают научальный язык русиньскій а сут навчаньом русиньского языка вшыткышколы котры мают научальный язык русиньскій а сут навчаньом русиньского языка вшыткы
діти компсаучат русиньскій язык абсолютні шыты Терва ґрупа ева і друга Значытдіти компсаучат русиньскій язык абсолютні шыты Терва ґрупа ева і друга Значыт
першый модель є навчальный язык вшыткы предметы бы мали быти навчаны впершый модель є навчальный язык вшыткы предметы бы мали быти навчаны в
языку народной меншыны другій модель В рамках того чысла лекций є русиньскыйязыку народной меншыны другій модель В рамках того чысла лекций є русиньскый
язык даякій часові дотациі про вшыткы діти в класы Майте статистику кількоязык даякій часові дотациі про вшыткы діти в класы Майте статистику кілько
в тому класі приміром куди ідут на русиньскєк кілько процентів не ідев тому класі приміром куди ідут на русиньскєк кілько процентів не іде
на русиньскы вшыткы вшыткы ідут Так то значы даякій проєкт то далона русиньскы вшыткы вшыткы ідут Так то значы даякій проєкт то дало
бы ста повісти третя можност яку содас русиньскы языкы учыти Гей жебы ста повісти третя можност яку содас русиньскы языкы учыти Гей же
школа мат навчальный язык словацкій але з додатковых годен з тых диспонібільныхшкола мат навчальный язык словацкій але з додатковых годен з тых диспонібільных
ай може посылити научаня даякого предмету Но а дакотры школы собі зволилиай може посылити научаня даякого предмету Но а дакотры школы собі зволили
єдну лекцию в тыжню русиньскій язык Але як альтернативу то значыт дітієдну лекцию в тыжню русиньскій язык Але як альтернативу то значыт діті
котры хотят на тот русиньскій язык ходити і ходят на русиньскій языкыкотры хотят на тот русиньскій язык ходити і ходят на русиньскій языкы
а тоты котры самы проголосили в тот самый час ходят на даякійа тоты котры самы проголосили в тот самый час ходят на даякій
альтернативний дальший предмет же все мают вшыткы дашто Лем єдны мат русиньскыальтернативний дальший предмет же все мают вшыткы дашто Лем єдны мат русиньскы
язык а другы мают што я знаю даякы дідактичны рабош А циязык а другы мают што я знаю даякы дідактичны рабош А ци
не маєте таку статистику як то з мадярском школом милословеньску Мадяры тоне маєте таку статистику як то з мадярском школом милословеньску Мадяры то
же так само можут і тым уставати альтернативу ци як той мадярскыже так само можут і тым уставати альтернативу ци як той мадярскы
школы сут лем знавчальным языком а познавчаньом Слухайте тоту третю мож слатишколы сут лем знавчальным языком а познавчаньом Слухайте тоту третю мож слати
три моделы Перший модел школа з начальным языком русиньскым вшыткы діти котрытри моделы Перший модел школа з начальным языком русиньскым вшыткы діти котры
там ходят ходят на русиньскій языкы другой модель школа з навчаньом русиньскоготам ходят ходят на русиньскій языкы другой модель школа з навчаньом русиньского
языка вшыткы діти котры до ней ходят ходят на русиньскы язык третійязыка вшыткы діти котры до ней ходят ходят на русиньскы язык третій
модел Єм словацка школа або іспаньска школа але мам просто даяку можливомодел Єм словацка школа або іспаньска школа але мам просто даяку можливо
змінити научальный плян а зробити собі же будеме ся вчыти садити парадичкызмінити научальный плян а зробити собі же будеме ся вчыти садити парадичкы
А то не будут мати жадны інчы школы лем моя школа собіА то не будут мати жадны інчы школы лем моя школа собі
даст такій предмет А дакотры діти повидят же они парадичкы них абодаст такій предмет А дакотры діти повидят же они парадичкы них або
родичы повіт же них це тіпер так проник ся зробит в тотыродичы повіт же них це тіпер так проник ся зробит в тоты
просто саджыня о гурок А тото є тот третій модель просто жепросто саджыня о гурок А тото є тот третій модель просто же
то є дополнюючый дакій предмет котрий собі школа лем так зробила лемто є дополнюючый дакій предмет котрий собі школа лем так зробила лем
же она мусит датоды альтернативу і інчым тото саме з реліґіом Дітиже она мусит датоды альтернативу і інчым тото саме з реліґіом Діти
можут ходити буд на релеґію або можут ходити просто на етичну выковуможут ходити буд на релеґію або можут ходити просто на етичну выкову
Нихт не має жадний дальшый коментар ку нашій секциі так за недолгоНихт не має жадний дальшый коментар ку нашій секциі так за недолго
будеме власно продолжати посліднім презентацным блоком то будут презентациі русиньскых інституций орґанізацийбудеме власно продолжати посліднім презентацным блоком то будут презентациі русиньскых інституций орґанізаций
так само і выстава книжок і постерів Дакотры русиньскы орґанізациі мают тактак само і выстава книжок і постерів Дакотры русиньскы орґанізациі мают так
само і паверпойнтовы презентациі так же будеме і ту нука а потымсамо і паверпойнтовы презентациі так же будеме і ту нука а потым
самособу будеме і Ломка на ходбі де уж совасно будеме стрічати комунікуватисамособу будеме і Ломка на ходбі де уж совасно будеме стрічати комунікувати
і дасоповісти робити такый тот нетворкінґ якый сме ту робили послідні дваі дасоповісти робити такый тот нетворкінґ якый сме ту робили послідні два
дні дякую Ретрансмісия в радию Лем фмдні дякую Ретрансмісия в радию Лем фм