Odcinek omawia historyczne dążenia Łemków i Rusinów do własnych projektów politycznych oraz rolę Ruskich Rad i Rusińskiej Republiki Ludowej w kształtowaniu ich pamięci zbiorowej. Wykład przypomina też o tragicznych doświadczeniach Talerhofu i akcji „Wisła“ oraz o rocznicy proklamowania Ruskej Narodowej Republiki Łemków.