Там дея в дені римоци серцы плачы Карпатска Русь Офіцияльный орґан Карпаторуского Народного Комітета Лемко Союза в Соєдиных Штатах і Канаді і карпаторуского Общества в Канаді Выходит два разы на тыждень цю плачы Карпатска Русь нр віторок <unk> січня януара <unk> р Дальова почтосанок Петро Вадяк в Линден в Ню Жерзі получыл писмо од свого брата Михала писане <unk> листопада <unk> рока При тым брат переслал і писмо од мамы і отчыма якы выіхали з переселенцями із шкляр на совітску Украіну Тото писмо од мамы дуже інтересне бо і сного видно як переводит ся переселеніє Мама думала што єй сын запише ся на переселеніє то дає йому раду што треба брати зо собом і што лишыти дома В своім писмі і з дальови брат пише так Старам ся до Америкы уже был єм два разы в Варшаві а ниякє папіря не приходит Прошу Тя брати што бы с старал ся о всю фамилию бо гев ходит велика банда забывати люди З Кролика выіхали давно до Росиі а тепер выізджає дальова до Росиі лем мы самы лишыли ся в дальові В нас єст тепер сортуваня народу А тепер не мам што до писаня лем поздоравлям зо женом і дітьми Ґудбай Ваша Америка а наш край А ту засылаю Тобі лист од мамы і тата В писмі од мамы із села Сидренкова Харковской области писаном <unk> вересня <unk> рока Голорит ся так Дорогій наш сыну Михале Доносиме ты же мы уж на пляцу Іхали сме два місяці в глубокым сме стояли три тыжні Зо стациі перевозили єден тыжден а єст два кілометры од стациі Зерно бер і млинец Бер і дошкы бер коня як ся перевезеш до стациі продай а продавай за грошы рускы за рублі Дрова берна опал і сіно бер Продавай всє што маш а грошы польскы переміняй в гырові в банку В гырові або самборі будете ся переладувати і з польскых ваґонів на рускы а поідеш де хочеш што забереш з дому то гев ты не одберут можеш привести што хочеш іхати можна де хто хоче і там завезут А гел так єст як люде повідают ванічків і піп і скрипча дяків і котис і з посады зостал в галичыні то і ты як хочеш то можеш як пойдеш гел помагают што найгірше чловекови треба Хліба дуже не печ бо ся зопсує лем сухарібель і муку Мы хаты достали на дві фамилиі одну гев хаты такы як наш сипанец гев кажут што на наш район має приіхати <unk> тис нашых люде наша стация Коломак На тым кінчу своє писаня лем вас поздравляме всі разом дуже красні і сердечні Нас порозділяли по селах медже Штефаном разом в єдной хаті а Миколай на другым селі Наше село розділили гел на сім сел Харковска є област Коломацкій район село Сидеренкова Бурян Паша Денісова і Тыньо Штефан Фльоринка почта ґрибів пише Мелянія Пецух і єй сын до сестры і теты Мариі Шпак
Клімтон Пенсильванія під датом <unk> листопада новембра <unk> р Што тычыт ся до нашого поводжыня то Бог захоронил нас од знищыня нашых хат і сел Втраты господарскы были великы але нихто з нашой родины не потерпіл на здоровлю Я найстарший сын і другій молодшый Василь были пят і піл рока в Німеччыні на примусовій роботі коло гамбурґа а приіхали сме додому без жадного зарібку іщы дома мусіли сме справляти якє такє убраня Просиме вас тето як ваша ласка пришлийте нашой родині што можете на коли буде курсувати почта Што переселеня то така справа Тоты што мали охоту то вже поіхали і забрали все што мали А тепер то ідут тоты што будут выповіджены мы хочеме зостати ся на своім місци в роді Лемківщыні бо мы дуже привязаны здавен давна до тых нашых гір і до того здорового повітря Єст надія што на дальше придут легшы часы на наш народ бо самы підтримуєте нас в душы і тым Вашым листом мы дуже потішыли ся І Фльоринкы поіхало до Росиі охотно <unk> родин А тепер хочу запытати ся вас ци можна было бы достати ся там до вас мені і мом братови Якє было бы там занятя Я є різбярьом а в Німеччыні мы навчыли ся говорити по німецкы і по французскы то по світі мы дали бы собі раду Я не мам вашого адресу бо я написал бы до вас із Гамбурґа Гамбурґ заняла Анґлия Два місяці я был під анґлийском окупацийом і мені поводило ся дуже добре при Анґлийцях Додому я поіхал з охоты бо цікавый был як єст дома і дякувати Богу застав всіх здоровых і хатуцілу Лем землю зборекали Німці окопами і всі люди мусіли копати о копы а помимо того фронту не было бо Німці мусіли скоро втікати і по дорозі нищыли все што попало ім в рукы Дальше пише сама сестра Меланя дякує за памят і продолжує так Мы дуже в непевных обставинах і іти нас потішыла Сердечно дякую за лист і за ґазету Поздоровляют тя няньо і мама бо іщы жыют Я маю штырьох сынів і дві дівчата все было бы добрі кобы нам дали в хатах своіх зиму пересідити бо гел острий вітер дує треба сильно стояти жебы не впал Пару слов додає од себе і муж миленіі Іван Пецух Он довідує ся за свою тету домінию Галябурда бо хотіл бы до ней написати а за свою господарку пише так Мы дуже неспокійны бо не знаме што з наме дальше буде Мы іщы дост добре господарюєме кобы так надальше можна было зостати на свойой ґаздівці Лавка почта ґрибів пише Штефан Лешко до сестры Мариі Шпак в Клімонт Пенсильванія В нас добра нема і хто зна коли буде добрі Мы всі здоровы або поводжыня досыт тяжкє то безнадійно нудне і тырвожне Войну сме якоси пережыли котра перейшла як великій гураґан два разы Села в нас не спалены і з людей в саму войну жертв майже не было окрем арештуваня німецкого По войні здавало ся же оддихнеме і доробиме ся А оно не так Перед нами стали великы зміны До нас приходят товаришы делеґаты і УС і пишут Кто желає і почуваєт ся рускым ци украінцем то говорят переселяют ся з Польщы в УС А нашы люде як де в одным селі пишут ся всі в другым меньша або больш половина зараз збивают пачкы заберают свій доробок і ідут в област яку собі бажали Решта неписаных остали ся на місци але переселеніє не кінчыт ся медж тыми незаписаныма остали ся і мы Дальше описує што в Вавкі і Фльоринкій земля добра і на трьох або штырьох гектарах орной землі могла выжыти родина із осмох люде хоц великы континґенты Німцям треба было давати Коли Німці зачали брати на роботу в донімец то в <unk> році і його найстаршу доньку Ольґу призначыли на выізд
але в Креници находила ся учытельска семінария евакуувана і зо Львова то йому удало ся записати дочку до той школы Потом хотіли взяти на роботу другу дівку так он і тоту дівку дал до школы в Креници і так сохранил єй од выізду на примусовы роботы Одна дівка учыла ся в той учытельскій семінариі три рокы а молодша Мария два рокы Но в <unk> школа перестала істнувати бо фронт ся приближал Як видно в той учытельской семінариі під німецком опіком были украіньскы директоры котры біжали зо Львова перед Красном Армійом і они мали дост сильны вплывы у гітлеровців коли могли спасти од высылкы на примусовы роботы того кого приняли свою школу Послі закрытя школы дівчата жыли при родичах а потім мусіли копати окопы До села прибыли біженці перед фронтом і завлекли Тыф ся родина Штефана Лешка захворіла і з трудом удало ся ім остати ся при жытю За шіст тыжни хороба ся минула Та было чути же армат близко дому ціла біда в хаті треба было піти до міста купити што найбільше потребно пішла дівка Мария до Нового Санча а там заскочыл єй фронт што не могла вернути ся домів Нихто не знал де ся дівка діла а выти было ся дист По войні вернула ся за вісем місяців здорова і щастлива І было бы все добре вже та знову нещестя Злодіє украли всю худобу яка мі остала ся по войні дві коровы і бараны Тепер не мани в Росию што брати ани дома при чом жыти Дівка найстарша Ольга почала ходити до школы абы докінчыти науку Но по тым нещестю крадежы лишыла школу і пішла деси ани самы не знаме в котру дорогу а мала лем дві дорогы до Росиі або на Шлеск Відомости дотепер ниякой не маме Дуже ся нам цне а найбарже дівці Мариі бо і єй така доля чекат І всіх нас не знати што чекат бо і тоты што неокрадены мусят спати зо сокыром в руці Інше оружє ту невільно мати І такє наше жытя Брунары Ныжні почта грибів пише Михаіл Дмитрак до жены Анны Жук з Кресона під датом <unk> листопада <unk> рока Достали сме два листы разом а третій што выписали через Червеный Крест то пропал мы го не достали Довідуєте ся о нашом поводжыню то оно в нас дуже смутне Выпишете до сестры а сестры вже нема бо вмерли зараз по Спасі А шваґєр іщы здоровы А лист пишу я Штефан Дмитряк Сынєвы бо я найстарший маю девятнадцет літ і утримую цілу родину двох молодшых братів і сестру і няня Довідуєте ся о Петрі і Ланю то они з родином выіхали до Росиі в Гмаю Мы остали ся на місци в Брунарах Довідує ся Югаска о свою родину то вшыткы здоровы лем брату Яцкови жена вмерла і Адам тоже помер Другым разом напишу більше як оспишете же сте достали лист Высова почта Ґорлиці пише Дмитро Литвак до стрыка Павла Литвака в Шынадола пенслюваня Під датом <unk> жолтня октобра <unk> р Мы всі здоровы і сме всі разом тоты дві сестры ся повернули з Німеччыны Довідуєте ся за вашу маму пожені в Худинця то они вышли в липці до Росиі Выхало всіх <unk> родины то они выіхали охотно А ще назостало <unk> родин <unk> серпня вывісили Гысовый і Бліхнарці а Пішы же маєме выйти всі рускы люде до Росиі а в Польщы не маме права быти тілько до <unk> вересня Також обявили што можна брати зо собом што то мало Але нихто не ішол <unk> вересня пришли рускы делеґаты і польскы
і казали нам ся выношувати за дві годины Каждий міг достати дві фурманкы Так мы ся одкликали штобы нам дали часу штобы мы могли старати ся стати польскыма гражданами Та староство ничого не зробило Сказали што не можут бо нас має в руках войскова влада вересня войсковый капітан дал розказ што маме всі за годину часу зобрати ся взяти зо собом <unk> кілоґрамів і зыйти ниже села Але нихто не ішол сам з доброй волі бо каждому было жаль свойой працы Товды обставили село войском і войско вымітувало нас без ничого тілько што хыбаль на плечы можна было дашто взяти До того призначыли батальон войска Нижы села забрали нас навозы і завезли доґорыц на стацию і там нас одставили без жадной опікы Товды мы ішли до руской делеґациі Они нам сказали што бы мы ся охотно голосили бо они на силу не берут В тот час они ся пописали і пішли <unk> жолтня транспортом а мы другы то так ся толчеме по селах і чекаме што може нас пустят назад до нашого села Але не знаме як дальше буде От такє нас спаткало нещестя Наша праця пішла нам марне Але з нашыма селами того не было бо найперше зачали од Бліхнаркы і Высовы Другы села виділи што знаме зробили то ся самы пишут Одны ідут а другы чекают што буде дале Іє писмо із Высовы получыла Анна Гойсак породича Ференц в Едмонтон в Канаді од свойой сестры Мариі Хоможу Ґанц Тото писмо было дане на почту в Высовій <unk> листопада <unk> рока Лист котрий ты писала до маме одобрала я бо нашых родичів гем неє бо іщы в липцу выіхали до Росиі і вшытка родина выіхала і мы од них жадной відомости не маме В тот час як они іхали то пішло пят фамелий і тілько дало собі знати єден дуркот Нашы братя і сестра Улька через цілу войну были всідома а по войні выіхали до Росиі няньо мама Штефан Осиф і Улька зо своім мужом і брат Ваньо зо женом і дівчатом І всі разом выіхали Пізнійше в жолтни пішло більше людей до Росиі То ял не мам жадной родины свойой лем зостал Михалів брат Ованьо Ґанс з фамилийом і Макариха Мария Всіх нас весові остало іщы коло <unk> фамелий але не знаме як на долго і ци так само не будеме мусіти выіхати Але нихто бы не хотіл зо свого гнізда сам іхати Но што зробиме коли такій світ настал што мушено свою рідню лишати Тепер як люди выіхали до Росиі в літі то ми ся переселили до хыжы муруваной по Бабеню Бо там де сме мешкали перше в ґанца там тепер мешкат войско што ходит на границю смутно дозгал тепер бо мало люда єст дуже хыж пустых Але уж покус сме привыкли лем жебы нам гев дали спокій Поводжыня наше як то по войні через цілу войну гев не можна было нич купити не зубраня не оббувя бо было барз вшытко дорогє тылько ся ужывало зо свойого полотна так як Німці вывезли вшыток товар до Німеччыны Засылам ты адрес од дуркота то напиш до него непевно будут разом а мама чекают листу од тебе Дуркот Александер Село Гутанова Район монастыриска област тернопольска УСадна Украіна Ладышів почта Ґорлиці пише Андрий Подляскович до свого тата Кондрата Подлясковича в Йонкерс під датом <unk> жолтня <unk> р Лист єм одобрал той котрый сте писали <unk> серпня <unk> р і нас тот лист дуже потішыл што іщы жыєте бо я не думал што вы жыєте і іщы робите А што ся тычыт нас то мы здоровы всіі так в мене як і в Дзюбини і Бура і Ястряба
Не бракує никого Днес в Ґодишові фронту не было ани єдного выстрілу лем так што забрали худобу Я маю дві коровы і коня і не годували сме до того часу лем не знам як надале буде бо ми ідеме на Руску землю то не пиште аж я напишу до вас зі сходу Будеме выходити <unk> листопада на транспорт але не вшыткы бо єдны пішли по яры а я іду тепер нас іде <unk> пят фамилий а решта застає Ґрунт і хату лишат ся на уряд в нас урядуют як і давно лісы не нашы Лемківщы тяжко мацижы і придає горы споминой О рідні гори словиноє стежкы Я гордо славлю сивадиш сюди ірска трасали солове карпатска днызыка трасы Прийода карпатска Архівальны листы з ґазеты Карпатска Русь чытала Наталия Малецка Новак
