Щыро доношу #53 - Про Марусю, што закопала дітину
Еп. 53

Щыро доношу #53 - Про Марусю, што закопала дітину

•

Опис епізоду

Odcinek przedstawia trzy dawne zapisy sądowe z klucza łemkowskiego i muszyńskiego, a w centrum jednej z nich znajduje się sprawa Maruszki z Astrybaka. Z przesłuchań wynika, że kobieta urodziła nocą martwe dziecko i w strachu je zakopała, a cała historia zostaje pokazana przez zeznania świadków i urzędowe ustalenia.

Автоматычна транскрипция

ляпстуют клевет тят Наклипуют поплітуют передавают доносят Шановны радийослухачы днес прошу на
передостатній одтинок третьой сері Щыро заношу і передостатню стрічу зо справами штопередостатній одтинок третьой сері Щыро заношу і передостатню стрічу зо справами што
діяли ся перед віками на обшыри клемківского та мушыньского ключів Днес тридіяли ся перед віками на обшыри клемківского та мушыньского ключів Днес три
судовы записы з лемківского ключа і страшна справа Марушкы з Астрябыка Запрошамсудовы записы з лемківского ключа і страшна справа Марушкы з Астрябыка Запрошам
слухати <unk> грудня <unk> р Зато же Штефанова жена Штомено Іфенна побывшыслухати <unk> грудня <unk> р Зато же Штефанова жена Штомено Іфенна побывшы
ся з Єлком Михаловом женом од паньского суду втекла в суд товдыся з Єлком Михаловом женом од паньского суду втекла в суд товды
взявшый і розсудившы што справедливіст каже Караня ім за тото одповідні порішыловзявшый і розсудившы што справедливіст каже Караня ім за тото одповідні порішыло
а на пізнійше кєд бы дакотра з них більше в якыси свареа на пізнійше кєд бы дакотра з них більше в якыси сваре
входила Під сурову кару підлігати буде і на пана винна буде заплатитивходила Під сурову кару підлігати буде і на пана винна буде заплатити
<unk> гривен противна страна і винувата <unk> рока під тым же правом<unk> гривен противна страна і винувата <unk> рока під тым же правом
Подля правного декрету наказано Васькови фесідорови жебы того Петрика ставил подля правногоПодля правного декрету наказано Васькови фесідорови жебы того Петрика ставил подля правного
розказу а він згідні з розказом того же Петрика привіл тот Петрукрозказу а він згідні з розказом того же Петрика привіл тот Петрук
не будучы певным вдялку але єм наказал тому фесідорови його зятьови жебыне будучы певным вдялку але єм наказал тому фесідорови його зятьови жебы
в него постоял і інчых сусідів а шолтис жебы му не подалив него постоял і інчых сусідів а шолтис жебы му не подали
ниякого напитку під каром десятьох гривен при тій справі были гын шолтисыниякого напитку під каром десятьох гривен при тій справі были гын шолтисы
і присяжникы <unk> лютого <unk> р Стало ся певне і неодмінне рішыняі присяжникы <unk> лютого <unk> р Стало ся певне і неодмінне рішыня
медже подстилыма людми родженыма братми з дной страны Федором Пиздичом а змедже подстилыма людми родженыма братми з дной страны Федором Пиздичом а з
другой страны Васьком Жетому Васькови казали дві штукы худобы зимувати а Ференцовидругой страны Васьком Жетому Васькови казали дві штукы худобы зимувати а Ференцови
другы дві і вітця при собі ховати котру справу судили шолты присяжникыдругы дві і вітця при собі ховати котру справу судили шолты присяжникы
на котру сестру долгу вчынили пят золотых котрого долгу винны платити подляна котру сестру долгу вчынили пят золотых котрого долгу винны платити подля
людского права закладаючы під нима кару <unk> гривен Василь Лемківскій війт <unk>людского права закладаючы під нима кару <unk> гривен Василь Лемківскій війт <unk>
марця <unk> рока В ратушу з розказу вельможного пана Йдього Фіхаусера Старостымарця <unk> рока В ратушу з розказу вельможного пана Йдього Фіхаусера Старосты
мушыньского ключа Пана і добродія нашого зобрали ся на переслуханя славны пановемушыньского ключа Пана і добродія нашого зобрали ся на переслуханя славны панове
Марцін Свідерскій Війт Юзеф Перц резидент Войцег Міцюльскій бургомайстер Юзеф Шлівіньскій містныйМарцін Свідерскій Війт Юзеф Перц резидент Войцег Міцюльскій бургомайстер Юзеф Шлівіньскій містный
Підвіт з війтівской лавниці Ян Лискович Юзеф Мощак Станіслав Жебрацкій Бавжынец ҐурецкійПідвіт з війтівской лавниці Ян Лискович Юзеф Мощак Станіслав Жебрацкій Бавжынец Ґурецкій
Янджей Баднєвіч Франціше Ґроманчак Присяглы лавникы з уряду кремского права Йоан АстряпскійЯнджей Баднєвіч Франціше Ґроманчак Присяглы лавникы з уряду кремского права Йоан Астряпскій
Кресскій війт Запис переслуханя Прикликаний перед наш суд Петро Теліґa<unk>япскій зознал штоКресскій війт Запис переслуханя Прикликаний перед наш суд Петро Теліґa<unk>япскій зознал што
нич не знал коли прислали до него рицканича брат і пришол донич не знал коли прислали до него рицканича брат і пришол до
него Ставившы ся перед урядом днес Петро Теліґа стряпскій шолтес вносит скарогунего Ставившы ся перед урядом днес Петро Теліґа стряпскій шолтес вносит скарогу
на марушку дівку небіщыка Грица Теліщака бо ся вказало што бремінном былана марушку дівку небіщыка Грица Теліщака бо ся вказало што бремінном была
дітя вродила і стратила Призвано тіж марушку перед суд розмаіті переслухувана быладітя вродила і стратила Призвано тіж марушку перед суд розмаіті переслухувана была
де і коли пан бє гю розвязал Одповіла же вночы в ізбіде і коли пан бє гю розвязал Одповіла же вночы в ізбі
вродила мертву дітину внесла єй до кряків і загребала боячы ся братавродила мертву дітину внесла єй до кряків і загребала боячы ся брата
свого шолтыса Штефана Марушка до кінця таіт же дітя нежыве было ісвого шолтыса Штефана Марушка до кінця таіт же дітя нежыве было і
же до того глупого розуму жебы тото зробити нихто ю не наговарялже до того глупого розуму жебы тото зробити нихто ю не наговарял
лем сама безрозумні зробила а тото дітя не з кым інчым яклем сама безрозумні зробила а тото дітя не з кым інчым як
з таньком костуровым мала Тот ідучы на щалу закликал на ню взявз таньком костуровым мала Тот ідучы на щалу закликал на ню взяв
шию Деклярувал же ся з ньом оженит Два кратні в хыжы йогошию Деклярувал же ся з ньом оженит Два кратні в хыжы його
поступок тілесний тот зробил третій раз во Млині і з никым інчымпоступок тілесний тот зробил третій раз во Млині і з никым інчым
як лем з ним Тото дітя в жывоті своім носилам ідучы наяк лем з ним Тото дітя в жывоті своім носилам ідучы на
Млин ногы ся підо мном зогнули і не чула єм уж дітиныМлин ногы ся підо мном зогнули і не чула єм уж дітины
аж до породжыня Будучы прикликана і добрі переслухувана Анна втола ґаздыня важ до породжыня Будучы прикликана і добрі переслухувана Анна втола ґаздыня в
котрой хыжы Марушка дітя породила зознала што парібкы зышли ся і бесідуваликотрой хыжы Марушка дітя породила зознала што парібкы зышли ся і бесідували
медже собом што марушка в дяжы Тотаганка Звідувала ся сына свого штомедже собом што марушка в дяжы Тотаганка Звідувала ся сына свого што
медже собом паробкови бесідували А тото же Марушка тяжка Коли я тотомедже собом паробкови бесідували А тото же Марушка тяжка Коли я тото
почула пішла єм до Штефановой жены Та не знаш што Марушка тяжкапочула пішла єм до Штефановой жены Та не знаш што Марушка тяжка
Тота коли про тото почула повіла свому мужови Штефанови а марушкіному братуТота коли про тото почула повіла свому мужови Штефанови а марушкіному брату
Тот пришол до хыжыганкы де перетримувала ся парушка З великым прошыньом бесідувалТот пришол до хыжыганкы де перетримувала ся парушка З великым прошыньом бесідувал
Смилу ся для Бога Повіщ міци єст тяжка нич ся не біносСмилу ся для Бога Повіщ міци єст тяжка нич ся не бінос
дітя до часу ани страт єй Я зроблю жебы і попу ідітя до часу ани страт єй Я зроблю жебы і попу і
кумам задост было Про тото же Марушка породила то Ганка ани некумам задост было Про тото же Марушка породила то Ганка ани не
знала Бо як бесідує в тот сам вечер вшыткы до пілночы прялизнала Бо як бесідує в тот сам вечер вшыткы до пілночы пряли
тай Марушка І рано з пятниці на суботу до приряджыня так самотай Марушка І рано з пятниці на суботу до приряджыня так само
вшыткы поставали тай Марушка з нима Того самого дня пішла єм худобівшыткы поставали тай Марушка з нима Того самого дня пішла єм худобі
дати вертаючы дохыж кров перед дверми єм взріла До хыжы єм влошладати вертаючы дохыж кров перед дверми єм взріла До хыжы єм влошла
і повіла сином же якыса кров перед дверми Казала єм піти посмотритиі повіла сином же якыса кров перед дверми Казала єм піти посмотрити
вшыткых трьох Пішло і виділи О хвилю пришол до ня старший сынвшыткых трьох Пішло і виділи О хвилю пришол до ня старший сын
бесідуючый же пес штоси волочыт гейбы білоголовскы річы якысы а коли ємбесідуючый же пес штоси волочыт гейбы білоголовскы річы якысы а коли єм
вышла посмотріла одраз зрозуміла єм што то буде Взявшы патик внесла імвышла посмотріла одраз зрозуміла єм што то буде Взявшы патик внесла ім
до хыжы І зараз Марусі лементуючы бесідувала Ты нещастна што єс зробиладо хыжы І зараз Марусі лементуючы бесідувала Ты нещастна што єс зробила
Тота ся выперла же кров з ней лем пішла Ґаздыня послала поТота ся выперла же кров з ней лем пішла Ґаздыня послала по
люди котры тіж признали што то нич інче як білоголовскы річы сутлюди котры тіж признали што то нич інче як білоголовскы річы сут
А тото волочене было через пару дни Маючы на увазі што ТомаА тото волочене было через пару дни Маючы на увазі што Тома
Русина было мали сме позір на ню де была в котрым часіРусина было мали сме позір на ню де была в котрым часі
На што сын Ґаздині повіл што виділ як ходила до Возины КазалаНа што сын Ґаздині повіл што виділ як ходила до Возины Казала
по тому матір піти тому синови до Возины і глядати того місцяпо тому матір піти тому синови до Возины і глядати того місця
де тот нецтотливий поступок мал місце де і виділ але нич неде тот нецтотливий поступок мал місце де і виділ але нич не
нашол На четвертый ци пятий ден пішло двох синів і нашли дітянашол На четвертый ци пятий ден пішло двох синів і нашли дітя
загребане при потоку злякли ся і полетіли дати знати на жолтысво жезагребане при потоку злякли ся і полетіли дати знати на жолтысво же
дітя нашли Выправили матір марушку жебы пішла і принесла дітя Што зробиладітя нашли Выправили матір марушку жебы пішла і принесла дітя Што зробила
Не было знаку ниякого на дитині лем на правым бочку вздолж якНе было знаку ниякого на дитині лем на правым бочку вздолж як
вузяче перо і нич більше не было Што інчого зознали громадскій острепскійвузяче перо і нич більше не было Што інчого зознали громадскій острепскій
війт і Петро і Йосифа стрепскы шолтысы Данько Костурик закликаний переслухуваний цивійт і Петро і Йосифа стрепскы шолтысы Данько Костурик закликаний переслухуваний ци
од него дітя мала одповіл же был з ньом два кратні разломленіод него дітя мала одповіл же был з ньом два кратні разломлені
другій раз в хыжы на тілесным поступку А будучы з ньом новыдругій раз в хыжы на тілесным поступку А будучы з ньом новы
сіль стріча звідувал ци не втяже то она ся пред ним міцносіль стріча звідувал ци не втяже то она ся пред ним міцно
таіла Симон Сович Жак Будучы переслухуваным перед правом зознал што ходячы потаіла Симон Сович Жак Будучы переслухуваным перед правом зознал што ходячы по
бенедикциі был в хыжы ганкы шолтыской вдолы Звідувала ґаздиня што з томбенедикциі был в хыжы ганкы шолтыской вдолы Звідувала ґаздиня што з том
дітином зробити ойчулько звідувал ся одкале ся тото дітя взяло Ганка повіладітином зробити ойчулько звідувал ся одкале ся тото дітя взяло Ганка повіла
што то не є я той Марушкы Звідувал ся Марушкы а тишто то не є я той Марушкы Звідувал ся Марушкы а ти
одкале єс взяла тоту дітину Одповіла што має ю од Данька Костурыодкале єс взяла тоту дітину Одповіла што має ю од Данька Костуры
Ваньо сын в долыганкы ставившы ся перед правом справедливі зоснал што тетаВаньо сын в долыганкы ставившы ся перед правом справедливі зоснал што тета
пішла до Лозины брат му повіл не знаючы про што ся розходитпішла до Лозины брат му повіл не знаючы про што ся розходит
Наступного дня пішли сме до той лозины взяли мотикы выкопали сме дітяНаступного дня пішли сме до той лозины взяли мотикы выкопали сме дітя
і дали сме знати до урядового шолтыса Марушка уж сама дітя доі дали сме знати до урядового шолтыса Марушка уж сама дітя до
села принесла А то з той рациі ся стало як свідоцтво зознаєсела принесла А то з той рациі ся стало як свідоцтво зознає
же браді Штефан деклярувал так ойчурка і куміл уконтентувати А ми неже браді Штефан деклярувал так ойчурка і куміл уконтентувати А ми не
з інчой рациі пішли сме глядат лем же кров по єй крокахз інчой рациі пішли сме глядат лем же кров по єй кроках
знати было всяди де по дорозі ходила Вяцко Грицин сын будучы переслухуванымзнати было всяди де по дорозі ходила Вяцко Грицин сын будучы переслухуваным
через три права а томушыньскє тилецкє і Крескє зоснал же нашли дітячерез три права а томушыньскє тилецкє і Крескє зоснал же нашли дітя
як одгребали злякли ся і втекли і одраз дали знати до урядовогояк одгребали злякли ся і втекли і одраз дали знати до урядового
жолтиса Шолтыска вдолабска Будучы зас прикликана праву повіла же не знала колижолтиса Шолтыска вдолабска Будучы зас прикликана праву повіла же не знала коли
марушка дітя породила так само як не знат ци тото дітя быломарушка дітя породила так само як не знат ци тото дітя было
жыве ци мертве вроджене Присягала што нич нич про тото не знатжыве ци мертве вроджене Присягала што нич нич про тото не знат
На другым переслухуваню Марушкы Зідувано ци дітя жыве ци мертве породила ОдповілаНа другым переслухуваню Марушкы Зідувано ци дітя жыве ци мертве породила Одповіла
што нежыве ся вродило што на пятый ден по тым як породилашто нежыве ся вродило што на пятый ден по тым як породила
нашли тото дітя В ніч як єм го вродила то єм гонашли тото дітя В ніч як єм го вродила то єм го
вынесла і поховала На котре то нещастя Переслухувана зознала што нихто невынесла і поховала На котре то нещастя Переслухувана зознала што нихто не
виден тому же тото дітя стратил ани костуры ани нихто лем онавиден тому же тото дітя стратил ани костуры ани нихто лем она
сама Тому винувата єст По котрым переслухуваню Третi інквізицию переведено на котрійсама Тому винувата єст По котрым переслухуваню Третi інквізицию переведено на котрій
зознала што жыве по вроджыню было А вынесла го над потік окстилазознала што жыве по вроджыню было А вынесла го над потік окстила
мено Анна дала і там закопала Засуджыня По переслуханях свідоцтвах люди прикликаныхмено Анна дала і там закопала Засуджыня По переслуханях свідоцтвах люди прикликаных
при суд а найбарже на основі остатнього переслуханя на котрым добровільні зозналапри суд а найбарже на основі остатнього переслуханя на котрым добровільні зознала
што тото дітя котре породила жывым было і до потока занесла котромушто тото дітя котре породила жывым было і до потока занесла котрому
мено Анна дала і же сама добровільні признала ся Орікат ся згіднімено Анна дала і же сама добровільні признала ся Орікат ся згідні
з <unk> номером арт маґдебурского права Кару спаліня жывцьом або колесом перебитиз <unk> номером арт маґдебурского права Кару спаліня жывцьом або колесом перебити
А што більше то науку маме зо святого писма з книгы пророкаА што більше то науку маме зо святого писма з книгы пророка
Евзекілиі Зато стосуючы ся до него назначаме кару Штобы на світі справедливістЕвзекілиі Зато стосуючы ся до него назначаме кару Штобы на світі справедливіст
вымірена остала жебы одмас тера стята під шубеницьом была і в гробівымірена остала жебы одмас тера стята під шубеницьом была і в гробі
од того мастера колесом перебита і од него похована подля выжы выміненогоод того мастера колесом перебита і од него похована подля выжы выміненого
артику Дітя зас повинно быти захованы там де ся породило хто єстартику Дітя зас повинно быти захованы там де ся породило хто єст
при призвоітих астряпскых границях Так вшыткы три права рішают і до апробациіпри призвоітих астряпскых границях Так вшыткы три права рішают і до апробациі
вельможного пана старости дают односно Данька Костурика котрого тото дітя было такійвельможного пана старости дают односно Данька Костурика котрого тото дітя было такій
правний сентимент треба Жебы оддал на державний маєток гривен десят праву перметьомправний сентимент треба Жебы оддал на державний маєток гривен десят праву перметьом
до фарного мушыньского костела на переблаганя божественности до братства св Осифа двадо фарного мушыньского костела на переблаганя божественности до братства св Осифа два
фунты до астряпской церкви два фунты публичні <unk> десят кратні высмаганый бычомфунты до астряпской церкви два фунты публичні <unk> десят кратні высмаганый бычом
має быти Так вшыткы три права вырішают А стряпскы шолтысы Не былимає быти Так вшыткы три права вырішают А стряпскы шолтысы Не были
в тым осторожны міркуючы тоту перемінну жену а не дали знати выжев тым осторожны міркуючы тоту перемінну жену а не дали знати выже
Судови про тото на державне майно переказати мают <unk> гривны праву фунтыСудови про тото на державне майно переказати мают <unk> гривны праву фунты
два конец справы дерев Але ве не мам іде Любына веде левздуютдва конец справы дерев Але ве не мам іде Любына веде левздуют
клеветят накляпуют поплітуют передавают доносят Щыро доношу Дякую за увагу проґрам зрыхтувалаклеветят накляпуют поплітуют передавают доносят Щыро доношу Дякую за увагу проґрам зрыхтувала
Наталия Малецка НовакНаталия Малецка Новак