Архів
лемківского радия

ляпстуют клевет тят Наклипуют поплітуют передавают доносят Шановны радио слухачы витам Вас в третім сезоні проґраму про Кримінальны справы Лемковины Щыро доношу В двох попередніх едициях мали сте нагоду почути ориґінальны поліцийны рапорты з меджевоєнного періоду спостерунків якы находили ся на обшыри Лемковины В тым сезоні софнеме ся аж до половины XVI столітя і остане вам донесеным якы переступства мали на своім конті жытелі мушыньской державы то в першій части а в другій цофнеме ся іщы барже аж до початків ХХ столітя Дознате ся уж не про кримінальны а про господарчы судовы справы Лемків і уж не жытелів мушыньского а клемківского ключа Першы рапорты походят з книжкы під назвом Стародавне права польского памятникы том <unk> печатаной <unk> рока в Кракові Академіом Знань Другы рапорты остали взяты з Судовой Книгы Клемківского Кресу <unk> печатаной Інститутом Істориі Польской Академіі Наукы Кєдніме про мушыньску державу то єй початкы то іщы <unk> столітя Мушыньскій Крес был летефундийом заряджаном через краківскых бискупів мал свою адміністрацию судовництво і войско істнувал до <unk> рока а в його обшыр входило парудесят сел західньой Лемковины В центрі нашого заінтересуваня в звязку з кримінальном історийом той части Лемковины єст очывидні суд мужыньской державы В полным складі обнимал він репрезентантів трьох прав а то містного мушыньского права містного тилицкого права та кресового права Репрезентантами з Мушыны были війт з ловниками резидент і бургомайстер з райцями та цехмастер З тили чам В склад суду входили війт словниками резидент і бургомайстер з райцами а зас з кресу Крескій війт з присяжниками значыт з кресовыма шолтисами Кримінальный мушыньскій суд скликуваный был звыклі в Мушыні часом але барз рідко в Тыличы не все засідал в полным складі зачынаме <unk> серпня <unk> р Справа Адама Микулячка о злодійство Склад суду Змушыны війт підвітове <unk> присяжників бургомайстер двох райців З кресу Війт підвітове двох шотысів Засуджыня кара смерти через почвартуваня з розказу його мостя шановного пана Войцеха бедлиньского мужыньского старости Сут права скликаного подля маґдебурского права через Станіслава Мєчніка Війта присутны сут тіж Томаш Підвій Андрашык Ян Пиндзівят Шымон Вадовіта Демян Мєскович Давід Жыдівскій Ігнатий Хомяк Іван Громосяк а тіж славный Войцєк Пьохофскій бургомайстер Каспер Флісак Анджей Бжезовєцкій мушыньскы райці а до того были присаджены шолтыси Кресу Мяновиті славный Кондра та Стрябскій Крескій Війт Ференс Криницкій підвітове Іван Тыханьскій з поворозника та Яцко Солотвиньскій перед тот же суд будучы прикликаний Адам Микулячок з Милика был звідуваний Ци ся признає до того поступку жебы нагварял на учого стецайцака На то він одповіл Мене інчы намовили а я єм был з нима Право засудило того же Адама Микулячка на переслуханя будучы на переслуханю зознал же о тым знал і брал єм участ од інчых Што были в Лабові трьох Єден што мулжына з Жеґєстола токарчыну дівку а двох не знам і тоты не знаны Пекли стецайцака на Мылику з Жеґєстола было іх трьох Ілия Зяк Кулякова котрого стято Лазор Ковалів і Данько Токарчык а мі казали здалека стояти жебы мене нихто не познал Тот же тіж зознал же Лазор ковалів напрывал начайцяка а Ілія Куляків повіл му о грошах в него же были на купці під валом Знат бо служыл негот же тиж зознал же корову Микули Хомяка там же на милику забил Але сам лем не мал ниякого товариства при собі з котрого бы лем клопіт был Тот же тіж вкінци зознал же грошы чайчаковы вшыткы взяты до Лабовы лем му лишыли з них <unk> золотых Повіл алем більше на такій роботі ани медже збійниками не бывал бо м в рыґєтьові в шолтиса служыл а оженил єм ся в новици і більше нич не знам і ґарлом то своім печатал В звязку з тым што виже декретом од суду засуджений на то жебы нажыво был почвертуваний трі свот акрос на кырт о мені трад мол дисґад Майс А доксумс Ю неверд Зторы сту Вих ваксы ляз Ев нивы май Йо віктория выс сукомпліт сумоню <unk>n<unk>o Literature клоц ви со н Ґміс е Кют ж Вісеч А хус літ команд експресонсо світ індиференцколо за Хай індиференцко фейт Пот ви нимс морі то мат суй сві ле достию Есту нісыва Листы лист труты А колдно ле ю кіл Ін Атліст ю траят Тва вір свонцю мот бол оф лізем сирпраз Юр оф Юр оф кан Справа Янцого Скоркы о шабруваня Склад суду Війтівскій і райцівскій уряды Засуджыня Кмерти через чертуваня При присутности війтівского уряду а тіж і райцівского уряду признал добровільні Янцис Корка з Ганчовим же был в компаніі з Петром Гудаком і в інчым товаристві коло Красного Броду І там взяли <unk> угорскых Фльоренів але не знат з котрого села бо ся не знат каждому достало ся по <unk> золотых а гриц Млинарчык з Ганьчови мат матір в Реґєцьові паньства любельского воєводы з Ґладышова села Кордибановского Підданы міско Ґалянчык зо Ждыні тимко з того же села Носаль не знат одкале і Андраш тіж не знат одкале Тот Петро был ім гетманом Змочыдлян Ференца подмастер вывідувал ся того же скорского де єс поліл пару кони мого пана што є з нима іхал Признал же продал іх в Коросні в рынку за <unk> Фльоринів єдному гражданинови кін был волохатий молодий там тіж і сідла остали Тіж повіл Йоанци Скорка же тому Петрови достала ся шуба зо серібрныма і золотыма елементами та пістолетів Суд декратом засуду того скорку жебы было почортуваний Клемківскій Крес был ключом шестьох сусідуючых зо собом рускых сел Творили они высшу єдиницю судовой адміністрациі в границях свіжо закупленого майна Яна Потоцкого і його потомків Судово адміністрацийна спільнота сел проявляла ся спільным зборовым або званым тіж руговым судом зо своім війтом і лавом в склад котрой входили шолтисове з каждого села Окрем того кажде зо сел мало свій сельскій суд з шолтисом актуальні справуючым уряд і лавниками В некотрых селах введены были і судовы книгы писаны по рускы В звязку з тым же судова книга Клемківского Кресу писана была під дозором двору а особливо через польскых референтів котры хоснували в формулярі польского типу ориґінал книгы єст по польскы де в книзі находят ся справы тыкаючы вношеного приданя через жены Розпоряджыня тыкаюче остатньой волі єст парунадцет справ про сексуальну моральніст та про чары і маґію і вельо записів про злодійство рабункы долгы і інчы зобовязаня Переходиме до першой справы Коли предсуд наш особисті станула славна пані Ядвіґа Ракова представничка середньой клясы з Ґорлиц Товды добровільні засвідчыла же ручыла значучы грошы за Івана Войского Панкняньского значыт <unk> польскых золотых каждый по <unk> грошы рахуючы перед тым жебы не пропали такы грошы Речений Іван Войскій зоблігувал ся при тым праві заходити так і доступувати паню Ракову не задаючы єй трудности і не маючы ниякых фантів ци дакой худобы під застав фактичні тых золотых на будучыю великден <unk> квітня оддаст На што праву зложено <unk> рік Під тым то правом До Гварка Стаца Гуновицкого з його дітьми а то з Іваном Яцком і Федором Коли перед суд наш особисті станули працовиты панове то єст Стец Гуновицкій зо своіма сынами Іваном Яцком і Федором зознали же настала медже нима одповідня договарка на котру обі страны добровільні пристали Догварка тыкат ся маєтку вітця і вітьовой землі в тот спосіб же реченый Стец Гуновицкій порядил іщы за жытя слогом што його маєток занял ся аж на все для остатніх діти його остатньой жены Танькы і єй самій пілванок з выжньой страны а остаток того зо свого маєтку і цілый хосен якій з нього може быти мают іти для діти од першой жены і на дві части поділены Так дарує і записує А на пізнійшы діти котрыма з том черговом женом третю част дал дарувал і записал по своій смерти а тіж і з млина дві части на першы а третю част на черговы діти записує на часы вічны Службу вшелеяку повинности послушніст з його жолтества його мистьовы панови Совому першы діти будут оддавати аж коли тоты другы котрыма зо свойом другом женом Таньком не підроснут А коли дойдут своіх років то з трьох гроша або хосну свого будут мусіти третю част данины давати пану свому і служыти му Ціла худоба котра єст в стайны та собі і дітям своім од другой жены Танькы і для свойой жены Танькы занял і лишыл оддаляючы од ней першы своі діти Што ся тыкат накладу на млин то синове його першы мают му одложыти <unk> золотых польскых з котрых отец іх дві части млешыт а собі возме третю част а тіж на діти брата свого семана ты Марухну і хімку будут выже вымінены сынови од першой жены з тых двох части муновицкого шолтыства як тіж і він стец зо свойой третьой части або жена його танька што на них приналежати буде по вмерлым іх вітци семані оплачати і повинніст давати Ксід jелос ан селен бы окін донстар де субы своліны фо Сан десперати Евер Спін То а Сові <unk>ea<unk> невер сін сун сяйн лес неверт райн Сін із рефлекшыня Лем Ду річ <unk> фром гоет станді конор ґідры не вылансинґным миры ат лявздуют клеветят накляпуют поплітуют передавают доносят Щыро доношу Дякую за увагу проґрам зрыхтувала Наталия Малецко Новак