Спомний собі Лемку #2 - Параскєва Бреян про переселіня на Радяньску Украіну в 1940 році
•
Опис епізоду
Odcinek to rozmowa z Paraską Brejan o przesiedleniu jej rodziny na radziecką Ukrainę w 1940 roku oraz o powrocie do rodzinnej wsi na Łemkowszczyźnie. Wspomina ona namowy do wyjazdu, pakowanie dobytku i samą drogę przez Grybów i Zagórzany.
Автоматычна транскрипция
проґрамі Спомний собі Лемку Запрашам на бесіду в Параскєвым Бреям завдякы котрій
будеме мали змогу почути про переселіня в <unk> році на радяньску украіну
але тіж щестливий поворот до рідного села на Лемковині в котрым мешкала
до часу панебной акциі лісу Дайбоже добриден Дайбоже добре здоровя Прошу може
на початок представте ся Но называм ся Параска Бреян уроджена в <unk>
році в листопаді село Ізбы з родины Фрицкых Добрі Но і Мали
с минулу хыжу Тілько рік часу сме трошка помешкали но так дословні
ріґі зо три місяці і Я знам хыба дідко нас назвал деси
якысых делеґатів до до Нового Санча І стала ся така пропаґанда же
зачали люде іти ся писати на выізд до Росиі з цілыма родинами
А тоты делеґаты не ходили по сем Нє нє не ходили і
потім Ішли люде но то моі тато пішли уж під конец і
записали ся І мама все нарікали же зато же на остатку пішол
то вшыткы папері зверхы взяли а тоты зо споду лишыли такє іх
было повіджыня Но і так минуло то деси то было пізно перед
новым роком А в лютым уж сме выіхали Так мали сме тогодарство
зыстало о штуква і кін і діда старого сме мали такого Юж
по осемдесятці і з і того і в лютім як найвекший мороз
был то зачали ся пакувати А то не было так як нескы
то не было ани валізкы ани ничого з кринкы так збили І
такє сме того бы за тото на фурманку по складали ся вшыткы
і возом діхали сме аж до Ґрібова і повіджте мі Е што
вас мусило до того же высте Тіли Ваша родина хтіла выіхати на
Украіну ци Вам ся зліжы о Візбаль нам ся не было нежело
злі бо нас не было дуже нас было двоє діти тидко вий
брат так родиче і діду І дідо Но але но но то
такій такій такій Дурся чловека баламу взял дес обіцювали тоты делеґаты што
на Украіні зостанете В сміяли ся же там але то люде ся
сміяли же там тоты плоты кобасами городженні Як сме пришли то то
хлопец єден але як уж оповідам як на місце сме пришли то
хлопец так шідсолітній обышол вколо хыжы і повідат Мамо мамо тату жадного
плота нема а не скобаскула До Ґрібова пройште кілько родин в тым
часі в <unk> році зізд пішло до Росиі Но з даме <unk>
або <unk> Ага того до кінця не знам Тото того до кінця
не знам І не было не бых сопоріжніня же веце люди пішу
з нижнього кінця села або з Выжню Не Но ід в Ґрібовій
сме тамт закватерували в тім в школі такій велькій не знам як
там было потім сме нас зарудули тіж не памятам іли сме были
в Ґрібові потім нас завезли до Заґужан І в Заґужанах тіж іщы
сме іщы сме там были троха дезден пару дни Ті так по
ден по два так І в Заґуджанах Німці уж пришли до нас
з войсковы войсковы І повідают же бы не ходити ни ґуд ни
Ґудтан До Росиі бо ни Ґудтан Но але то ани Німцям нихто
не вірил ани іх не розуміл знали сме же зліно Але то
не бы нормальні бесідували до вас заповіня Нє ня ня ня ня
ня ня н Тілько же упшеймы были ім шкода было нас Так
і взяли нас там до якысой хыба рестерациі не памятам якє то
было і нам дали вудкы такой доброй по такым кєлішку єднім Повыпияли
з ґмету то дале Вам молоді дівчыні дале так штырі раз взяли
кого істи взяли Гей кого так іщы взяли том Не беце ниш
шырі дівчата О хто то был тоты дівчата памятате Ед зме назвиска
Но єдна была стедка Мацийовска а друга Не знам Не памятам уж
котра была Добрі то єст меньше важне А хто як сте ішли
до Росиі як сте ся ладували до потягу то з ва ци
з вами з ізглядами якысы іщы інчы села ішли з Лемковины Е
скрыльовы з крыльови Скрыльовы Русь ток звали даколи Крыльова Русь ґлядом Нод
одтамаль мы з нима єхали в єднім тім потягу в єднім кінци
крільова была в другім мы бы были товаровы вагоны уж не было
такє як было ту де сме єхали до Заґужан Но і якы
кілько родин епхали до тых ваґово штырі родины потрыма родинами стріхали выг
мы мы ні не памятам з родинами бо то дві были скрыльовы
а мы іхали тяжко мі повісти з кым бо не памятам деси
тото чловек не не кояжыл собі такых справ як преступили сме границю
тож ся нам очы отворили зараз як сме зобачыли де нас вадуют
же то не тото што вам обіцуло што бы то обіцювали Но
і дали нам таку запомогу там по <unk> рублі на народину не
на особы тылько на родину і за того і до потягів і
завезли нас до стациі Гусятин Там де была стара границя польскоросийска ж
ріка з Бруч Руч Е то гусятин претинат на піл тота границя
піл было руской гусятина а піль было польской но і там сме
доіхали там на стациі уж чекали фурманкы Але не было жадного звадзы
розпоряджыня жебы то повіли так ту і ту або ту або достанеш
хату чыякє тілько Фурман підізджал Сідайте бо я маю під воду Нас
вюз такій стребуховец назвиско качур так мал сивы коніц Так так Украінец
і сме того і сме посідали декого села і завезли нас до
села Доличковец Але не до села тілько наколь над над селом была
побудувана колонія <unk> хыба <unk> нумерів было чыяк І ци з тых
родин з тых о <unk> котры пішли з Ізма до Росиі Ци
вшыткы трафили до того єдного села Нікы ні ні В Копычінцях зосталте
того тілько Андрия Гоця зоставили і в вірхівцях Москву Василя і Циґлера
а Браяна Семана і Браяна Петра в селі сорока То уж оддільно
было в дохтовы А тото решта поіхало там на того на тоту
колонію там колоня была Там были пред нами правдоподобні мы не зостали
мы зостали хыжы пусты так але правдоподовні же мешкали Полякы котрым пан
тот дворца дал землю де і де іх де іх хотіл вывезли
і іх вывезли Но хыба на себіл Бо так хто ся знал
як доповідали же іх пришли бы і забрали в ночы чыякы знат
о то не знатя бо селяне так оповідали нам ні Але вшыткы
хыжы были пусты ани єдной не было жебы дахто там мешкал Но
і так як привезли нас но то розрили сме ся вшыткы хыжы
єднаковы а далі чойне смотрил ся боял жебы достал діст таку Ні
Но свы пішли уж до третьой од того од той дорогы Но
єй было там в мешканю тепло напалено было під кухньом і двох
хлопців палило в нас як сме зачали розмавляти то они ся той
молы нашой не чули не могли нас розуміти І втікали так аж
же ног по тім в снігу бо ся певно бояли на власні
Припомнийте бо то хтодив о Велька Зимо здає З Велика Зима то
было то было понад стоплі грубо морозу То вы сте хыбо ся
натерпіли як сте ішли так назовни Но рішыні Де даме яж зо
стациі тамту села возвезли то было зимно хыбо страшетні а но на
саняш зимно было но якы чой молоди то шат там дома дол
прині а там довом доміло леді Чорний га чорны чорный га чорний
подубе болюбе Чорний га чорний чорний га чорний подуберия голом бе май
бо Дай море сердецтво най море сердецтво тако лемк Дай море сердецтвой
море сердецтво тако лемкови Яй приділю дяй былів талевском Явидия єй бывском
авту зало Жалом травжало жалом травом манды само саморязало сало само самовязал
бели милий милий з тамтой страны Милий белий милий мелий з тамтой
страны Отже сам яц бодже самигай займ аве зайду трави Ботже самы
самыгай зайд праве зайдут давы Ядяти людятя ойму не мала ойму вести
мала Стомови бастойму хрести мала ойму десте мала Сторбовы басто Не бою
ся не люю ся поле маня Не бою ся не бою ся
маня ле ся того войо вою описаня колисаня леся того войо воюсаня
колисаня Як прену як пренутно спати Як прену як преспати Абриком абрико
Выса треба стати колысати антривы высочці антре высочці треба стати колысати но
і потім деси за пару днів зараз заял ся тот ксондз грекокатолицкій
назвиско Дуплавы і зашол по колоні по тій де мы мешкали і
списувал вшыткы родины де дуже єст того ільосіб туйо туй льоту і
пішол до села На пекли хліба тото м не повідала на пекли
хліба такы великы як паскы дома і де была велика родина то
давал полопо по три а де была меньша мы сме два достали
бо была маленька але вшыткых обділил тот І священник тым хлібом Іните
то в тым селі была і церков грекокатолицка і костел І так
І то близко был костіл од Тапа А як а як тілько
было Украінців о кілько Поляків Бо меси більше півнапів Ні было <unk>
нумер мало село То девятдесят нумерів было тілько Поляків решто Украінців Е
тых сь перепрашам Украінці <unk> нумер ся зблох а векшыст Поляків было
но но і той гомос томо ся вами так запікувал так тот
дупвавый І потім Як сме пішли зо церкви бы ся питал як
ходил депідеме мы повіде же а якы сме є мы бы повідали
же православны з дому а він повідат же бы йому не ходит
о то чы православны ци якы тілько ходит депідемем вшыткы заєдно повіт
шут православны ци хтоси пові же католи еж єдна женщына тілько повіла
бо была самотна з дівком таком маленьком то повіла же она грекокатоличка
а такто вшыткы православна Він поят же мі тілько ходит де підеме
ци до церкви ци до костела Но каждий повіл до церкви ні
но і был барз задоволеный зато же же при такых видно было
по нім тоту тоту радіст же му прибыло тых вірных ні ной
неділю ідеме до церкви памятам же была уж неділя о Буднім сині
і він на своі проповіди повідат так же прибыли ту тілько не
памятам як нас назвал Але тяжко мі повісти і одповідат так в
них єст і холодно і голодно І прошу Вас сестры беріт своіх
ы і угощайте іх в своіх домах дівчата дівчат Хлопці хлопців чоловікы
чоловікы теразы тых мужчыны і так обступили были такы два выстя од
церкви то в єднім стали люде і в другім жебы никого не
лишыти і вшыткых нас забрали І на госину на госину Я трафила
до такой той Стефкы Кришалович Она была деси в моіх роках може
рік старша ні од мене І барз была файна но то там
уж сме мали і ґалярету і пончкы і ружне такє дане начыкуване
было і нас угощали дос доб долшый час то она нас взяла
штырі дівчата і танец гостю гостили дос долший час і ходили сме
робити так сведры бы там не знали на друтах выробити вышывати вышывали
пєнкні Але на друтах не робили то Як люде привезли чыдаку волну
то ся робило не раз запросили нас до села на цілий ден
же приізджай до мене і бы ж робила на друтах То До
того то николи не пустили з голома руками завше іщы дашто дале
жебы домі взяти ні Но і тоты фурман што нас привюз качор
то тота дівка Його такы бані але то были не бані такы
якы тяжкы тілько з бляхы такы якы я того але легка бляха
то такы дві бані дал молока і она ішла з дому до
дому і по літрі молока давала на мешканця зло но і я
я потім скінчу і я была в ней уж ту тераз зо
заходу І котры зочісли были сте там на Украіні Так котры році
были В <unk> і <unk> два разы же вам змінуло Там де
мы стояли де мы мешкали то уж така хыжа што мі ся
снива восніл і таки побудувал таку хвальню вельку Хыжу ні пришол пішол
зо мном мій кузин до той качоры І повідат так Юська Ту
пришла жінщына она має ручникы хочеш купити ручникы Тато палянка Яка паранка
Маєш хоче цінні боняк нето ідеме она смотрит ліпше Та што бона
І она мене познала а я єй тіж І она сідила бідна
в єм зєню За тоту За тоту акцию акула акцию тоту упа
а за упак была в партизанстві Но не знам я ся того
не питала мале я дала же была же сідила в Ґєнціню Така
была утыла же я єй не позналам єй але то такє ся
зробил потвор Но і мала тілько єдну мешканко такє а а в
другій то юж ся так як бы забалило мала брата них двоє
было тылько І тот брат Пришол але потім нас взял в гості
закликал нас до себе вертаючы до тых старшых часів Мене інтересує тото
Як высте пішли на Украіну там Но тоты Украінці за кого Вас
уважали Они вас уважали же высте тіж Украінці Е Они уважали тілько
не могли ся з тым погодити чого мы ся не як бы
не признавали А вы само собі рады выкым сту сруснакы а руснакы
де так повідали а они розпарос такы мали як бы пред жальже
Мы жыли так бідно же мы не мали жадной чытальні жадного дому
культуры такой жебы ся тота молодіж мож ласходити ружны собі справы забатвяте
Ніци але ци ци ви ци вы тоты ізбяле котры там пішли
Цо они ся одраз зачали уважати за Украінців чы лем они твердо
стяли при тым грали жолных Ліс не твердо при своім твердо при
своім твердо при своім Нє Мы мы розмавляли по свому в цілий
час нихто там троха ся навчыл чловека але на цілый час розмавляли
по свому они ся За декотры были такы діти о бо то
люде ходили як так ішли на село то лем туда нема куда
дітина ся мі вродила в пятницю не мам і што істи дати
тоты нам докучали Так і раз єден хлопец як жем пішла до
школы потім то я до того дойду встал при плоті і зачал
мене так вызывати лем туда нема куда така біда шо фельд біда
Молока не мам нич А я взяла дранку з плота і му
дала потивку Но гей то тіль тільом може кривды зробила му Я
го там так барзніяно але і того Но і пішли сме до
церкви но была неділя о буднім Сині то я уж повідала хыба
Жебы бо споминали гей то спомнали с тоты же то в церкви
Васы потім є го та но то уж не беме до того
Но і так што може е Чым чым высте ся труднили як
сти быну авно Украінці Вашы родиче зачали ся занимати рільництвом Но ці
без літо сме не мали жадной працы то я пішла на желізну
дорогу робити то Зато Як была на сідели на торах і траву
сме спубали так а по боках сме шпадлями роз того дерню тоту
стігали цілком за тото Е но <unk> рублі заробило ся А тато
моі пішли до гусятина До того што м споминала і там была
така перегрузка товары о што везли ту не могли іти далі потягом
бо была бо он споторувка а там В Росі была шырша торка
Товари з ваґона до ваґона презосити но і рускє ім повідат так
Іван кушай сколько угодно бы были цукеркы ружных котрых мыне єле знаш
але в карман не бери В кышеню Йо Но але тато тато
были так же они не прешли як пресли даколи то єдного або
два то вшытко што самы не діли Но і так же заробили
што купили сме уж корову Но а так пасти то были такы
кохыжы підрозумію же выскупили сте корову бо на Лемковині Візба вшытко лишыли
сте цілу хуробу Так але уж тато заробили тільо што уж коровы
рішы А кілько сте лишыли маєтку в Візбах Еґыв до короли жы
Сі штука семі кін семі кінь коня сте вы так направду вшытко
лишыли сте ішли вшытко лишыли бе тілько тыльо же тоты тоты балізочкы
до кому то як тото лишали комуси тото лишыли сте Ні так
напаз льосил напазли но і потім тато тато заробили потім ятрох заробила
на тій желізній дорозі і осіню наділили нам поле тілько не знам
ци гектарі ци штырі морґы тото не памятам но така дост добра
земля была Но і і того і і посіяли уж потім на
зиму о земену якы су посіяли Але штосим одышло од темату за
но і єм бе Ходили до того До церкви то тот ксондз
Дупвавый орґанізувал бо чуят дуркот співат жебы єдну неділю співала колонія а
другу село А дурго то был то был жакіль з Ісбі він
ті спішол на Украіны тіж пішол на Украіну Но і также рухоківци
Берн І потім мый Но што я хтіла поти церковны Но а
ксьондз в неділю за неділю тілько повіл так наступну неділю співає Колоня
а сьогодні село Но і так уж было В розказах но а
вечером хлопці То ся зберали але тоты се зо села ні Бо
там польской мовы не было хотяж было тільо Поляків Поукраіньскы вшыткы по
украіньскы Єден такій ахай він был з центральной польскы Мы ся так
зым родинили не знал то был Я не знам ци з войска
ся ложенил там ціль Но хыба так мышльже з войска певно Агей
до то він А так тоты хлопці то як вышли то розпрягайте
хлопці коні та лягайте спочыват Я піду Вшак веш з невіст за
Черниченьку Копам а по другє іхали козакы і з войны додому підбанули
галю і забрали з собой до выстом того періоду дуже навчыли сте
ся украіньскых співанок но трохы м ся навчыла А повідте ци ци
і як в сте напримір там жылим ся жывотом Досте гідні ци
бідні ци як пришли свята то святкували сы так як ся та
як ся належыт так но уж ся по тім то люде давали
за жы давали давали бы бы бы бы бы бы м грішыла
давали ты і мукы до міли того так жебы не бідувати Люди
котры там мешкали настала они вос підтримували І на духу і і
так як то повідают якось цьобо ні но Але повідам же вшытко
было добрі тілько як Пришол Німец але може злі повіла тераз бо
не скінчыла тамто ага і я ходила до Гусятина і то єм
прявила на того на тім на торах І іщы пруч того то
ізывам таком дрозеньком они называли шелетіла в пошынах і мосты міряла шырокы
з мостів за тоті початкували праца была топальна была праца Така цікава
Но но і бы м найракше тым не виділа то так летіло
тото же страх А то бы хтіл вернути бо скорше спомнули сте
наш авдициі Же ходили сте до школы Но Котру клясу сте кінчыли
там на Украіні пяту клясу дано то сіст Зізд за Польщы то
тілько были штырі клясы по селах а сім років треба было ходити
А як єс не вчыл ся той і з першой або з
другой клясы єс вышол зо школы і там на Украіні нормальні вчыли
вас по украіньскы ци по росийскы По украіньскы і понімецкы І по
росийскы Тілько же книжок бракувало троха то так як росийскє то для
того я іщы вершых знам бо на тото подвожшыня де ся пише
сідала м і чыталам книжку на голос цілі Кляслі Як і верші
за решоткой в темници сірой Скромєнний в неболе арйоль маладой Мой грузний
товариш махая крыльом і кроваву юпіщу клюйот под акном Клюйот і бросайот
І сматріт факно Как будьте зо мною задумал а дно Зовіт меня
взглядом і криком своім і вымольвит хочы дабай уле тім Мывольны є
птіци пора брат пора Туда где затучы біляют бора туда діняют морскє
края Тудай де ґулят вітер дая но тото тото вас вчыли такы
такы річы вас вчыли Ай німецкій і німецкій видиш А поді одраже
Фраґен Уж знам же то питати біте того ды траґен принести Голен
носити А повідсме мі в такым разі одкрыл там ся взяли тот
тот Німецкій Одкрал там ся Я не знам чом был в продже
вродженый Ам тото я вам тото лучыл з тым же же же
така была політика Звида што може знате про творіня ся структур УПА
украіньской повстаньской повстаньской арміі товды Зорти затка ся товды робила Новды і
втра робила Але як Німці пришли В <unk> на самого Яна нашого
липця липця ся показала патроль на моторах Но там не знам вілько
было бы то так без колонію то приіхало може здвох тільку атакты
не знам є о той патролі было І они они мали такы
моторы убраны квітками ту на персях мали такы тіж букєтцікы пороблены бо
ся так тішыли гусятин збомбардували А мій брат был гусятеній тот час
то втюк деси до Зерна до ся сховал што дал рады Но
і там потяг збомбардували то такы стары річы знаш ружны то потім
ходили люде то занаберали з того З тых з тых ваґонів Тышыли
собі декотер котрым того Но а як власня далі з том партизантком
ци ци нама намавляли деси тых молодых люди жебы ся запис так
так офіцияльні то То было заказане раз же было заказане а по
другє може чловек ся так не інтересувал за шты дотраті повісти Але
як товды то ся так бы казало як пришол тот налучытель до
дотата до могы Омелюк на звиз Але не сой школы він не
од нас він был зи зругосела цілы так і повідат же Фрицкій
ту буде ся лем бы в Дуркота і в мого тата ту
ся буде орґанізавала така етапа тым вытлумачыл і треба буде працувати з
нами што вынато Та як бы хтіл жебы ся підписали ци што
з чос Так же си тотко того было Но єй і што
подумали порозмавляли собі там з дуркотом хыбацискым і давай гостиню робити А
жебы іх упоіти Но того учытеля Не не то Они запросили не
родиче Ім забыла того назвиско што повідал же мал два сына З
села зо сій рады так звана делеґатів так за зраікомкону то з
повітовой рады із райвіна з воєвідской так з воєвідской єщы не можу
нияч здогадати як він ся называл І хыба він тото орґанізувал бо
одкаль нашы быродиче знали в тім В повіті Ні такых такых близшых
Но І він і запросили до нас в нас тота гостина была
Розмова Я не знам не знам бон там не того не они
не пи не де не прислухалам того Но але дознат ім же
ся попили до того стопня же оповідала б же Знаєш Паранча Я
маю два сыне Микола і Іван і маюше жыдівску хату Во імял
отцей седай ди в мір і де согрішай більше так ся му
стало же він священник ци што Так так ся подумал но Я
тіж ся впила де чую же м гріх зробила Але природича доход
ся же ся впила же м не могла но дале мі троха
той вудкы не знам Більо але Але не могла м прийти Штоси
іщы но о чім си о чім си ґадали добрі Едос ед
жебы ім выставили документ такий они так спільно опрацували жебы выіхати до
Німец на роботу І власні і в тым в тым моменті можеме
повісти о тым же тото тото зобраня заважыло на тым же вам
ся вдало вернути Та Был на тым зобраню высце кус зачали циґанеты
же хтіли бы стыіхати до німе роботу Так розумію а завдякы тому
вернули си до Польщы і верлистыізм до єспну Но і пят як
то было як то было же они ся они ся зводили каждому
выставляли такы засвідчыня Нє они дали тым тым што што тамтого працу
Зачыт ся просили єж наш но то дуркот был на гостині згода
был і тато но то не знам наш та як з трьох
родин з трьох хыжы Де тото Яна беділа того позволила выставили с
Документ ідей был підбитий певно без вшыткы тоты без село без повіт
і без воєвудство бо інакше бы не згодили ся ні і того
і уж можна было на тот документ можна было іхати нечто нич
не зробил І ци вы одраз сте Поіхали ци іщы сте якыси
часы на Украіні жыли мышкали Не уж сме пож сме того Уж
сме поіхали хтіли стей вертати Чом ся бояли того упа упа ся
бояли такы Бо знали же шоси недобре буде ся діяло но я
так повідам і того ся обавяли Же же то єст небезпечне Як
як єй Но того што я хтія повісти То може я звідам
як сте ся зберали до того до того повороту Но як ага
хтіла єм повісти же мама і брат поіхали до того незадолго до
доізд так Бож зізб єм тіжно то не повідала юж зізб Поєдинчо
то границя так як не было з наш на сані то могли
іхати ту до нас на Польонію взаж Зізб зо села зізб Хто
міхати Но хлопці наприклад од молодіж До мене пришол тот хлопеч што
м показувал знимку два памято Но но то приіхал але б не
был з нами выселеный в рамках в одвиділ Ніхоріч не чуже же
же же же же тоты котры остали ся в Візвах по якысым
часі могли поіхати але тож товды як Німці были а Німця скоро
пізнійше Нє ні Яйці о тото єст важна інформация же же тоты
котры же можна было поіхати в свобідняніст одят одведити родину на Украіні
вернути і Бернутий Ото єс І до Вас приіхал хлопец Приіхал То
з котрым сте ся думали люди Ето мы ся іщы не здали
там знали ся Аж аж там так полним же так за мном
вшалів троха Але на Украінци Так на Украіні же штодня мусіл быти
і конец не дало вам нам радым вернул доізду Петім вернул доізд
Но добрі І Ваша мама і і ваш брат поіхали скорше наперед
Так а заврали штоси зо сом якысій маєток Та якій Не мали
не доненч нич не мали сме новы ся остали з ностали і
з дідом і ся мі здає же три тыжні хыба як дідо
вмерли дідо Бо о ней они уж не ходили лежали цілком А
пред смертю Не знам двадни ци ільо то ся такім поліпшало же
зышли з того і до пілхыжы зашли іж далі не пішли Іж
треба было з нас вшытко зробити коло них от навет раз допросилам
такого Кавалера лем такый старший был уж кавалір мацийовскій Осип бы тато
пішли до того до Копыцінец і дідо мі ся обробили і треба
было мыти не мого мідати рады І пришол і поміг між зробили
порядок А то вашого діда в котрым селі Е в Личківцях Личківцях
Як єм пришла тераз зо заходу то ся звіду хтілам піти на
цмінтіс то місце найти тото місце А там зробили кого з базу
на цминтери Вшытко зрівнали слідю не было Но і те вашого діда
іх розуміл ховал тот священрокатолицкій Так та но робили сме степу на
преквам хліба першый раз хліба пекмем Но Першый раз взагалі то як
бо я былам молода я маламнадцет років но І пришли зо села
тоты женщыны бо то перше так до тіла приходили ні то пришли
і до мене ні але уж маме не было ні І повідают
пранка Бо кропом окропом злі собі то буде блискучий поверхы хы так
мі підповіли як зробити і напеклам хліба якого сме тотого діда поховали
і ж як сме діда поховали то вшытко траво знаш до то
потім уж сте зачали тоты такє што троха Задашто материял дакого наш
але то не было то дакє єс достал да на наблювску два
метры або кілько і то Вычате ся рыхтувати такувати Но уж мам
не было тата не было но єй ты не было бы звали
гы гы Мами і брата не буде брата не была я пойдата
фрає грады я і памі з неба зосол ей пани жде бас
Та не гона чорны оча ма яке соє немало вас <unk> тры
ночы не спали лемкє як зачали тоту шафу пакувати то знам же
там всыпали троха фасолі жебы было што істи хе До єдной шатры
Обили дошта бы жебы было за што взяти жебы ся не знищыла
А чым везли до копы цінецто не знам Но хыба фурба не
памятам чым Бо тотовик пережыват страш і знаш што то такій страш
пережываш Ной і того до Копыцінец завезли а потім тіж не памятам
чым сме єхали до Копыціны з тяжком і повісти і в Копыцінцях
дали на баґаж но і доти мішкы тіж дали на баґаж І
так вшытко бы б дали адрес до Ґрібова і так вшытко пішло
до Ґлібова А бы пішли тым особовым Особовым Но мали сме білеты
то елеґантскы збеніхали особовым Ісяли самы сме іхали товаровыма готами з Собов
і доіхали сте до Ґрибова Е іхали сме до До До Ґрибова
але штоси тато повідали же треба бы сісти в Стожа в Стружыжах
Но А чом то не знам а висіли сте вкінци до Ґрібові
Высіли сме певно в стружа но і потім зо Стружы Быте сме
ішли до Вілібола там де си якысого пила знам же по по
бутельці бы то є згода єщы знами Власні мене то інтересує Ци
з тых <unk> двох родин ізбяньскых ци тот дуже вернуло До Ізб
Но могло быти тых роди котры вернули Но за дуже ні Бо
то ци памятате докладну докладну дату коли бы сте вернули Нє Ні
то был рік <unk> было його місяц маю маю Но то жоло
так до Степу Уж зо Степу было І тоты з Евертовом з
вами лем згода А нихто веце Нихто веце Нас три особы было
Я тато і тот згода Дога а чом він свою родину лишыл
наш там може він ішо на початку так на такы не звяден
я не хтіл знати як то єдно ци тяжко вернути Добрі І
з того гривована піше мусіли сте зайти до Ізб на Ізд як
сте пришли до Ізб то што Ци ваша хыжа была ци была
а як была то ци была занята ци была порожня Е хыжа
была занята меш то такій бідак же того же не мал был
м предвойном того перун вдарил і там было в мешканю три дівчата
што ішли з ліса на малины што были єдну забило а штырі
втекли І якыжа згоріла То такий пришол од телича такій так град
страшні выбил товды же не было люде мали барз бідно товды знаш
в тым році як мы вернули бо попередньо град выбыл і не
мали зерда Але він зараз нам был пустил Ішли сменой за мешы
як в тот персіден коли тот персіден высопишти вдене вночы третя в
ночы за дня роцу і де сте товды ся поділи не пішли
до мойой теты до Вана Миковая там ме перерочували доранале то зараз
молодіст ся посходила до мене дуже дівчат хлопців Ці хтіли знати ні
но і я домів не ішла Бо даколи звали присяжник Но то
такій огонец же так повім што листы одношал заповідал до Німец як
виділ то підсувал тяжко повісти знаш Но і я ся крыла барз
перед ним бояли своботу же ня возб до роботы Но і з
того поводу єм так уникала то ся даде ту тото даде ту
Але потім тато піш пришли мали вставишы родину ковальчыкы Бо там іх
сестра была выдана мала о там аль мужа мешкала в Чырні так
ся трошка якы родинили но і они нам дали троха зерна троха
компери посадити А чым тото привезли то не знам А тот мамы
брат Петро Ванько коровами нам троха поборонил там не было дуже із
ізоравні Тож мож нареч же вы сте мусіли зачати вшытко ново Вшытко
з той з той худовы котру вы сте товды лишыли То вшытко
наконте єд забрали Німці Імці Юлияч Нич Но і того І я
там ходила До Ставишы то єм кумперіо копувала зерно грабала осіню копалам
то былам три тыжні на вечіркы ходилам там в Ставишы мноі І
як єм оповідала як бы ж мя одправили домів І дали быкым
мі два быкы і віс і навіс три такы боркы о дужаны
зо свого полотна комперий і выпровадил мя то повідаты тота Маґдиха Жебы
провадиш семе на гору а з горы она піде уж а там
гора в Черті з нім была высока і як мі быкы ся
розбекали так я тоты компеліі потратила по дорозі тоты мішкы Но і
што ту робити в лісі так близко дорога лісовы сте зо ставы
вертали зоставе ся верта сама з тым обыкам сама сама Я не
знам што то было то был указ фіметы бы кыбали Вас ся
так ся Но чуду і бы с не вірил а то а
то єдна факт был правдє што позварала ся тоты компеі Взяла м
си дошку поставила так о одталь на землю знаш і вытялам по
дості тоты комперіі до навіс Но і пришлам домів і тыжден часу
сме мали тоты быти знаш І тато собі вшытко поле поорали на
зиму наш бо то не было чым бы быти до того Іж
сме мали на весну готове тото поле Там іщы веце робіт поробили
а потім уж я уж не провадила тоты быкы тілько уж певно
тато проводили тіж не памятам як того Но і як зачали сте
жыти зачало й ся ся жыти і помалы помалы купили сме корову
єдну таку стару од кого сте купили збілечной од Пвасконя І тота
корова дост ся так добрі доіла І сме того уж мали до
прежытя аж а того а потім штоси тато навязали з Ліствейон же
він ма коня але тот кінь кулял на ногу барз І тато
го лічыли салом з тым з ты што пришли з Украіны Бо
яхі тото сало опришо з Украіны верніме до того же вы надале
сте Баґаш баґаш баґа што была тота шафа Так і тота шапа
тота шапа емішкы было не здам або штырі міщкы або І тот
благам жебы сте вернули уж до Іны дуже пізнійше пришозовами Но троха
пізнійше але не памятам і пришло вшытко чы штоси пошытко пресвят жы
не покрали подоч тілько мішкы были попробияны тым Так як бы багнето
мобы чымси бы блажали же неє Але нич не было ани жадной
кары сме не понесли зато ани того Но і того і так
сме зачали Но і потім уж помалы помалы і пішла м на
весну А котрый то зв рік другый <unk> друг ус роду і
тота весла отій о котрій тебыти <unk> рік так І як же
якы єм пішла до той чырной до той кузинкы свойой садитой компериі
бо просила і она была папач ся называла І повідат так як
мі ся лишыт дашто з поля што не посадиме то ты дам
А як ся не лишыт то ти не дам бо не мам
не мам зомуж чого дати я так саджу саджу то цілый ден
сме садили і так пред вечером деси ся лишыл мішок Та звали
зляник бо то даколи така Были налозы штучны зузля ся называли Так
зузля то брали на підконючыну тото Не знам якє она діяльніст мала
і дала м мі полни тот звіжляник на плечы де як єм
пришла до ізб з тым макартофлями то одразу дідо мій важыл то
з <unk> кіля было і і баньку молока пят літровы Самом несла
на плечах прошу мі ві ві ві ві ві вірити так як
бы м ту была не знам де І аж ся дідо мало
не розплакали же м не ішла там до горы до себе Польщы
было далеко бо мы мешкали пред будовом близко туде церков де часовня
наш а там до горы то было кавале з дорогы той зєм
не ішла з тыма комперями тілько уж добрі же м дішла до
до діда Но Но є і так А іщы бы хотіл ся
дознати такой справы ци з тых осіб з тых родин котры вернулих
товды з вами Е То в <unk> році было як бы другє
выселіня іщы пішли Іщы раз пішли іщы пішли То чом тоты люде
там мишли Не знам кєд знали же тамтам там неє то выбогато
но неє види же іщы пішли з чым згода было бізрити і
потім пішерну і верну Я товды то бо в <unk> дру то
в <unk> році дуже родин пішло Ноф то значыт браяны тіж были
спакуваны Забыла м деті повістині Але Михал не хтіл знашу так як
того зрезиґнували Але не знам чы мама памятат тото важні то ци
дуже тых родин пішло в <unk> році Но пішло троха пішло но
веце як <unk> Певно меньше Меншы м Але в сороковым році до
тото знаме же є одходил такій такій делеґат і намалял так а
<unk> аплат а <unk> тіж намаляле Стужло під примусом Нє намавляли мояли
намавляли піш был фляка мешкал зашбо не мал де біглостьом так де
не мал дело пальця ди тото одступили му єдно тото етам собі
урядувал І так впаяли в чловека знаш же моі тато же так
повин другій раз бы так одуріли ІІ і повідат Іван Будеш нарікал
на Еву на жінку як Адам на Еву А не поіхаш ы
на того ну на схід то поіхаш на захід ді він товды
знал ци буде дашто такє такє Так так бы тотом перше не
повіла Но або заодру або чоси того ужыл так но але мама
ся вперли наш Мама одповіли становчо як цес не ідеме і конец
Поставили так твердо жені А повісте мі тепер так з перспектывы уж
долгых років дого часу як вы оціняте тоту Тоту децизию з тым
з тым выіздом на Украіну Ци то было мудре ци то было
дурне мудре не было мре не было высте лишыли вшыткы тія тоты
од слухає сенс был В зимі де ничого неє тілько снігу полно
і іти тами пасти ся ци што а втім в стодолі было
в нас жыто немолочене в злопах то пришли селяне І забрали А
мы нич не гадали бы сме были за перепрошыньом дупы такы наш
но І потім як тато пішли до того достіль Рады поповідали то
повіли Фрицкій як єсос ся ось осередлил то ты был господарьом не
треба было дати Но та як уж забрали Но а хто забрал
то не знам наш ци Полякы пришли чы ци чи Украінці ци
але же то забрали до забрали забрали Бо там най того титоню
дуже сы садили барз Там на Титонь то по поляшому по лемківскы
Дуга Дуган дугам То ходило ся тако прасувало ся на коліні заж
не раз вечерами якы того но а хлопці тоты не одышло м
од того як товды з церкви нас брали так На гостиду што
нас взяла штырі дівчата то Еы Сме ся навчыли такых пьосенок дуже
бо тоты хлопці то ходили так шаліли за тыма нашыма дівчатами де
си ся ім ліпше подобали даты лемкы нино мали ґорсеты вышываной вшытко
такє наші своха не мали сме блюзок вышываных ні Но то єден
як сме фіртували за што фірти Но бо я ся не могла
товды здогадати Но ты Сме ся посварили обыдвоє бы я го не
хтіла а він ся насил пха Ні Томуж ні Ні А він
ся называл Пенюта А называли го бідний Михал Ні Они вшыткы были
бідны Там мали по Тот ахайф што повім жентралі ся оженил то
мал пілморґа поля Ін ся утримувал тілько з того зо сеж Шефство
до провадит заж буды направи од того ся утримували і того дугами
трошка посадили посіяли жебы мати штоси мали што си мали але прижыли
четверо діти мали То уж так на колеси То повісте вы ся
тішыте же вам ся вдало тій родині вернути до Но напевно же
ся здавало тота бы ся дач чловек ся чул цілком на селі
бо ни бы нас з того любили і вшытко але то с
не было такой медже опы о тото Медже своіма Нові но Але
видишо дея за за <unk> кільса три дниєм гакала компелі Ворешєвиця Візбах
Но і што он іщы така была она жещы я перше скінчыла
бы м молода была то она іщы іщы справджати чыя тілько рядів
взяла як она но То тяжко тяжко мусіли сте робити на тото
Тяжко Я ся в жытю наробила між же мі старчыл дост Добрі
в такым разі барз сердечні дякую за бесіду Але тамта ліпше єст
перша Мам надію мам надію же того же же другым разом награли
бы сме дашто про інчы темы Медже інчыма бы м хтіл з
вами побесідувати о тым як то хлопчысків ізбяньскых взяли до Явожна то
бы м хтіл другым разом з номи побесідувати як на разі барзерні
дякую Я бо селяно Я о фызати рамзати рапо
