Спомний собі Лемку #23 - Дмитро Горбаль з Бортного
•
Опис епізоду
To wspomnienie Dmitra Gorbala z Bortnego o powojennym wysiedleniu Łemków z rodzinnej wsi. Rozmówca opowiada o przyjeździe wojska, nakazie spakowania się w jeden dzień, wywozie dobytku i trudnym początku na nowych terenach.
Автоматычна транскрипция
Называм ся Метро Горбаль років мам <unk> Пришло войско до села прихал
войско дуже войска прихал Нові зробили ся граня же на другій ден
має вшытко ся выберати Доєден обыватель Ве сте знали перше же так
буде зусідня села ВКне не знали сме не знали сме Але єм
так было так было менше більше ноже Хто зна ци на жнивы
сідлят да тота а то же то не быт на Украіну ану
або або або знову на захід то такы такы меджелюдми такы о
пльоткы ходили а ти вы такы што вернули з Украіны выіхали перша
пізніше тіка од Тамольця чытати мы Вы сте так робили цілом родином
чы з бортного з бортного вернули так Збраі ціліме Горбаль Тепан з
родином Водат Метро з родином Ґрацин Іван з родином Старанка Миколай з
родином Михал Бурса з родином Де я мося долго зміти Без границу
Переіхали сме нормальні на інчым назвиску бо то тата пані орґанізувала котра
она провадила транспорт Поляків з Украіны Там з то місцевости де мы
там были А до Польщы нормальні Там родице ся з Йом там
взмовили она біде добра але під інчым назвиском Згаджати ся но так
али сме корову продали корову продали коня продали віз но і там
заплатили што треба было поскладали ся люде там інчы поскладали ся і
під іншым назвиском Влі Мы ся вызвали Василовскій Лесовскій Ям Знате як
чула Знал же такє буде высідніня то мож было просто поіхати на
захід Єси выбрати ґазівку таку перше ґляса бы то было <unk> рік
тото іщы не было засідлене такє а мы як пришли там як
нас высідлили то іх было лем такы рудеры Мы мешкали в Ґучынка
в Чынтом ґміном і Уразісе як сме заіхали до Свинцімя то там
ходили по ваґонах гыбы вычытували ты ты ты заберали забрали як забрали
там вісем місяці сідели там Залярму Як іх звільняли дале ім такє
з такы леґітимациі зостал затриманы тыми в тым там в якій ім
там до тым я возмім зостал затриманы до выясніня справы Вісем місяци
выясняли справу єден ся не вернул єден вмер там То ся называл
Михал Бур ну і дале розказ Зробили собраньом Публичне там на середині
села мате ся выберати до <unk> годин <unk> годин ма опустити кажде
мешканя Хто не мал транспорта свого давали і на другій ден трабы
увызят А нихто не знал де в докладі Ци наукы бо не
повіли є Аж потім як до ваґонів залаґували повіли же іхаме на
землє одзыскане Псы щекали так бо псы не вільно было брати люди
лишали псы Тоту Пес чекал то декотры там з жолнєжы та застріли
Пса пішол дале Я мал певно з <unk> кроли тоту вшытко єм
пустил тіл офіцер повідат Новольно теґо браці Весь весь то вшытку выздишыл
выґой но на ломкы ні всі пасо Я выгнал а ту з
того Зцеклино з мішками уж і мают кроі Бабы хлопы такы обшыско
і мали і заберали сой Фурманкы значыт ся хто не мал свой
подводы то давали там з польскых схіл войсковым вызначыло і мусіві хати
і вести То могли то там брали што ся дало то взяли
Мы іщы были дома же там ладували там на віс а дві
бабы ту з Цикліны Соверха ту Дві бабы уж до коморы уж
щерпают до міхів бандуры кладу ди на плечы пішла Афіцерове бо в
нас были офіцерове Пото хыжа при самій дорозі там Но де брат
Андрий То офіцерове там собі сідили зо сом што си там писали
што сито і єден вышол там видат до тых баб Є панцо
в тілі вісє ся трохы то такє ладнє Оні зараз пуйдут то
втеди ся вигнятя чобы єй ся хтели Але о што они не
смотрили на пала до Міха пішла докыкы были богаче тамты та ся
збогатіли агемків выгнали то вшытко было зерно сіяне засіяне бандуры оброблены вшытко
вшытко было капуста ну вшытко гыткы вшыткы тоты грядкы былиж посаджены посіяны
вшытко зустал Мы ту іхали на Іхали Єсли я ішол бы бо
Бо єм коровы гнал на Свіржову Цвяткову Незна Йова і Дошниці до
Дошниці Дошниця тамты ночували Дошници і на другій ден ци на треті
на третій хывель до Ясла Єдны плакали другы ся молили треті Так
ходили як ошолом лемы Не знала де што як што то буде
дале ту Такє было каждый нарікал ани не знал ани ани чого
ани на што ани ани ани на кого Нихто не втікал Та
де втече де Найперше так взяли на переслуханя і хотіли жебы спілпрацувати
з нима так спіцель жебы был спіцельы між доносил што хто радит
Там на паньство оціню нон ну чого діно такі спіселів Не тіжі
мали другого там хлопця тіж до рамюту Офіцер пришол Ту не рушайте
ся тоту жарок прийде а мы попіц тид Ходу сме путікали Але
были были переслуханы і так ту арештували ціль цільку тоты заарештували же
мака рабіль тым селі целі го заарештували іщы Сідів там не сіду
я см дужы сіділ Бы знаіхали тыжден Як сме заіхали до Тарнова
то деси де некотры люде там наламали липины і маіли ваґоны бо
то было наше свято Русаня были тото добрі памята О вийде не
потырам колеяжы а вы такыт входили дом о Русінє Украінци єще єщы
своє єщы своє утримуєм ваґона а єщы своє утримуєм Та ходили коло
ваґонів і так Дискували нов попрос заіхали сме до Леґніцы Леґніци там
постоял троху поцьом бо не знали де назы того і заіха потім
поцьом рушыл до Орашушкы Рашушці нас розвадували Ім порозділяли єдны на лісяц
єдны до на букувну інчы до зимной воды інчы до бучынкы Но
нас было вісем родин Бучынці там а лісяц со праві ціле село
нашых тах Зимній воді там было хыба зо дванадцет родин Каждый господарждил
же мадобы і ту не вільно было ниґде ани продати ани хыба
же вкрали вночы тоты бы звыдіє крали Но і так привезло ся
там вшытко на захід приіхали сме там Но то дале нам якє
такє тото мешканя то треба было ремонтувати тото вшытко бо то не
было вікенд єдно было три не было або двері поломаны підлога здерта
пес было але розвалены бляхы не было того бляпуці не было і
так ся Помалы помалы ту ся взяло там ся взяло зо другого
села даде ся пішло дака рудера была дашто ся там даке даке
шкло дакє дакє дакє вікно на кєдній ся так дорабляло ся яко
тако уж осадомили ся так же вшытко вшытко было добрі ціна толо
червец Ты бо по русальох ціно сме накосили іщы чоту там такы
сталы были там по ґроблях покосило ся там так же же же
Каждий ся якоси старал жебы жебы мати жебы жебы якоси ходили так
Кодіты ходили женщыны Жміла зберали колося Постерні постерні постерниску зберали колося в
отом Были пеґеры пеґеры покосили є то в пеґєрях то в пеґєрі
Цефу зостало тамто такы зрозберали кого ся е то потім бандуры ходили
Зберати бандуры до Поляків Зарабляли там як ся безден земрало бандуры но
то міх мандуры на особу в ту сметах ходили зарабляли Або по
перскым ходили копали значыт ся боні тот тыма купартами копарка буде не
вхопила звьозувало ту зыставу і што тотамто накопали іде нероз безеня сме
пішли четверо то сме накопали фурку бандур І што кус накопали мішок
до ліса сховати бо входили і ганяли значи ся тоты бриґадісты невільно
было бо то імцули опінію же кепско выкопуют значыт ся кєпско зберают
пльоны Але вшытко єдно так же сме наробили сій дос дост дос
потім на осін осели Дале нам по два метры згыта цілі на
гекта ся сіяти Ну і кукурицю Нам дале тіж на родину піл
метра ци якы А так то дале на родину по два метры
з жыто жебы можна было засіяти гектар поля бо на гектар два
метры треба было высіяти ото б ся засіяло кусь зостало кус потін
той молоко молоко бо сме мали коровы дві но то было молоко
своє робили масло часами мама єзили до Леґніцы продавали сыр масло тото
такє мі ся купило на што там Дожы до жытя также же
того А такы о неблі дакы там стіл там такы кресло то
іщы были німці в селі там на сім было хыбат Родин іщы
был пят Но од них можна было там они дали бо знали
же нас бысідлили на то были для нас такы добры были знане
тоты Німці то дал кресло дал тот дакі столес тота кєв тотало
та дармо та Але мы жадармо не хотіли бы давали ім боли
на малию худобы не мали ничого додавали ім молоко смасла то таке
ото сирот і так же Же яко тако А найгірше было же
ниґде не вільно было іти рушыти ся а на другє село не
барз вільно было упік А початково но там мали смеродину то было
на лісі <unk> кілометрів з бучынкы то До того то бы поіхало
ся до родины то туто там невільно было А штак уж по
якы по піл року о то уж уж Бучынці не было церкви
в Кумні тіж не было ани на лісу не было зимній воді
то вшытко до зимной воды Або до Леґнійци Ноґніцы початково ходили бо
там уж Церков было там уж Білорусы Білорусы там уж мали церков
тому там то православны значы Білосопци не был отец як він ся
называл Тичына На велик дем Ашкы святити то сме вечер вечер іхали
цілу ніч ся там было в церкви одправа была цілу ніч і
над раном посвятили нам тоту вшытко і ся поіхало потянґем з поворотом
а до потягу сме мале два кілометры на другє село Щыкы то
ся называ На найгірше было то же мы были молоды хлопці дівчата
Хотіли піти медже люди на забаву давде Но медже люди піти кус
розорвати ся Но то аж не пришли дай ме на томі раді
завали а то так на смутили боком Поцо жы о Украінце прислі
Украінци чыслі не сльом же венном чытай теж мордовать Поляків Тоте было
А нам было барз неприємні каждий ся завстирал навернул і пішол споротом
до думів Было нас девятох Уж такой кавалеркы девятох з нашых людин
Ви такы як добрі было то добра земти украіньскы злодів бандеровцю А
ся люде крыли не можна было та был по польскам не знали
добрі чытал по польскы то так А моя мама то не ждали
нич нич Як дакє пришло дакы дак дака баба там до нас
або хлопта радили а мы з братом юнас неє бы ся всыдали
Так радили але не розуміли добрі не бійте ся Розуміли добрі по
нашому а потім уж налет по нашому радили декотры молоды Молоды дівчата
хлопці так ся навчыли по нашому чысы жебы не познал же то
Поляк По року часів по двох роках то уж было Океюж Они
нас просили на свято дайме на то некотры на гостину мы просили
іх так же зрозуміли же то сут люде богу духа видны никому
нич не зробили свого Юдеюж такы натратили надію же іх ся не
вернул николи буде ту осадникы ту Полякы уж призасідали а потім як
Ґумулка настал но то він позволил уж вертати А я працувал як
кулеснік Ґайовий і мусілим ся звільнити двадцет років єм там в тім
лісі працювал Пишуди пишу по перше не было так телефонівщы приізджай приізджай
оп смут тото як що уродиме то тамто нуй приіхал єм ну
Нолям ня вшыткы ту нам ням жебы м приізджал сусіднецьо тіж повідат
што том же на тім заході робил приізджай ту будеме ту жыти
якоси На другій рік навесні сме при <unk> році не прихал Та
кого я сме ту приіхали Барз мі было та шкода тамтых люди
што товариство тамтого было бо там ся жыл моно тридцет років там
мешкал А желя она не ся тіто тішыла ся Од потім як
дахто приіхал заходу то єм не міг ся розстати стым чловеком од
нас там ач о село Ебы было шкора по тым приглядам ту
ту ту ту тутко знане лю знане люде знаны і волі вшытко
Початково не было за весело бо травило тіжу Дім ремонтувати вшытко бо
то было таке вшытко іщы не было тинкуване нич не было вікна
были кепскы такы стары а было новы вікна підлогы робити Ліпче ту
оліту Лі своє чує своє А там было чуже Проґрам зрыхтувала Наталия
Малецка Новак Дякую за увагу Як маля лем за надо сво
