Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

„Добра меншына”
Odc. 53

„Добра меншына”

•

Opis odcinka

Днесь єм по може трьох роках стрітнув єдного знамого. По дакілько речінях, котры сьме собі вымінили тіпу „як ся маш“, або „одкыль ідеш“, мі знамый повів: „Вы сьте добра меншына.“ Радість з такой похвалы ня перешла скоріше, як мі стигла перейти цілым тілом, бо такой за тым наслідовало: „Вы нич не хочете. Собі робите свою културу, співате, але вшыткы знате бісідовати по словацькы а не жадате все дашто як Мадярі або Циґаны.“ Не повів єм на то нич. Предці лем стояв з новов купленов шпортовов пушков, што мі не давало істоту мойой беспечности а по друге, з „добрым Словаком“, котрый має стереотіпны думаня о меншынах, є і так даремно о такых справах бісідовати. Але то, што мі повів, роскрывать чоловіку два важны образы. Першый є образ обмедженого думаня о меншынах а тот другый є образом того, о чім є досправды наш мешыновый русиньскый жывот на Словеньску.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest komentarzem o postrzeganiu mniejszości na Słowacji, zwłaszcza o stereotypie „dobrej mniejszości”, która niczego się nie domaga i stopniowo rezygnuje z własnych korzeni. Autor krytykuje zarówno ograniczone myślenie większości o mniejszościach, jak i postawę części Rusinów, którzy jego zdaniem zbyt często zadowalają się festiwalami, zamiast wspierać szkoły, prasę, książki, instytucje i samorządność mniejszościową. Wzywa rusińskie organizacje i społeczność do większej aktywności w sprawach ważnych dla przetrwania i rozwoju wspólnoty.

Automatyczna transkrypcja

Вступне до контролы Коментар Петра Медвідя Нез єм по може трьох роках стрітнул єдного знамого по дакілько речінях котры сме собі вымінили типу акциямажа бо одкль ідеш мій знами повіл Весте добра меншына Радіст такой похвалы не перешла скоріше як мі встигла перейти цілым тілом бо такой за тым наслідувало Вы нич не хочете собі робити свою культуру співати але вшыткы знати бесідувати по словацкы а не жадати все дашто як Мадярі або циґаны Не повіл єм на то нич преці лем стоял знову купленом шпортовом пушков што мі не давало істоту мойой безпечности а по другє з добрым словаком котрий має стереотипны думаня о меншынах є і так даремно о такых справах десідувати Але што мі повіл розкрыват чоловіку два важны образы Першый є образ обмеджаного думаня о меншынах а то другій є образом того о чым є досправды наш русиньскій меншыновий жывот на словеньску Фей з першым образом ся стрічом часто Кідже сут Мадярі і Ромове на словеньску статистично найвекшыма меншынами а такеолоґічно о них і найвеце чутий Стереотипне обмеджене думаня о меншынах в собі самособом все найвеце злизнут они Оні сут тоты пляны што ся не хотят приспособити они все дашто хотят они не знают язык хоц бы го і знали они не сут лояльныма жытелями просто катастрофа а іщы на них ідут грошы Добра меншына є тота котра нич не хоче найліпше така котра поступно забуде на своє коріня і з людей ся станут конечно добры Словациі На то же словеньско ниґда не было моноетнічном державом і же такы меншыны як Мадяры і Русины ту были уж в часі заснована Чехословакіі на основі чого пак могла выникнути і Словакія Так же ту сут домашні так як і Словациі Русине овециі же были державотворным народом ся даяк про істоту забыват О тім же є то коштитучне право меншын жебы могли рішати о справах котры ся іх дотуляют і жебы мали быти полнены іх пожадавкы на условій котры ім забезпечат жывот і розвиток іх комунит ся ліпше молчіть Преці не мож допустити жебы собі пак зачали вельо дозволювати А то же грошы выділены на меншыны не впали Словакі як печены голубы з небе але же сут то і пінязи членів меншын бо і они ту роблят купуют зо вшыткого платят дані то никого не інтересує Же на тоту нашу меншынову культуру іде сміш на частках в порівнаню з грошами котры ідут на словацку культуру то вже є лем деталь Образ другій сме собі на жаль вытворили самы Гей нашых людей досправды найвеце іс цілого русиньства інтересує ци будут фестівальы жебы было де погуляти заспівати а може і дашто вывети Власно кєд нам зохаблят тото бо кєбы на тото сяли та в товды бы сте виділи революцию так не хочеме нич вецей То радже може не будеме мати інститут на університі лем най буде фестіваль а кєд бы там пришол парох год так сме найспокійнійший народ під сонцом Нашым людям векшыном не бракуют нашы школы ани то жебы ся іх діти учыли материньскій язык не бракує ім азбука а вшыткы хотят добрі знати по словацкы і жебы так знали іх діти Не бракує імпреса русиньскых авторах може дашто даколи дес чули але в хто бы то ціто прошыл вас Нашы орґанізациі за остатні рокы не были способны підпорити жадну з добрых пропозиций котры мала напр мадярска меншына векшыном з арґументом Та нам то не бракує мы знаме і по словацкы Сме добра меншына робиме собі свою культуру а не хочеме нич то же ся ту ішый все найдут даякы орґанізациі або окрема активісты котрым залежыт на нашых школах на пресі і на книжках на тім жебы ся зачала дискусия о меншыновых самосправах котры бы як раз спомянуты проблемы могли рішати ліпше як урядник в Братіславій і якы знают же он з фестівалів народ не пережыє єдне скоріше вынятком як правило Перед округлым столом Русинів словеньска але і перед новым веджыньом русиньской оброды на словеньску котра є найвекшом нашу орґанізацию стоіт тяжка задача Є час перестати ся тішыти з результатів перепису людей і зачати робити на тім жебы ся народ котрий ся в переписі записал як народ русиньскій досправды зачал пробуджати Не лем тым же ся люде запишут але жебы люде досправды хотіли ідашто вецей як гулянку жебы мали інтерес о діля котры сут про наше пережытя і розвиток важны і жебы тоты діла підпорювали Барз бы м хотіл жебы кєд ся може з яз за пару років увіджу зознамым повіл мі же не сме добра але зла меншына Же хочеме вельо то буде про мене добрым сиґналом же конечно хочеме то на што маме право і што є про нас реально потрібне Петро медвідь Пряшів тота крапля