Архів
лемківского радия

Вступне до контролі коментар Петра Медведя Окрем того же тот рік припомянули сме собі <unk> років од народжыня Александра Духновича Русины на Словакі припомянут собі і Даошу округлорічний цуп повязану з Будительом карпатскых русинів Місяц і ун ми не <unk> років коли одкрыл ся о <unk> році памятник Духновича в Пряшві Монументальна скульптура вызначной нашой скульптуркы Олены Мандич одкрывала ся почас днів русиньской культуры котры в меджевойновым періоді орґанізували ся каждый рік і были то масовы святкуваня Русинів в товдышньой Чехословакі Од того совій памятник так само перешол свою страсну путь Памятник наперед стоял у центрі міста в такій мож бы было повісти грекокатолицкій части міста Стоял на Площы перед духовном семінарию за котру были дальшы будовы про професорів а пізнійше і малей інтернат бурса про русиньскых студентів на пару кроків был єпископскый палац і катедральный собор Кех зачінали будувати нову будову Театру Йонаша Заборского Місце было выбрати як раз там де стояли будовы якы в тым часі ужалі не были вдяка комуністичным властям маєткам грекокатолицкой церкви і было вырішено же нашы історичны будовы будут зрівнаны зо земльом жебы збудувати новый театер котре єдне з єдну із домінант Пряшова Самособо не міг на Польщы зістати Ани Духнович значыт міг бо перед новом будовом Театру так само зістала велика Площа а то як бач не пасувало в товдышнім властям Будуваньом Театру порішыли і то жебы дати геды з міста Будителя Русинів а щезнул тым дальшый слід по даякых Русинах І так памятник ішол наперед до депозиту музея а пак ся як усподарило выбавити же дістал місце у публичным просторі а не зістал дес у пивниці а в віршым припаді міг быти і знищений як то зробили напр з памятником Масаіка Но уж про Духновича не было місце в центрі міста Дістал соє місце коло рікы Ториса на перифериі шыршого центра міста коло моста через ріку поступну і ціла локалита дістала назву Духновичова площа місце де ся знайшол монумент присвячений Будительови має характер малого Парку Пару років тому был єм покликане як представитель Округлого Стола Русинів Словакі на засіданя Культурной і Народносной Комісиі котра діє при Пряшівскым міскым уряді на місто є мал дві головны пожадалкы то уперше было жебы місто нашло способ як зафінансувати рештавруваня памятника кєд же уж має своі рокы і зуб часу на нім видіти Русиньскы орґанізациі то не можут самовольно зробити єден з мало творів котры ся по Олені Мандич на нашій териториі лишыли бо комуністы майже вшытко од ньой зничыли є народну культурну памятку Реконструкцию мусе зробити професийонально подля інструкций котре даст памятковий уряд по своім баданю а тото вшытко може реализувати лем місто в котрого списку культурного маєтку памятник є записане друго веце сміло пожадал кого было ци бы ся не мож было задумати над тым вернути Духновича на достойнійше місце дес до центра міста жебы не стоял опущене на перифериі Кєд думате же приобіцяли і єдно і другє маєте правду такє думате же ани єдно з того не зреализували за долгы рокы так само маєте правду Но в посліднім часі ся діло коло памятника Духновича Преці Ломдакус порушало допереду ніт запля не зачало ани рештавруваня а о місци в центрі міста так само як бач нихто з компетентных не роздумує Лем же пару днів тыжнів тому зачала ревітализация цілой околици Коло памятника Духновича буде цалком новый Парк в котрым буде новый мобіляр лавочкы і дальшы елементы дрібной архітектуры буде там нове переплыня на уж істнуючы біциґльовы стежкы І так ся з Парку на духновичовій площы може стати достойнійше місце котре буде навщывлюване і людми котры дакус будут хотіти одпочынути почас його шпортуваня І так думам же холем вчас місиі жебы Духнович мал достойне місце буде в тім році сполнена а може то буде і ліпше місце як тото котре бы му дней здали в центрі міста кєбы му оддали Тепер буде треба тискати на крок чысло два і то на тото жебы досправ до місца зачало рішыти і рештавруваня памятника Но при тым вшыткым треба думати і на єдно о много важнійше діло Треба думати на тото жебы то не было лем о вонкашній фасаді треба думати на тото же реконструкцию Духновича рештавруваня його одказу в нашым внутрі На внешні русиньскій ґенерациі вшыткым треба як силь треба нам про нього достойне місце нас самых <unk>n<unk> та Петро медвідь пряшів