Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Народ траґедів
Еп. 129

Народ траґедів

•

Опис епізоду

В остатнім часі знова ожыла тема памятника Василя Біляка, высокого функціонаря Комуністічной партії Чехословакії в періоді нормалізації, русиньского походжіня. Памятник му в його роднім селі дала зробити Комуністічна партія Словакії і такой в тот день быв памятник двома вытварниками – Петром Калмусом і Любошом Лоренцом натертый червенов фарбов.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Komentarz Petra Medv́ia zestawia spór o pomnik Vasila Bilaka, funkcjonariusza komunistycznej partii, z możliwym zburzeniem starej plebanii w Rudlovie, opisanej jako rodzinny dom Adolfa Dobrianskiego i ważne miejsce rusińskiej pamięci. Autor ocenia jako chore to, że sądzeni są artyści, którzy oblali pomnik farbą, oraz krytykuje postawę Rusinów wspierających pomnik; zarazem obawia się, że mieszkańcy mogą nie obronić plebanii. W jego opinii społeczność, która walczy o pomnik przedstawiciela komunistycznego reżimu, a nie interesuje się domem własnego budziciela, naraża się na tragiczną utratę dziedzictwa.

Автоматычна транскрипция

вступне до контролы Коментар Петра Медвія В остатнім часі знова ожыла тема памятника Василя Біляка высокого функцийонаря комуністичной Партиі Чехословакі в періоді нормализациі русиньского походжыня Памятник му в його роднім селі дала зробити комуністична партия Словакі і такой в тот ден был памятник двома вытварниками Петром Калмусом і Любошом Лоренсом напертый червену Фарбом Зачатком того місяця хоц є на словакій комуністичний режім законом означений за злоцінецкій зачал суд де не судят комуністичну партию жедала збудувати памятник представительові режіму котрый є подля леґіслятивы злочінецкій а де сут суджены Калму і Лоренс Не буду ся вертати ґу темі Василя Біляка і його памятника Мій погляд є ясний є хворе же тілько років по революциі судят Калмуса і Лоренса і будувати памятникы представителям режіму котрий зничыл много жывотів є в порядку Но на цілій справі коло суду ня заінтересувало і дякуючы подіям в остатніх днях дашто інче На суд до Свидника пришло много журналистів но так само і представителі комуністичной партиі Словакі котрій вынекла фінансна шкода і не бракували ани біляковой родаций Русины іскрайной быстрой котры собі не знают бы нахвалити свого родака і котры од зачатку цілого проблему стоят на боці комуністів і іх памятника Памятник веце раз підпорили і проти Калмусові і Лоренцові протестували в ріжных медиях і тепер ся много докатуляли аж на суд жебы підтримати добре діло Напрік вшыткій траґічности цілого того процеса і того на котрым боцитує нашы люде із Крайньой быстрой не дістават мі повісти нич інче як Ґмісові Хоц смаг мій при тім зістават барз гіркый Того тыжня ся як мі дістала інформация же грекокатолицкій парох в селі Рудлов дал своім вірникам анкєту в котрій ся іх звідат ци збуряти стару фару Може бы на тім не было нич катастрофальне тать медже часом збудовали нову в припаді Рудлова не іде лем о фару Ідеородный дім русиньского Будителя першого депутата в угорскій Семі за Вышнє Угорско Войовника за права Русинів і Словаків Адолфа Добрянского Піднерахою памятникы Будителів цинтер тижнім де сут похоронены дакотры нашы вызначны особности або кріпту під Пряшівскым Катедральным Собором Не знам ци як раз Старафара в Рудловій неє єдином історичном цінностю повязану і з єдным із русиньскых великанів на Словакі Перейти о тоту цінност бы было велику історичну хыбу котра бы ся же ниґда не дала направити Кєд навет си знам же ся округли стіл Русинів словеньскы намістного пароха в Рудлові обернул писмом де му было пояснено якє важне має значіня тот будинок про нас Русинів і в котрым членове округлого стола хотіли жебы ім парох пояснил цілу ситуацию коло старой фары і він за майже цілий рік на тото писмо не одповідал і тепер ся в анкєті звідат ці то може збуряти беру то мінімально як нечутливе справуваня не лем односно Русинів але і односно істориі обшы Бо і кєбы жадне писмо од Русинів не пришло за цілый час котрий в Рудлові є і цілий час котрий на старій фарі жыл не міг не видіти памятну таблю Добрянскому котра набудинкує Но мене тепер скорійше трапит інча справа Анкєта уж была роздана Люде голосуют і мы з тым уж нич не зробиме Інтереснійше є то якы будут результаты анкєты і што буде по анкєті слідувати Конкретно ня інтересує ци родациі в Рудловій знают оцінити свою значну особност і заголосуют проти буряню старой фары Но і кідніт і они заголосуют зато же фара ся може збуряти ціруси не будут натілько усвідомлілы і розумны же ся поставлят проти такого рішыня і будинок старой фары в Сокутять за будякуцину жебы не стратити фалят свойой історичной дідовизны котра ся в припаді збуряня вже ниґда не верне І найвеце ся бою альтернативы же домашні вырішают фар збуряти і вшыткым остатнім Русинам то буде абсолютно єдно На жаль не был бы єм аж такій несподіваний як раз тов вариянтов Но потім і застане констатувати лем єдно Покля знаме воювати запамятник представительові комуністичного режіму а родний дім нашого Будителя нас не інтересує потім сме народ траґедів і од траґедиі ниґде не мож чекати доброй колици Петро медвідь Пряжі Ты кахы та