Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 594
Векшыновый хаос, меншыновы жертвы
•
Опис епізоду
Векшыновый хаос, меншыновы жертвы
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Komentarz Petra Medvedia/Madejcza dotyczy współczesnej polityki mniejszościowej na Słowacji, którą autor ocenia jako chaotyczną i pozbawioną jasnej koncepcji. Omawia uznanie Wietnamczyków oraz zwłaszcza górali za mniejszości narodowe, wskazując przy tym na brak szerszej wcześniejszej debaty, późniejsze negatywne reakcje, problemy z dostępem do finansowania kultury i niepewność co do realnej realizacji praw. Zdaniem autora bez jasnych zasad dotyczących tego, kto jest mniejszością i jak wspierać jej prawa, formalne decyzje nie przyniosą pożytku ani mniejszościom, ani większości.
Автоматычна транскрипция
Вступне до контролі коментар Петра Медведя На сучасну меншынову політику на Словакі котру бы єм описал як бацловамі Стріляме до люхту і пак увидиме што буде єм звертал увагу уж в минулости Сучасний цирку з котрий ся діє коло ґуралів лем доказує моі попередні тверджыня же тота політика не має жадной концепциі і єй досвидкы мужут быти неприємны Словацка Республика ци за послідні три рокы розросла о дві новы народносны меншыны В <unk> році урядницка Влада Людовита Одура приняла узнесіня котрым вызнала Вєтнам ціл як <unk> офіцияльну Народносну Меншыну на Словакі Без того жебы сме дакому хотіли сперати права уж товды был на місце вопрос ци має Словакія даяку реальну концепцию того хто пронюсут народносны меншыны ци найліпший концерт німецка котрый вызнає лем автохтонны меншыны або будеме головно тепер при всеприбудаючій робочій еміґрациі каждых пару років вызнавати нову меншыну аж іх буде мілийон А другій вопрос кєд уж таку політику урядницка влада зволила ци є і даяка реальна візия того як забезпечувати І розшырювати права меншын бо признаня меншыны то єдно діло але реализация правда што цалком друге Лем же фактом є і то же Вєтнамці уж долше ходили на засіданя втоджышнього бобору про народносно меншыны як гості а о темі іх вызнаня проходила колем яка сдискусия Цакомінча справа была односно ґура Лібіг вызнаня без будь якой дискузиі без ничого пришло як близк і з Ясного небе Кєд ся в януарі <unk> року одбыло перше засіданя Рады Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны Появил ся там і голос Кєза Ґура Лів Павло Замішка і уполномоченой Влады Словацкой Республикы про Народносну Меншыны на кінцю засіданя інформувал же Влада уж на дальшый ден схвалит узнесіня котрым ся ґуралі станут <unk> Народносну Меншыну Представителі меншын докінця были пожаданы жебы голосуваньом підпорили тото рішыня што наконец кінчыло лем голосуваньом о тім же береме до відома тото што владний кабінет і так заран зробит Знашол згодом або без Хоц премер Роберт Фіцо не мал в минулости великудяку признавати ани Вєтнамців тепер без будякой попередньой шыршой дискузиі наскоро вызнал ґуралів Лем же по веце гроси ґураліі хоц мают представителя урядів Влады про народосны меншыны не мают досяг на фінансуваня свойой культуры а о реализациі дальшых меншыновых прав бы была так само барз інтересна дискусия По неочыкуваным близковим вызнаню ґуралів пришли реакциі на жаль векшыново неґативны Были то реакциі части ґуральской комуніты котра не была согласна і з тым же маєт быти меншына бо ся не чуют быти окремов меншынов реакциі дакотрых академіків але пришли і реакциі словацкых нацийоналистів котры кричали што зо тім же вызнаня ґуралів є діліня словацкого народа Послідні спомянуты будь были прямо повязаны з нацийоналистичном гладном Партию СНС або собі іх погляды люде короіли значыт якій є результат За цілий <unk> рік не отворил ся закон о Фонді на підпору культурынарностых меншын жебы там додати ґуралів А тепер Міністерство Культуры Словацкой Республикы котре веде номінант СНС оголошат же перед тым як ся закон отворит під обшыр ся отворит іде ся робити фахова дискусия на тему ґуралів як народносной меншыны І сліпи веде же голосы несугласных нацийоналистів мают наверх а тепер ся буде глядати арґумент про і проти ґуралів як меншыны Само собо взрушыт іх статус народносной меншыны продакотру народно збы было веце як проблематичне Не лем із боку словацкой леґіслятивы але і той медженародной а медженародных договорів котрых є Словакія сиґнатарьом Меншыновы права мож лем розшырити не мож іх обмеджыти дакому кому уж были даны Но не похобую о тім же ґуралів тепер можут тримати в шаху не взяти ім статус але ани пустити до дальшых реализациі прав ани пустити ґу грошам на фонді Припадно ся можут інспірувати інчыма краінами і зробити народносны і етнічны меншыны можно стає веце Лем же цілым тім векшыновім хаоси котрый тепер на Словакі неє лем в ділі меншыновых прав будут вданім препаді лем меншыновы жертвы Покля Словакія не буде мати ясну концепцию того хто сут пронародносны меншыны покля не буде мати ясну концепцию як реализувати і постримувати іх права Пак можут на владі схвалити нову меншыну і каждий тыжден лем же з того не буде жадного хосну Ани про меншыны ани про майориту покли не рахуєме може даякы голосы у выборах про тых котры бы знали меншыну Нишня ситуация носно ґуралів то єден із результатів політикы безконцепциі і зохабляня культуры і меншыновой політикы людям котрым о тото діла абсолютно не іде На жаль видиме же то уж стає якым штандардом а не лем в справі меншыновой політыкы Петро Мадейч Пряшів