Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 533
Не тот сам голос
•
Опис епізоду
Не тот сам голос
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Komentarz dotyczy znaczenia szkolnictwa i nauczania języka rusińskiego dla dalszego trwania wspólnoty, z odniesieniami do Rusinów w Serbii, na Słowacji i w Polsce. Prowadzący ocenia, że rozpoczęcie nauki rusińskiego w Suboticy cieszy, choć obejmuje małą, mieszaną wiekowo grupę dzieci i samo nie rozwiąże problemów szkolnictwa. Według autora przykład Serbii pokazuje większe praktyczne możliwości działania dzięki prawom mniejszości i narodowym radom, a w końcowej części zestawia on tę sytuację z Ukrainą, gdzie jego zdaniem trudno mówić nawet o prawach Rusinów czy szkołach.
Автоматычна транскрипция
Вступне до контролі коментар Петра Медведя Початок навчаня русиньского языка в сербскій суботиці нас по перше може лем тішыти і по другє нам вкладе і даякы вопросы а не є тяжкы на них найти одповіді Думам же не буду бесідувати лем за контекст Русинів на Словакі але і в Польщы же найвекшол проблемовє наше школьство Наперек тому же ту і там маєме даякы школы ци навчаня языка в школах тяжко ся дає бесідувати по школьскій системі Можеме наберати каждым списуваньом беци людей котры ся ґу нам проголоси но без дальшой ґенерациі молодых котры будут образуваны тяжко проґнозувати дальше роснутя а на другій боці легко проґнозувати чызнутя русиньского языка Не треба уж ани споминати то же правда можеме чекати даякы новы ґенерациі нашых писателів але єднако так можеме чекати і на году та І навспак хоц наша комуні та в Сербіі штораз меньша за офіцияльныма результатами і списувань школьство котре там фунґує забезпечує же над русиньскыма писателями у Войводині іщы барз скоро робити крестик Послідніх нях пришла віст же русиньскій язык буде ся навчати і в другім наюкшым місті Войводины в суботиці Треба ясно повісти же проблемы має русиньске школьство уж і там Медже нашыма Русинами на Нижній Землі но іщы все фунґує а треба повісти і то же навчене в суботициі ситуацию не спасат Приголошеных є лем <unk>надцет школярів і шестьох основных школ Будут в єдній ґрупі і будут ріжного віку Але як раз тото бы мало звернути нашу увагу Мы ту в нашых селах нашых містах маєме проблем устворити даякы класы а в Сербіі в місті де Русины не дістали ся ани до офіцияльных статистик так мало іх там за переписом Жыє наперек тому же лем пятнадцет діти же не сут ани з єдной школы ани єдной віковой катеґориі мож зробити на школі научыня русиньского языка Можна ся звідати як то можливе Ту треба спомянути два факты по перше Сербія має досправды шырокы народносны права То як іх окрем народносны меншыны хоснуют як унех хоснуют то уж інча справа Але права суті По другє і тото діло повязане з попереднім пунктом істнуваня нацийональных совітів як меншыновых самосправувань в тым чыслі Нацийонального совіту Русинів дає цалком інчы можливости практичны юридичны дипльоматичны і могли сме продолжывати жебы холем дакус пояснити Кєд бы уж нич інче то колем спомянь ме факт же цалком другій козмос кєд прийде де знаш куруда што хотіти выбавити представитель далекого общаньского здружыня третьосекторовой орґанізациі є цалком інче кєд на двері директора задрукат представитель народносной самосправы Уж лем із якого психолоґічного аспекту то інче діло котре вырішує о тім ци ся одповідні о собі буде або не буде хотіти дашто рішыти Просто повіджено і кєд сме на жаль свідками того же русиньска комунітету у Сербіі має моментально популячны проблемы котры віриме іщы знає обернути на спак чуне там мают не тот сам голос як мына Словакі ци Польщы Самосправа ім дає ліпшы можливости выєднавати Кандидатска краіна наступ до Еє веце прав народносным меншынам як членскы краіны то факт А третє ім жебы ся не забыло Сербія так само має не тот сам голос што інчы кандидатскы краіны Так чом то власно Бельград так долго чекат што порушує но гласно нич там тырват на своі територияльні цілости включно Косова На другім боці маєме Украіну де не мож снайти ани о нашых правах не єшы о школах котра тырват на своі територияльні цілости включно Криму але дакотры европскы політициі бы єй ракетово прияли до брусольского клубу о котра Петро медвідь Пряшів