Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Вернути ся ку Турокови
Еп. 308

Вернути ся ку Турокови

•

Опис епізоду

Вступне до контроли: Вернути ся ку Турокови - Найтяжшім є поставити ся допереду і зачати іти, чістити путь про тых, што ідуть за вами, тігати їх. Каждый за вами то уж буде мати легше.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Komentarz Petra Medvidia przedstawia Vasyla Turoka jako, zdaniem prowadzącego, najważniejszego przywódcę odrodzenia Rusinów na Słowacji i ważną postać ruchu rusińskiego. Audycja przypomina jego udział w zmianach w teatrze, który miał stać się rusiński i grać po rusińsku, oraz działania na rzecz uznania Rusinów, kodyfikacji języka, własnych mediów, instytucji i praw obywatelskich. Prowadzący wzywa współczesny ruch rusiński do powrotu do systematycznej i niekompromisowej pracy kojarzonej z Turokiem, zamiast pozostawania przy samych deklaracjach czy folklorze.

Автоматычна транскрипция

Вступне до контролы коментар Петра Медвія Найтяж мє поставити ся допереду і зачати іти Чістити путь про тых што ідут за вами тігати іх Каждий за вами то уж буде мати легше Іде в слідах Внутрішній ситуациі мож видіти іже в дакотрых припадах нам робит проблему і то жебы іти в зохабленых слідах і путь мож і часом знова запасти Низ є неспохыбнетельным фактом же найвызначнійшым вождьом Ізроджыня Русинів не лем на Словакіл Василь Турок гетеш котрого <unk> років од народжыня і жаль <unk> років од смерти припоминаме собі як раз тод рік тым не хочу спохыбнювати роль заслугы інчых русиньскых діятелів Направду ві же турок вдяка свому запаліню про роботу на благо Русинів дяка своій некомпромісности і досягненым цілям єст доднес авторі тов і про давшых діятелів котры робили вєдно з ним або котры прешли по нім про каждого хто лем дакус орієнтує ся в русиньскых справах і знат іти на своє еґо Друг іщы перед варшанов революцию в <unk> р зробил таку малу революцию у товдышнім украіньскым нацийональным театрі кєд цьому подарости до репертуару пєсы по русиньскы і кєд консервативный театр зачал експериментувати што поступно дістало медже театральну еліту на Словакі Пореволюциі было основным же в ситуациі коли Русины зачынают голосити ся о слово о своі гражданьскы права директор Театру Ярослав Сисак і драматурґ Василь Турок просадили же украіньскій Театр буде названый по Александрові Дукновичови стане русиньскым і буде грати по русиньскы То вшытко в часі коли не лем же не был кодифікуваный язык то было в часі коли іш лем родил ся якійс русиньскій рух коли іщы алі не мож было бесідувати о орґанізуванім Руси коли Русины іщы все практично не істнували Бо першы раз ґу свому народу і свому материньскому языку годны были голосити ся аж у переписі <unk> року а зміна в Театрі перешла в октобрі <unk> р То самту рок уж як драматурґ Русиньского Театру Александра Духновича о місяц пізніше стал першым прецедом русиньской Ороды в марці <unk> р на І Світовім конґресі Русинів ґу котрого орґанізациі дал великій вклад выбрали за прецеду Світовой Рады Русинів То вшытко сут прозаінтересуваных русиньскым рухом познаты факты коле мам надію же сут познатыма Нотурока не робит великым то же здобыл функций а то што в тых функциях доказал Кєд бы єм мал описати період в котрым віл словацкій і медженародный русиньскій руктурок выстарчыло бы єдно слово систематичност кєд бы мал предати іщы єдно была бы то некомпромісност Некомпромісност в тым жебы Русины мали одыйти з даякых своіх повиций Была то потреба систематичности котра ту рока вела до того же театр мусит быти русиньскій Тота сама потреба котру собі усвідомлювал мож як нехто або мало хто по нім Му ясно вказувала же є треба жебы Русины были вызнаны у вшыткых державах жебы спілпрацували не лем медже собою але і з інчыма меншынами жебы мали можливост окреме ся голосити в переписах жебы мали кодифікуване язык жебы мали власну пресу власне выселаня в радию і телевізиі жебы язык Русинів міг хоснувати ся в церковных тлумачынях жебы мали власну інституцию на університі і могли бы сме продолжувати І тото вшытко ці з позициі Прецеды русиньской оброды або позициі Прецеды Світовой Рады Русинів не лем деклярувал но мож повісти же єй успішно наполнювал Кєд можеме говорити о даякых неуспіхах з періоду рока пак был лем як бад єден з того вшыткого што хотіл досягнути покли был функцийонарийом На Украіні Русинів не вызнали і тота ситуация зістала єднака доднес Нутурок вшытко робил про ідию котрій вірил а треба повісти же в нелегкых часах Же на тій пути котру в інчістил про дальшых іщы не было ясне як то ціле скінчыт ці своі права здобудеме были то часы коли ходили анонімны писма коли ся выгрожували єй смертю Не боял ся Ішол пункт по пункті як собі то становил Єм далеко од того жебы ідеализувати чловіка Но покля ся посматриме на тот в якым стані єднес русиньскых рух як дакотры членьскы орґанізациі Конґресу кокетуют з проукраіньскыма орґанізациями бо треба утримувати добры односины як дакотры днишні вожді помале не знают де Север і вшытко на што ся зможут до орґанізация Фолькору так досправды туру крал от реліґы высше як то може видіти днес При тім рух не зістал стояти дес в році <unk> тисяч і незмаєме новы вызвы новы проблемы на котры треба промптно і некомпромісно реаґувати А мымного раз ідеме спокійны трефайній русиньскій музыций бо на уж власно нич не бракує Покля хочеме жебы наш рух был жывото способний пак є треба вернути ся ґукоріня Резолюциі не можут дістати на папері у папці секретаря орґанізациі а то тепер абсолютно єдно котрой але мусит це полнити Мусиме знова голосити ся о слово і некомпромісно жадати і робити теск аж покля нашы права не будут наполнены Того што нам днес треба рішыти є доста Покля хочеме быти успішны пакє треба вернути ся ґутурокови Вернути ся ґу його систематичній роботі ґу його некомпромісности може твердости і зохабыти гуляня і співаня на тых котры то мают робити Пят <unk> років по смерти і майже <unk> років по тім як перестал быти функцийонарийом русиньскых орґанізаций турок русиньскым бусі бракує А нам бракує смілост вернути ся ґуштилю роботы якій мал він При тім вшыткы по нім ту уж мают лем легше а мы наміст тотого жебы ішли по його пути смотриме збоку як чезнут його сліды Петро Медвідь Пряшів a A<unk> тота о