Подіі, річниці і коментарі. 22 І 2015 - 4 ІІ 2015
Еп. 03

Подіі, річниці і коментарі. 22 І 2015 - 4 ІІ 2015

•
Соспільство і достоменніст

Опис епізоду

Odcinek „Podіі, річниці і коментарі“ z programu „Za nami, przed nami“ podsumowuje wydarzenia i rocznice z okresu 22 I 2015 - 4 II 2015 oraz zapowiada to, co miało się wydarzyć w kolejnym tygodniu. W fragmencie pojawiają się też wspomnienia o kilku postaciach związanych z łemkowskim środowiskiem, m.in. Michale Sandowiczu i Grigoriju Pecuchu.

“За нами, перед нами” то підсумуваня річниц, подій, справ з нашой русиньской заградкы і зо світа, та заповід того, што буде ся діяло в будучым тыжни. Надію ся, же тот проґрам, як і інчы нашы выданя, тіж впишете в свій ґрафік.

Подіі - річниці - коментарі. 22 І 2015 - 4 ІІ 2015

Автоматычна транскрипция

За нами перед нами То новий проґрам в радию Лем фм котрый підсумує омовит подіі і річниці з минулого тыжня Але припомний і о тых якы будут в будучым тыжни За нами перед нами Тот проґрам не позволит Вам ани забыти ани проспати За нами перед нами лем в радию Лем фм Витам красні радийо слухачів Лем Фм з той страны Лемко Трохановскій і наступный проґрам за нами перед нами то єст підсумуваня посліднього тыжня і заповід того што буде діяло ся в будучым Премєра того проґраму правда мала быти вчера бо так сме заложыли же буде то все середа о девятій вечер Но але не все так ся для смы жыве радийо мы проґресывне радийо Іж щестом здогадали сме ся в остатній хвили же то уж такой конец різдяного періоду конец колядуваня конец вінчуваня Тепер уж такы ся і мясниці кінчат і помалу будеме смотріти за пущеньовом забавом І зато жебы схоснувати тот конец різдвяной орденьского періоду вчера коли был час на проґрам за нами перед нами пустили сме іщы тото што діяло ся в Рускій Бурсі в послідню неділю то єст <unk> січня а діяло ся вельо зрештом і днес буду о тым бесідувал Днес підсумуваня подій з періоду од <unk> до <unk> січня але тіж заповід того што буде ся діяло в наступным тыжни Красні прошу на днешній проґрам за нами річниці <unk> січня <unk> р в Варшаві вродил ся др Михал Сандович Першы рокы свого жытя провюл на Лемковині в Усті Рускым де його няньо отец Максим Сандович сын священомученика Максима был парохом тамтышньой парафіі І світова война і гітлерийска окупация враз з єй конфідентами причынят ся до выізду Сандовичів з Лемковины до Білгостоку одкале в пятсятых роках ХХ ст перенесут ся до столичной Варшавы Ту Михал Сандович кінчыт студиі на варшавскій політехніці і докторизує ся остаючы <unk> рокы выкладачом той учельні од <unk> років ХХ ст активні діє в русиньскым просторі на тото напевно великє влияня мала канонізация його діда отця Максима Сандовича приходит до Стоваришыня Лемків будучы по тім його заступцьом закладат кружок Сі в Варшаві і являт ся основатом Фундациі Спераня Лемківской Меншыны Рутень і Качерос котру реализує вельо стратеґічных для лемківской достоменности проєктів выдає книжкы словник Горощака Піручникы Мирославы Хомяк Буквар Мурянкы сучасну ґраматику лемківского языка авторства Мирославы Хомяк і професора Генрика Фонтаньского орґанізує таборы і школіня для русиньской молодежы Кількіст імпрез до котрых зачыслиме концерты конференциі меньше і більше стрічы ани не сме в силі порахувати Михал Сандович вмер <unk> грудня <unk> р в Шпытали в Воді де нашол ся по автомобільній Краксі вертаючы до Варшавы як все з лемківскыма документами під пазухом похороненый єст на земли своіх предків в Ждыни на Лемковині одкале походил його дідо днес причыслений до Лику св Максим Сандович січня <unk> р во Фльоринці вродил ся Григорий Пецух выдатний лемківскій різбяр і педаґоґ учытель Найперше ходил до школы при монастырі отців студитів в Уньовій де вчыл ся на кравця В <unk> р скінчыл плястичний ліцей в Закопаным а пак студиювал різбу на Академіі Красных Штук в Варшаві де отримал в <unk> р диплом Потім понад <unk> років учытелювал В плястичным ліцею імени Кенера в закопаным Його творче жытя як різбяря а творів головні в дровні кераміці ґіпсі лині і камени завершат ся в около <unk> збірных выставах і <unk> індивідуальных так в Польщы як і за границьом отримал вельо нагорід за свою артистичну діяльніст вмер <unk> листопада <unk> р в Закопаным і там єст похованый <unk> січня <unk> р в Пітсбурґу вродил ся Дін Полока То Русин якій такой ціле своє жытя посвятил на пошырюваня карпаторусиньской культуры во світі од понад <unk> років досліджат русиньску культуру язык музику пісні і танці Актуальні єст проґрамовым директором і хореоґрафом діточой секциі танцувального ансамблю Славяне то шыроко знаный в Пітсбурґу і східній части ЗША представляючый автентычну спадковину Карпаторусинів дляраз мал нагоду концертувати на рідній земли В Карпатскій Руси Дін Полока то тіж приятель Лем фм і не лем зато же тіж веде радийовий проґрам в підбуржскым радию якого тематиком єст карпаторусиньска кынеолоґія Дін іщы раз най ся ти веде карей щестит на многы і благы літа од нашого радийового і портальового ансамблю Остаєме іщы за великом Водом бо в понедільок послідній понедільок <unk> років кінчыл професор Павел Роберт Маґочій якій вродил ся <unk> січня <unk> р То потомок карпаторусиньскых еміґрантів знаный не лем Русинам в Америці але і по цілым світі Скінчыл Рудґерскій Університет студию по цім Пр студиювал на Гарварді а в науковым жытю досіджаючы Русинів бере участ од <unk> років ХХ столітя Являт ся основательом Карпаторусиньского Дослідного Центру котрый был основаный в <unk> році По політычных перемінах в <unk> році в Центральній і Східній Европі активно діє в русиньскым руху напр Світовым Конґресі Русинів котрого был єдну каденцию шефом Часто спілпрацує і з Інститутом Русиньского Языка і Культуры в напряшівскій Університеті котрий в <unk> році дало му званя доктора Гоноріскауза <unk> січня <unk> р в Братиславі в поміщынях Університету Команьского проходил святочный акт оголошыня кодифікациі русиньского языка Того рока святкуєме ХХ річницю тых подій коли то пред представниками Народной Радо Словацкой Республикы власти Словацкой Республикы Міністерства Культуры Шкільництва Матиці Слованьской і інчых науковых інституций та представниками грекокатолицкой і православной церкви в Словациі при присутности домашніх і заграничных гости і вельох мас медий В Словациі офіцияльна кодифікация была святочні выголошена То велика подія для Русинів Словациі бо хоц русиньскій язык мают і мы маме оддавна то дотепер єст то єдина так торжественно выголошена подія во світі котра мала місце лем на Словациі Будеме іщы до той темы вертати в наступным тыжни Подіі Краківскій Двір Чехів гостил в послідню суботу выдатну лемківску співачку Юлию Дошну котра посліднім часом барт часто выступує з лютнистом Антонийом Пільхом З причыны різдвяно юрданьского періоду репертуар якій вказуют тыкат ся коляд щедрівок і різдвяных пісен Слухайте дальшу част нашого проґраму в части перед нами бо найливший вікенд принесе любителям голосу і лидошны аж три концерты але то уж о хвильку <unk> січня того рока о дво <unk> годині в Рускій Бурсі одбыла ся циклічна уж імпреза під головом Перегляд корадничых ґруп Бурса зас выполнила ся ангелами чортами Жыдами царями пастушками Не бракнуло і очывидні Дівы Мариі з Йосифом і Божым Дідятком парудесят еро Діти і молодежы выступило на бурсяній невеликій сцені молоды акторы зіхали ся до нас з Ґладышова Высовы Ганьчовы Баниці Бодаків Устя Руского і Бортного Вшыткых ґруп было <unk> з єдного села часом і по дві ґрупы бо принята формула єст така же каждий може прити і представити свій вертеп Наконец з різдвяным репертуаром выступил ансамбль Терочка котрый діє при Стоваришыню Руска Бурса в Ґорлицях і веденый єст Андрийом Трохановскым Кєд вас там не было жалуйте бо хоц радийо Лем фм трансмітувало тоту подію нажыво николи Не оддаме того якы краз емоциі сут тых дітях і молодежы котры представляют вертепы а выдіти своі діти або внукы нажыво на сцені такого зворушыня не передаст нихто ниґде на світі Тіж січня і тіж в Ґорлицях лем тым разом о <unk> <unk> годині в римокатолицкым костелі Андрия Боболі проходили Шкомунічны стрічы при Яслах Спасителя Выступили там хоры і ансамблі римокатолицкой грекокатолицкой і православной парафіі котры в ріжных языках і ріжных традициях запрезентували коляды і різдвяны пісні з радия і порталю Лем фм Од <unk> січня в нашым радию Лем фм в першым лемківскым радию о <unk> <unk> годині вечер за лемківскым часом высыламе проґрам Лем для дорослых то проґрам на фиґлярску ноту запис фестівалю гумору якій орґанізувала русиньска оборота на Словациі Кєд звідате чом лем для дорослых но ле послухайте феґлярску ноту о <unk> вечер в радию ЛЕМ фм повірт нам то не для діти і они того не повинни слухати Але як думаме порядні ся посмієте І стало ся і єст маме уж четверте студию радия Лем фм тым разом єст то студийо котре містит ся в Пряшові Першы пробы тому піднимали сме іщы в жолтни тамтого рока але тоты пляны повело нам ся сфінализувати допіро Тепер <unk> і <unk> січня того рока разом з ґаздом тамтышнього студия нашым пряшівскым кореспондентом Петром Медвідьом успішні провели сме три діжуры на жыло Предушутком пятниця вечер была барз горяча і емоцийна бо наше студию зополнило ся гістми честныма гісми В другій ден высыланя з тамтого студия пришли до нас пані Анна Кузьмякова і Теодозия Латова представителькы русиньскых медиі Пряшівской Руси уж надолга почуєте одтамаль новы проґрамы нажыво якы ввіл Петро Медвідь То не вшыткы революциі в нашым радию бо кєд сте добрі слухали уж в понедільок од рана в радию Лем фм нажыло было чути теплий голос новой нашой колежанкы Монікы Тылавской гей знам вшыткы повідят же нас узнає то оддавна бо то в кінці слуховиска проґрамна дограніч што нас ціпы гові ходит Лекциі языка і інчы проґрамы гей ту ся згоджу Але в понедільок был єй дебют в высыланю нажыво Ба уж знаме од слухачів же был то успішний дебют Зато памятайте понедільок рано то высыла лем фм нажыво разом з наском Іконец несподіванок бо буде того більше Слухайте просто лем фм нажыво і не лем Перед нами Річниці <unk> ден січня то ден народжыня Івана Гарайды лінґвісты педаґоґа тлумача выдавці редактора культурового діяча а предушыткым русиньского освітителя Підкарпатской Руси Іван Гарайда вродил ся <unk> січня <unk> р в Зарічеві вчыл ся в ґімназиі а потім в Юридичным факультеті на Університеті в Будапешті Хоц в <unk> р отримал званя доктора правничых наук ниґда правником не робил Отримал стипендию польского Уряду на досліджуваня польско угорскых Звязків Тота част жытя Іван Гарайды то робота на Ягайлоньскым університеті тым самым Гарайда звязал ся з Кракова Был єдным з увязненых ґесапловцями в <unk> році професорів в концентрацийным таборі в Захсенгаусен Товдышній угорскій уряд поміг звільнити гарейду котрий перенюс ся на Підкарпатску Русь Там зачал ся його літератскій публицистичний етноґрафічний і предовшыткым філолоґічний дослідничый період окрем ґазет періодиків і книжок його єдным з найважнійшых діл як директора Підкарпатского Товариства Наук было выданя в <unk> році ґраматыкы руского языка Іван Гарайда виділ потребу кодифікациі норм русиньского языка і сотворіня універсальной ґраматыкы для Русинів зато рішыл выдати книжку котра буде доступна для вшыткых <unk> листопада <unk> р был арештуваный і посадженый до ужгородской язниці де неодолга вмер <unk> грудня <unk> р січня <unk> р той двадцет років тому округовый Музей в Новон Санчы як свою філию отворил в Креници Музей Никыфора На тій подіі был присутный товдышній віцешеф стоячня Лемків Петро Трохановскій а подію саму прикрасила капеля ансамблю Лемковина О заповіди святкувань <unk> річниці одкрытя Музею Никыфора слухайте в части подіі уж о хвильку подіі В части за нами споминал єм же Юлия Дошна выдатна лемківска співачка остатнім часом часто концертує з выдатным польскым лютнистом Антонийом Пільхом Найблизшый вікенд принесе вельо втіхы любителям того дуету Водвоє або разом з інчыма артистами запрезентуют давны пісні з польско украіньско лемківского погранича То пісні зобраны выдатныма фольклористами а посеред них находят ся коляды щедрівкы різдвяны пісні такій то репертуар буде вказаный в найблизшых днях в Перемышли в Ярославі і Лемківскій Святковій Великій в Церкви Найперше о <unk> <unk> годині вечером в пятницю <unk> січня в Перемышльскым Центрі Культуры і Наукы Замок выступлят в концерті Коляд з Над Сану <unk> січня о <unk> <unk> годині пополудни а то буде субота одбуде ся концерт якій орґанізує Центр Культуры і Промоциі в Ярославі Называл ся буде прадавны Коляды найстаршы польскы і рускы щыдрівкы скарбы з Надсану і Біґораяя На конец вікенду <unk> лютого того рока в церкви в Святкові Великій до дуету Дошна пільх долучат Аняйка ся Мільчарек та Лука і Тома Дошны Концерт зачне ся о <unk> <unk> годині пополудни Вшыткы інформациі найдете на нашым портали Лем Крапка Ф При нагоді той подіі о котрій повім о хвильку треба речы же єй орґанізаторы схоснували єдну з функцийональности нашого порталю то єст самы нас поінформували самы додали тоту подію до спису будучых надходячых подій На жаль не по русиньскы а по польскы но але першый раз все єст трудний так ци так ініциятива приятелі просит на помаланкову забаву Одбуде ся она во Вроцлаві а вкажут ся на ній ансамблі Припадок і Бурян Цікаве єст тото же на ціну білету влият облечыня в якым придете Кєд буде то навет найліпший ґарнітур ци найдорокший кабат і так знижку будете мати товды коли придете в сорочці ґорсеті або в облечыню маючым народний елемент захоче на портал Лем фм дознати ся більше де што і коли В памяти іщы міцно нам сідит різдвяно орданьскій період з колядами з сощедрівками а ту помале уж треба думати О великым постій перед котрым як все посеред Русинів проходят пущаня пущаня пущаня до білого рана танец і співаня Так названий єст Русиньскій Народный Баль в Празі якій буде проходил в остатній ден січня <unk> січня того р од <unk> годины вечером До танця заграт ансамбль Аполлон а в проґрамі окрем них находят ся выступы Народной Капели <unk>ru талечного ансамблю Танцорі акардоністы Валера Кохана а цілый вечер буде вюл Владо чем За дальшыма інформациями рекомендуєме зайти на портал ЛЕМ до части подіі Ден по забаві в Вроцлаві в неділю <unk> лютого <unk> р о п <unk> пополудни в реставрациі Приятелі і знаємы одбуде ся спільне колядуваня назване Сердечко Домкний то приходит Ісус подію орґанізує Лемківскій Ансамбль Пісні Танця Кычера враз з кычерком Вечер буде вюл кєрівник тых ансамблів Юрий Стариньскій а артисты запрезентуют вертеп і фраґмент видовиска Федор Вступне дармо Дорога Дослачы товш вшытко на днес Думам же дополните собі вшыткы інформациі котрых ся може ту не нашли котры ся повинны найти а може бы сте і хотіли почути нашым портальом ЛЕМ Но певно тіж дополните іщы ліпше Зато же уж другій раз достали сте в тым тыжни невслетер радия Лем фм і порталю Лем фм Хто іх не достал най зайде на лем крапка фм і ся запише або най до нас напише на радию <unk>rer лем крапка фм Йой хыба уж завере того Лем фм буду кінчыл Зрештом вы знате назглядати Дякую бесідувал Демко Трохановскій за нами перед нами То ный проґрам в радию Лем фм котрый підсумує омовит подіі і річниці з минулого тыжня але припомний і о тых якы будут в будучым тыжни За нами перед нами Тот проґрам не позволит Вам ани забыти ани проспати За нами перед нами лем в радию лем фм Старий урвіш трьох сынів кройстырви Русинів предодвіря різблене за возве сам в поругах слистане духів отци спомя гы словами одозве Кєд нам брыкло матир нашы дни і вечеры уж заєдно лем зимны і пістны Час до світа ся брати і ти сенсой глядати Час і дохыж привести невісту А де моі соковы Ту в обыстю віцьовим одпелечат стерослы уж діли Ту хотари прадідным краютым нашым рідны вырусначу подобу носили Прото знати без мене же выбрати сойжены вымусите в поконі і роді жебы пак ся не несло в каждий кут поведе сло Жебы м не чул ся дома як злоді Ты найстарший мій сыну персой пут в Лемковину Тутернина Хуцколе часвоя Не видино скрай але мі ся тат стає Зем найти в ним соспою Середущий мій сыну Ты ся пер в прясів щыну де то рыса удала шкы Ід на спиш ци на шариш там сой найдеш то пары смоглолицю русиначку завлацы Наймолодший мій сын Ты ся выбе в краіну нашу Русь підкарпатску Чуду Де попін выгырла сині небо підперли Там русинкы як кревін Так і січы рішы Рано вчас з тому пішли то і своі доглядати писаной куполудню ту згоду соколиків молоды отче очы провели русавы де осіб слоталы уж і сліг задуяла а урвішів як нема так нема старіутыт си Церк Циґын сталі далеко Не женійте цялийте знає мы Такєт ден ся допали Ни оддалек од селен входит тохы найменьший сыночок вету няню невісту Украінку сірчысту Буде кому заперті вам очы Скоро ди на свитаню лем пробудил ся ня в двері туркат шы серед уж ти Як жыєте мі татку веду слецну словацку На вас покій на сон вас рядустий Ден не минул як летит од заходу сын третій сын найстарший тот сын первородний ня Веду вам ляску цифрувану як блязкы проню в роді вам буды як будны Старий урвіш трьох сынів кровіскы рвик Русинів предоблича закличы і реты буд єм з тых і звіпліти Іду сон сялити ми тыня зловити худ єм стари звіти іду сам ся земнити найне міне ся пленя цвыт