Подіі, річниці і коментарі. 29 І 2015 - 18 ІІ 2015
Еп. 04

Подіі, річниці і коментарі. 29 І 2015 - 18 ІІ 2015

•
Соспільство і достоменніст

Опис епізоду

Odcinek jest przeglądem wydarzeń, rocznic i komentarzy z ostatnich dwóch tygodni oraz zapowiedzią tego, co ma się wydarzyć w następnym tygodniu. W programie wspomniano m.in. Iwana Gajdę i Melanię Sobin, a także wstawiono muzyczną przerwę z utworem „Ziemlo moja“ w wykonaniu Julii Trochanowskiej.

“За нами, перед нами” то підсумуваня річниц, подій, справ з нашой русиньской заградкы і зо світа, та заповід того, што буде ся діяло в будучым тыжни. Надію ся, же тот проґрам, як і інчы нашы выданя, тіж впишете в свій ґрафік.

Подіі - річниці - коментарі. 29 І 2015 - 18 ІІ 2015

Автоматычна транскрипция

За нами перед нами То новый проґрам в радию Лем фм котрый підсумує омовит подіі і річниці з минулого тыжня але припомний і о тых якы будут в будучым тыжни За нами перед нами Тот проґрам не позволит вам ани забыти ани проспати За нами перед нами лем в радию Лем фм Так дорогай слухаче минула <unk> година Зато запрашам на підсумуваня тым разом двох послідніх тыжнів і заповід того што буде в наступным бесідує Демко Трохановскій єґ Все в радию Лем фм Дорогы бы радийо слухачы здає ся мі же тота форма ведіна нажыла може быти о тілько ліпше форма того проґраму же все можете вы зареаґувати часом дашто підослати дакій мотузок може дашто ся нове одкрыя чым непою або о чым треба повісти гей бо то не все мы о вшыткым знаме хоц о більшости річах якы проходят в русиньскым світі знаме пошырюєме тоты інформациі но і будеме ся старати Вам іх передати так в такій форні жебы сте іх запамятали Но добрі зачнеме днешній експеримент в тым же повториме сой тото што ся діяло в послідніх двох тыжнях панами Річниці <unk> січня <unk> р вродил ся серізрічово на Мадярах Іван Грайд Тобо лінґвіста педаґоґ тлумач выдавця редактор культурний діячно і предовшыткым мож повісти же то был русиньскій освітитель і просвітитель Як уж єм Рюк в <unk> році ся вродил вчыл ся в ґімназиі потім скінчыл Юридичный факультет на Будапештскым Університеті навет отримал званя доктора правничых наук в <unk> р але николи як правник Не робил Барже любувал ся в філолоґічных знанях зиштом Філолоґічний факультет скінчыл і пак отримал стипендию польского уряду жебы вчыти Жебы досліджувати польско угорскы звязкы на Ягайлоньскым університеті в Кракові очывидні там ся тіж лишыл остал університетскым выкладачом навет принял польскє громадянство Што ся з ним потім діяло в <unk> році был єдным з вязненых професорів вєзненым през ґестаповців і осадженом в концентрацийным таборі в Захсенгаусен завдякы товдышнім помагачам гітлерівців жебы уж не бесідувати хто мож ся додумати угорскому урядови повело ся злнити Івана Грайду на щестя котрый ся потім перенюс на Підкарпатску Русь і там тіж діял был шефом Підкарпатского Товариства наук выдавцьом редактором но але предовшыткым Єдным з найважнійшых його діл як директора Підкарпатского Товариства наук было выданя в <unk> році ґраматыкы руского языка Но просто Іван Гарайда виділ потребу кодифікациі норм русиньского языка зато як уж єм перше повіл тот лишыл своі правничы Занятя бо николи де факто з нима не робил был філолоком вмер <unk> грудня <unk> рока Меляня Собин <unk> лютого припадала єй річниця Смерти то поетеса Бортнянка выдатна выдатна бортнянка Мелянія Собин з дому Нетьо в <unk> серпня <unk> р бладівком Талергофского вязня Томы Неця і здає ся же то по віцьові весні переняла тот патріотизм І такє заанґажуваня в лемківскы справы звязала ся з Артистичным жытьом бортного бортне было барз товды нияк і тепер розспіване не брала активну участ в дільности чытальні Качковского не скінчыла ґімназию в Рымановій і выдала ся разом з Мужом Ґаздови в рідным бортным аж до выселіня Потім як лем ся явила можніст вернути вернули В горы і хоц єй полатицка творчіст не мала щестя ж так шыроко быти выдавана та і в нашым сові ци в голосі Ватр в вісемдесятых роках пак в антолоґіях В польскоязычній Лемкові пішол ци уж потім в десятых роках в лемківскоязычній малко купні книжкы І ту одраз буде нагода зробити перший музичний перерывник до слію верша Земльо моя музыку написал Петро Мурянка м і тото награня котре співат Юлия Трохановска находит ся на платны пісні співанкы Петра Мурянкы на другій части котры выдавала очывидні стоваришыня Руска Бурса Меланія Собин вмерла ґуз єм повіл <unk> лютого <unk> рока на Бортным Там тіж єст похована або послухайме музыкы Петра Морянкы до єй верша Кольорами розмож може за тото малой Може за тото Замотры замотляр даты щедра ибого Лам ты аба Лам тя траба тот любатвы за того што є боци Даша за тым грудмы выкоры свой хорошы <unk> лютого проходила <unk> річниця смерти Нестора Жылича якій знаний бул тіж під псевдонімом Любомир Камяньскій То од того же Нестор Жылич вродил ся в Камяній на Лемковині вродил ся <unk> мая <unk> <unk> рока уж малым хлопцьом пішол до роботы але потім ся му повело скінчыти основну школу в Камяній ґімназиі в Мушыні і пак учытельску семінарию в Самборі Аж під конец <unk> років ХХ столітя был учытельом в ріжных селах на Лемковині В меджевыдным періоді был вязнений найперше раз был вязненый по тім I раз з час ІІсвітовой войны найперше іщы перед войном за своі лівицьовы погляды то за час сів Пілсудского а в потім уж коли выбухла ІІ світова война был ноблений і запертій січовиками Повело му ся втечы за ленів фронту до Голичыны і так уж якоси мож повісти же його доля не была легка його творчіст то патріотична лірика то понад <unk> вершів такой в двох рукописных збірках написал тіж поему За Русь волю і правду Окрем того іщы написал твір Никыфор Дровняк і вельо статій про німецку окупацию на Лемковині Штоси тот Джынґільс планно ходит так ци так <unk> лютого проходила <unk> річниця встановліня апостольской адміністрациі Лемковины стало ся то декретом <unk> <unk> лютого <unk> рока в Ватикані была підписана підписане тото рішыня о покликаню Причыном такой найнайважнійшом причыном покликаня апостольской адміністрациі Лемковины котру мож было так трактувати як осібну єпархію хоц она не была єпископством але была підпорядкуваня підпорядкувана безпосередньо під Ватикан Причына предовшыткым товдышні грекокатолицкы власти якоси так направляли Політыку же священників устарускій орієнтациі ци лемківскій товдышній орієнтациі выслали деситом гет гет далеко а на Лемковину прислали украіньскых священників што было барз злі принимане через Лемків но і з той причыны предовшыткым Лемкы переходили на Православія што зачынало ся в <unk> році мож повісти масово перше іщы знаме подіі <unk> р і першы православны парафіі по Берсийскій Уніі Й діяльніст священному ученика Максима Сандовича Так ци так тоты Тоты на напрямо о переходжыню на православня Вралсая Барс занепокоіли товдышніх католицкых єрархій зато тіж тіж за причыном самых Лемків напримір вчас стрічы з папскым нунцийом ведыком Франческо Мармаджім Миколай Громосяк очытеликі Мемориял в якым заверто протис протівко тій украінізацийній політыці товдышнього владыка коциловского перерымышского єпископа Покликано апостольску адміністрацию Лемковины єй першым такой першым уж повісти бо перший котрому запропонувано одмовил полня той функциі але першым котрий полнил тоту функцию был отец доктор Василь Мастюх Лемко Єдном з першых єдным з першых рішынь ци мож повісти умів якы підписал Владыком Косоловскым было выцофаня украінофільскых священників з териториі апостольской адміністрациі Лемковины і Замініня іх на тых старорускых котры деси там колиси были вына Апостольска адміністрация Лемковины вшыткого тырвала до <unk> рока то єст <unk> років то значыт до Выселіня до Акциі Вісла што цікаве і парадоксальне же апостольска адміністрация Лемковины в <unk> році отримала ґенерального вікария з залекарона гукраньофіля але отця Александра Малиновского но то была дост парадоксальні смішна річ смічна і нецікава річ бо введене товд украіньскій язык до літургіі до як як як як як як як як як як як офіцияльний но і Тото о што ся бороли Лемкы в <unk> і што выбороли в <unk> р на жаль Екоси цілком щесло на жаль Ту іщы тепер принесу смутну вістку де того лютого того рока паро дни тому несповідівано вмер Пан Миколай Тылавскій Інформували сме о тым і інформуєме На нашым портали лем Крапка Фм Хочеме зложыти щыры слова спілчутя для родины для найблизшых пана Миколая і особливо для нашой радийовой колежанкы Монікы Тылавской Пан Миколай был тестьом Нікы нашой редакцийной насткы Кєд бы дахто мал нагоду кєд бы хотіл попрощати ся з Покійным Миколаєм Уталявскым заран о <unk>надцет годині в грекокатолицкій церкви в Рузілю буде похорон Подіі Но повело ся припомну Вам подія якы проходили в посліднім часі в лемківскій русиньскій ци околосиньскій обшыри <unk> січня во Львові там львівскы Лемкы і не лем мали нагоду прити до Центральной Містецкой Бібліотекы і од <unk> годины проходила стріча зо знаныма в львівскым середовиску Романом Курдилом і Ігорьом Дідовичом Перший то Давний член Хору Лемковина котрий співал співал пісні а другій то поета якій чытал своі вершы То было <unk> січня од <unk> січня до першого лютого тос цілы три дни принесли любителям Юлиі Дошны напевно вельо радости але тіж треба ся кус наіздити За три дни лемківска артистка дала три концерты посліднім часом часто концертує з Люднистом Антинейом Пільхом в своіх проєктах котры мож называти таком выкопуваньом старых пісен А товды в тым в тым часі о котрым єм бесідуют єс од <unk> січня до <unk> лютого Тых двоє артистів разом тіж з інчыма в ріжных конфиґурациях мали давали різдяний репертуар Щедрівкы коляды різдяны пісні і были три концерты в Перемышли в Ярославіі і в неділю <unk> лютого в церкви в Святковій великій Думам же дахто з Вас был і ся певно не завюл бо то направду барз файне здає ся мі пережытя Но окрем того тот вікенд о котрий єм бесідувал то был вікенд танцуваня гуляня і так хыба уж помалы думаня над тым же не о долга великій піст і тото гуляня з танцуваньом ся скінчыт в суботу <unk> січня вечером Зачало ся пущаня пущаня до Білого рана танец і співаня русиньскій баль в Празі Грали вербунґ триороса танцували танцорі тіж грал Валеркохан мож было погуляти Поспівати ешто як то на забавах дорогы радийо слухаче і в тоту саму суботу В Вроцлаві При ансамблях Припадок і Бурян бавили ся Лемкы і не лем Лемкы мы Тов цікаве тота подія была зголошена на наш порталь ЛЕМ крапка <unk> а орґанізаторы схоснували таку функцию жебы самому подію додати до нашого спису што зрештом зробили барз си цікава была форма або інакше ціна білету была дуже туньша коли Охочы приходили з даякым елементом народного облечыня но добра думка жебы даяк тото заохотити до припоминаня собі і несыданя ся якысых народных елементів облечыня но мож повісти хыбаль ту леґше мают члены дакых ансамблів гей бо не деситам все мают дикысиі хлопці вайбик дівчата горсы дикысий кабаты не знам кєрпці за пазухом кєдны на ногах што шы но але така форма вшыткы бесідували ся барз подабала Наступний ден тіж в Вроцлаві тіж в тій самій реставрациі в тій самій корчмі ансамбль Піснітанця Кычера разом зо своім діточом ансамбльом Кычерка запросили на спільне клядуваня назване сердечко Домкний то приходит Ісус Од пополудня в Реставрациі Приятелі і знаємы проходила тота стріча в кракті котрой кычера выступила з фраґментом видовиска Федоры аы кычерка з вертепом зріздяным зріздвяным репертуар З символю того в прислопі лем жебы не путати в тым бєщадскым прислопі помедже Тисном і Ветліном проходил концерт ансамблю Анґеля Ґабер Тріо Зато сме тым інформували же тот ансамбль окрем того же згодом знаме і то наш приятельскій ансамбль інспірує ся тіж лемківском і русиньском музыком то был концерт котрий проходил в корчмі Бжезіняк в ґалериі Фантаз Маґория гей так помедже тисном і Ветлином тіж сут ґалериі і тот концерт был музичном частю вернісажу прац польского артисты Сільвестра з Сабрилы І ту іщы мож лютого в шельцях Краєньскых было пущаня Грала надія ансамбль Не дія уж шырокознаний ансамбль то такій фольк з барз видочныма елементами міцнійшого рока леґшого рока реґе і інчых видів музыкы Но Надію хыба вшыткы знаме і слухали сме єй напримір нажыво в радию Лем фм вчас Михалівской Ватры <unk> Днес <unk> лютого пополудньом в Музею Модерной Штукы Енді Юрголя в Меджлабірцях Проходила стріча з русиньскым писательом Осифом Кудзейом іщы сме не мали змогы дашто більше о тым Чути може допіровісткы до нас прийдут так ци так то єст реґулярна уж циклічна стріча під назвом Стрічы в клюбі но о наступных стрічах певно будеме Вас тіж інформувати на нашым портали ЛЕМ крапка Фм З радия і порталю Лем фм з радия і порталю то така част де іщы раз буду вертал до того што сме ци написали ци до того што ся діяло в нашым радию Но предовшыткым пробачше же выбра єм свою статю але так як козы Іщы раз мушу до ней вернути Зато же в украіньскій ґазеті наше слово в нр <unk> за <unk> Рік было обшырне інтервю з Новом Головом Обєднанях Лемків з паном Емілом Гойсаком Як єм спостеріг а языком ся кус занимам досліджую як любитель і ту мі барже іде О лемківскій язык єй скодифікуваный язык котрий часом но як тоты як дахто о тым чує Ей то ся заікує што єм з постерюхы в тым інтервю же Новый голова заікує ся лем товды коли бесідує о лемківскым скодифікуваным языку о радию Лем фм о Стоваришыню Руска Бурса і Стоваришыню Лемків бо там маме такы Ріжны приміры лем лемківскій вариянт лем лемків лем лемківскє радийо лем лемківска орґанізация і там лем лем лем лем но што ж то перший хыбаль примір заікуваня ся в писмі бо інтервю очывидні было в ґазеті написане Но але то тіж не чудо бо як уж єм написал в тій статіі Но часом іщы видиме в даякых орґанізациях тото же не лем заікуваня в писмі проходит але тіж Книжкы написаны бесіды Такы то чудеса ся дорогы радийо слухачы часами діют нами Річниці Перед нами Уж на долга річниця Народжыня Симеона Пыжа Вязня Телергофу мусіл примусово втікати з Польщы то абсольвент Карльового Університету в Празі доктор Прав і редактор редактор еміґрацийных выдань діцінаня журналіста но і окрем того Ґорлицкій ґолицкій Бурсак зрыхтувал єм бо напевно о тым напишеме його річниця народжыня то <unk> лютый вродил ся того же дня <unk> р вмер <unk> чер <unk> а я зрыхтувал кавальчык з його споминів коли Взяли ци бурсаків ци ци інтеліґенциів ци попросту Русинів Брали до Талергофу На дворі чул холодний вітер і накроплювало дощ Загнали нас уж вшыткых до ваґонів та мож рушати в дорогу Але потяг стоіт і стоіт а тымчасом з публикы одділяют ся рупкы підходят близко ґу ваґонам і зазерают до середины До нашого ваґона підходит ґрупа ґорлицкых ґімназистістів поляків і переводят очы з єдного на другого Жандармы дали ім полну свободу Медже ґімназистами были моі добре знаємы такой товаришы з котрыма вчує м ся в тій самій клясі Колиси были мы добрыма приятелями але тепер вшытко тото уж ся забыло Они сміяли ся і паскудили послідніма словами Ей ты здраднику Вайдаку підеш нагак Давно уж треба было вас вывішати в смердячы хам То спомины Симеона Пыжа припомну <unk> в роду ся <unk> лютого <unk> р напишеме іщы о тым Приближыме вам особу Симеона Пыжа на нашым портали ЛЕМ крапка Фм <unk> Маме неодолга тіж річницю народжыня Семана Мадзеляна котрий вродит ся <unk> лютого <unk> рока на Лемковині в Білцереві Хыбаль найбарже знаний хоц творил тіж інчы творы але зы З того же был автором слів до знаной лемківской співанкы під облачком там здає ся од другой стрічкы уж уж потім то сут його слава ІІ была народна ци тіж в темну нічку фубочу в очы якы як ранжувал Ярослав Трохановскій і долгы долгы часы співала і популяризувала Лемковина Пан Семан Мадзеран вмер в тамтым році <unk> липця <unk> рока мал <unk> рокы Думам же тіж обшырні неодолга напишеме в ден річниці о Семані Мадзеляні а Тепер што ж лем тілько жебы спомнути же то уж неодолга жебы м як памятати подіі Подіі на наступный тыжден мам зрыхтуваны три Уж заран <unk> лютого о <unk> <unk> годині вечер в Краківскым Музею Сучасной штукы одбуде ся Вернісаж выставы Никыфоры його такой пунктом однесіня той выставы то творчіст веденого лемківского Маляря Епифана Нроняка Зналий тіж як Никыфор гейно але тото імено сам сой признал там деси колиси іщы власти му доложыли якыси чудачне назвиско Криницкій вертаючы до заранішньой выставы устава трьох трьоіх польскых артистів Олены Давидович Едварда Двурніка і Марика Кравса а зато Никыфоры бо тоты артисты в своіх працах інспіруют ся дровняком припомну заран О <unk> лютого о <unk> <unk> годині пополудни в краківскым Музею Сучасной штук кєдте з Кракова або мати змову доіхати І любуєте ся в творчости Никыфора ци тых артистів котры ся ненспіруют Рекомендую В Пряшові тіж заран студентскым місточку буде проходила промоция яка названа єст Ден одкрытых Двери промоция Інституту Русиньского Языка і Культуры нот не лем того інституту але медже інчыма а він нас акуратні найбарже ту Інтересує буде темати змогу посмотріти надати даякы звіданя може дашто звідати як выглядают тоты тоты тоты студия В якій спосіб они проходят з чого ся там мож навчыти што інтересуюче на рік на студентскій рік з <unk> на <unk> будут лучены занятя ци учены студия з інчыма напрямами рекомендую тіж зайти на наш портал ЛЕМ Крапка mжебы ся дознати більше якы то якы то учены Сут напрямы можливы до студиюваня в Пряшові І іщы остатня такой выбрана мном подія в найблизшым часі то пополудньом в пятницю уж ся вікенд зачынат в Ґорлицях одбуде ся благодійный концерт ансамблю Серенча то уж третя запоряд така стріча і мат за свою ціль поміч для потрібуючых котры шторока выберают ся споломництвом до Риму і Ватікану Концерт о <unk> годин вечером ся зачне в пятницю <unk> лютого тоужєм бесідувал в Підсериі дель Пєро і будут там збераны даткы на тоту на тоту ціль Але як пишут орґанізаторы Буде тіж змога потанцювати а вступне єст дармо Дорогати слухаче отто наднес такой вшытко Не знам чом підклад котрий повинен летіти мі низкы не летіл но але што треба ся вчыти і Іти з проґрамом дорогы радиє слухаче Дальше то был проґрам за нами перед нами Думам же уж о тыжден коли в діду ґу тому чым тот підклад не пішол буде уж тото кус інакше вгадаме кєд кєд мате даякы заувагы своі пропозициі або інформациі Напримір таємного змісту тото акурат добрий момент жебы взяти ся за писаня майля а мій май то демко ЕТ ЛЕМ крапка фм Кєд матекы інформациі пиште пиште іщы раз пиште а нам тепер Уж сердечні дякую і запрашам на наступний за нами перед нами ужо тыжден За нами перед нами То новий проґрам в радию Лем фм котрий підсумує омовит подіі і річниці з минулого тыжня Але припомний і о тых якы будут в будучым тыжни За нами перед нами Тот проґрам не позволит Вам ани забыти ани проспати За нами перед нами лем в радию лем фм